Hürzelerning o‘ch olishi: Brighton Arsenalni 3:0 hisobida mag‘lub etdi
Mart oyida Fabian Hürzelerning ko‘zida alam yonib turgandi. “Bugun faqat bitta jamoa futbol o‘ynashga urindi”, degan edi u “Arsenal”ga qarshi o‘yindan keyingi matbuot anjumanida. Haqi bor edi. Devorlar orasida to‘qnashuv bo‘lgandek ko‘ringan o‘sha uchrashuvda ham, deyarli butun o‘yin davomida aynan “Brighton & Hove Albion” maydonda ustun ko‘ringan, to‘pni, tashabbusni, ritmni qo‘ldan bermagan edi.
Hisob esa 0:1. Bitta xato, bitta daqiqalik daholik – Bukayo Saka zarbasi, Bart Verbruggenning qo‘pol xatosi – va hammasi barbod. Statistikada “Brighton” ustun, lekin tablodagi raqamlar – “Arsenal” foydasiga.
O‘sha kuni Hürzeler faqat sovuqqon tahlil bilan cheklanib qolmadi. U Mikel Artetaning futbol falsafasini, qimmatbaho tarkibni qanday o‘ynatishini ochiqchasiga tanqid qildi, bu uslubning o‘zini Premyer-liga peshqadami degan tasavvur bilan keskin qarama-qarshi qo‘ydi.
“Men hech qachon shunday uslubda g‘alaba qozonishga urinadigan murabbiy bo‘lmayman. Agar ular chempion bo‘lishsa, hech kim ‘qanday’ bo‘lganini so‘ramaydi. Ular g‘alaba uchun hamma narsani qilishayotganini aniq his qilasiz”, degan edi nemis. So‘ng jurnalistlarga qarab, sal istehzo, sal isyon bilan savol tashlagandi: “Agar men bu xonadagi hammani so‘rasam: ‘Siz bu o‘yindan rostdan zavq oldingizmi?’ Balki faqat katta “Arsenal” muxlisi bo‘lgan bitta odam qo‘l ko‘tarar. Boshqalar? Yo‘q albatta”.
O‘sha gaplar havoga uchib ketmadi. Yarim yil o‘tib, Falmerda ular jonlanib qaytdi.
Bosim, tuzoq va dars: “Arsenal”ga 3:0
Yozda 33 yoshli Hürzeler “Brighton” bosh murabbiyiga aylanganda, klub rahbariyati unga besh yillik shartnoma uzatdi. Bu ishonch edi. Shu bilan birga, sabrga chaqiriq ham: uning g‘oyalari darhol ishlay boshlamasligi aniq edi.
Dastlabki oylar og‘ir kechdi. Orqa chiziq – aniq “Axilles tovoni”. Texnik jihatdan ustun raqiblar “Brighton”ni og‘ir mag‘lubiyatlar bilan jazolardi. Lekin vaqt o‘tishi bilan hujum va himoya o‘rtasidagi muvozanat asta-sekin topildi. Hürzeler o‘z ritmini topdi – va jamoa ham.
Natijada, o‘tgan hafta “Arsenal” aynan shu yangi “Brighton” bilan to‘qnash keldi. Bu safar esa London klubi birinchi daqiqadan boshlab bosim ostida qoldi – nafas olishga ham imkon bo‘lmadi.
Falmer stadionida 3:0. Na faqat hisob, nafaqat mag‘lubiyat – bu Arteta jamoasi uchun taktika bo‘yicha haqiqiy saboq bo‘ldi.
“Brighton” ilk daqiqalardanoq raqibni o‘z jarima maydonigacha siqib bordi. Old chiziq “Arsenal” himoyachilarini shunchalik pastga tushirib yubordiki, ularning odatiy to‘p nazoratiga asoslangan o‘yini shakllanib ulgurmay bo‘g‘ildi. Oddiy pas yo‘laklari to‘sildi, to‘pni qabul qilgan futbolchi atrofida darhol son ustunligi yaratildi, natijada “Arsenal”ni faqat uzun to‘plarga majbur qilishdi.
“Brighton”ning joylashuvi aynan shunga mo‘ljallangandi: uzun to‘p – tezda qaytarib olingan to‘p.
Birinchi 15 daqiqada David Raya yettita pasning uchtasini manziliga yetkaza olmadi. Sabab oddiy: o‘rtada maydon haddan tashqari to‘lib ketgan, “Brighton” markazni bosib olgan, qanotlar esa Jurrien Timber va Riccardo Calafiori bilan birga qattiq nazorat ostida. Qolgan variant – tartibsiz, nazoratsiz uzatma.
Natija? Raqib uchinchi zonasida to‘qqizta to‘pni qaytarib olish. Bu – 2023 yil dekabrida “Liverpool”ga qarshi o‘yindan beri “Arsenal”ga qarshi eng yuqori ko‘rsatkich. Joriy mavsumda esa “Brighton” allaqachon raqib uchinchi zonasida 35 marta to‘pni qaytarib olgan. Bu borada Premyer-ligada ikkinchi o‘rindagi “Everton”dan sakkizta ko‘p.
Hürzeler bunga bejizcha qoyil qolmadi.
“Hal qiluvchi narsa shuki, har bir futbolchi yakka kurashga kirganida, orqasida sherigi borligiga ishonch bilan bordi”, dedi u. “Agar bitta o‘yinchi yutqazsa, keyingisi zudlik bilan paydo bo‘ladi. Savol shunda: maydonda bir-biringizga tayanasizmi? Ishonasizmi? Standart vaziyatlarda har kim o‘z rolini biladimi? Har lahzada, har epizodda hushyor bo‘lib turasizmi?”
