Xudo Qo‘li to‘pi kimoshdi savdosida: tarixiy narxi o‘lchanmoqda
1986 yil yozida Mexico City osmonida yozilgan afsonaning markazida bitta oddiy oq to‘p turgandi. Endi o‘sha to‘p — Diego Maradona inglizlar darvozasiga “Xudo Qo‘li” bilan yo‘llagan golni urgan to‘p — AQShda kimoshdi savdosiga qo‘yilmoqda va narxi 10 million AQSh dollarigacha yetishi kutilmoqda.
Texas shtatida joylashgan Heritage Auctions uyni bu lotni 21–23 avgust kunlari savdoga chiqaradi. Boshlang‘ich narx — 2,5 million dollar. Kimoshdi uyi sport bo‘yicha vitse-prezidenti Dan Imler bu buyumni qisqa va aniq ta’rifladi: bu, uning so‘zlariga ko‘ra, “futbol olamidagi eng tarixiy to‘p”.
Azteca maydonidagi ikki yuzli daho
Estadio Azteca o‘sha chorak final kuni futbol tarixining eng bahsli lahzalaridan biriga guvoh bo‘ldi. Argentina – Angliya uchrashuvi, hisob 0:0, taranglik chirmovidek siqib turardi. Bir epizod — va hammasi o‘zgardi.
Maradona jarima maydoni ichida osmonga sakradi, darvozabon bilan to‘qnashgan lahzada qo‘lini nozikgina harakat bilan to‘pga tekkizdi. To‘p chiziqdan o‘tdi, inglizlar norozilik bildirdi, ammo hakam golni hisobga oldi. Tarix esa bu lahzani “Hand of God” — “Xudo Qo‘li” nomi bilan muhrladi.
O‘yindan so‘ng Maradona o‘sha mashhur iborani aytdi: gol “bir oz Maradonaning boshi, bir oz Xudoning qo‘li bilan” urilganini ta’kidladi. Argentina uchrashuvni 2:1 hisobida yutdi va keyinroq butun turnirni qo‘lga kiritdi.
Bitta to‘p, ikkita abadiy kadr
Bu to‘pni alohida noyob qiladigan narsa faqat “Xudo Qo‘li” emas. Imler eslatganidek, aynan shu to‘p bilan o‘sha o‘yinda “Goal of the Century” — “Asr goli” ham urilgan.
Maradona o‘z yarim maydonidan to‘pni olib, birin-ketin bir nechta ingliz himoyachilarini yerga mixlagandek ortda qoldirdi, raqibni yiqitib, chalg‘itib, maydonni kesib o‘tdi va darvozabonni ham aldab, yakunni sovuqqonlik bilan qo‘ydi. Bu gol futbol romantiklari uchun videotasvirlarda emas, xotiralarda yashaydigan sahna bo‘lib qolgan.
Shu bois bu to‘p nafaqat bahsli, balki dahshatli darajada iste’dodli ikki lahzaning ham timsoli. Bir uchrashuv, bitta yulduz, bitta to‘p — ikki mutlaqo boshqa kayfiyatdagi afsona.
Millionlab dollarlik savol
Bugun o‘sha eskirgan, ammo ramziy ma’noda og‘irlashgan to‘p vitrinadan auksion zaliga ko‘chmoqda. Uning narxi sakkiz xonali bo‘lishi deyarli aniq, lekin bu raqam aslida nimani o‘lchaydi — kauchuk va charmni, yoki butun bir futbol davrining ruhini?
Javobni tez orada Heritage Auctions zalida ko‘ramiz. Savol esa ochiq qoladi: tarixni pul bilan baholash mumkinmi yoki bu to‘p qanchaga sotilishidan qat’i nazar, allaqachon inson xotirasida o‘z eng yuqori narxini topib bo‘lganmi?