Bu savollarga “Brighton” futbolchilari javobni maydonda berdi.
Eng yaxshi hujum, mustahkam himoya
“Arsenal” ustidan g‘alabadan so‘ng “Brighton” ligadagi eng samarali hujumga aylandi. Besh turdan keyin – 16 ta gol. Premyer-liga tarixida shu bosqichda faqat 2022/23 yilgi “Manchester City” ko‘proq – 19 ta gol urgan.
Himoyada ham o‘sish aniq ko‘rinadi. Sakkizta rasmiy o‘yinda – beshta “quruq” o‘yin. O‘tgan mavsumda shuncha “suxoy”ga yetish uchun ikki baravar ko‘p o‘yin kerak bo‘lgandi. Hürzeler buni qisqa qilib aytdi: “Eng muhimi – orqada gol o‘tkazmaslik”.
Arteta ham raqibning ustunligini tan oldi. U “birinchi avtodan” boshlab “Brighton”ning haddan tashqari yuqori pressingini sezganini aytdi. “O‘z maydonimizda texnik xatolar. Birga-bir vaziyatlardan chiqish uchun zarur bo‘lgan o‘yin prinsiplari umuman bajarilmadi. Biz doimiy ravishda faqat himoyalandik”, dedi ispaniyalik murabbiy.
Bu gaplar statistika bilan ham, maydondagi manzara bilan ham mos tushadi.
Hürzeler mozaikasi: kimlar porlayapti?
So‘nggi transfer oynalarida Hürzeler o‘z talablariga mos jamoani asta-sekin yig‘di. Har bir bo‘lak aniq o‘ylangan, maqsadli.
Masalan, transfer oynasi yakunlanishidan sal oldin “VfB Stuttgart”dan olib kelingan Chema Andres. U raqib himoyasidan uchiriladigan uzun to‘plarni tezda qaytarib olish uchun ideal tipdagi futbolchi. Devor singari kuchli, deyarli ikki metr bo‘y, yakka kurashda baquvvat. Shu bilan birga, yetarlicha tez, pressing ishlamagan paytda qarshi hujumlarga qarshi sug‘urtani ham ta’minlay oladi.
Yozda “Tottenham Hotspur”dan 55 million yevroga kelgan, sobiq “Hamburg” futbolchisi Luka Vuskovic ham qisqa muddat ichida asosiy tarkibning ajralmas qismiga aylandi. Hürzelerning orqa chizig‘i endi avvalgidek titrab turmaydi.
Lekin bu jamoaning yuragi boshqa joyda uryapti. U – Pascal Groß.
Sobiq Germaniya terma jamoasi a’zosi qishda “Borussia Dortmund”dan janubiy sohilga kelganida, ko‘pchilik uni allaqachon yakuniy bosqichdagi futbolchi sifatida ko‘rgandi. 35 yosh, zahiraga tushib qolgan, rolini yo‘qotgan… Hozir-chi? U Premyer-ligada besh turdan keyin to‘purarlar poygasida yetakchi: uchta gol, to‘rtta golli uzatma. Orqasida – Erling Haaland, Florian Wirtz va boshqa yulduzlar.
“Arsenal”ga qarshi o‘yinda ham aynan Groß hisobni ochdi (31-daqiqa), so‘ng Chemaning uchinchi goliga assist berdi (57-daqiqa). Bu shunchaki statistik raqamlar emas – bu tajriba, erkinlik va murabbiyga ishonchning natijasi.
Groß o‘zining “kicker”ga bergan intervyusida shunday degandi: u o‘zini “juda yaxshi, juda qulay” his qilayotgani, bu holatni jismoniy tayyorgarlik, tajriba va Hürzeler bilan ishlash uyg‘unligi bilan tushuntirgan. Eng muhimi – murabbiy uni kuchli tomonlari ko‘rinadigan pozitsiyada ishlatayotgani.
U endi uchinchi zonada ko‘proq erkinlikka ega, rolini yanada hujumkor talqinda ijro etadi. Hürzeler uni qisqa qilib, lekin juda obrazli ta’rifladi: “U yaxshi vino kabi. Qanchalik yoshi oshsa, shunchalik yaxshi bo‘lyapti”.
Murabbiy yana bir narsani urg‘uladi: Groß maydonda statistikaga tushmaydigan ishlarni qiladi. Mashg‘ulotlarda esa bu aniq ko‘rinadi. Turli millat va xarakterlardan yig‘ilgan jamoa ichida u ijtimoiy bog‘lovchi halqa vazifasini bajaradi, ichki muvozanatni ushlab turadi. Bunday rolni raqamlar bilan o‘lchab bo‘lmaydi.
Sovuq qo‘l siqish: Arteta va Hürzeler o‘rtasidagi chiziq
“Brighton” uchinchi g‘alabadan so‘ng turnir jadvalida uchinchi o‘ringa ko‘tarildi. Jamoa uchib ketgandek. Ammo bu safar Hürzeler matbuot oldiga chiqib, o‘sha mart oyidagi kabi “otashli nutq” o‘qimadi. Kerak ham emas edi. “Arsenal” aynan uning rejasiga tushdi, 90 daqiqa davomida “Brighton”ning bosimi va tizimiga javob topa olmadi.
Endi so‘z navbati Artetaga kelgandi. U o‘z bilan Hürzeler o‘rtasidagi “masofani” yopishga qaror qildi. O‘tgan uchrashuvdan keyin u nemis murabbiyning tanqidlarini kinoya bilan rad etgan, hatto biroz masxara qilgandek bo‘lgandi. Bu safar esa ohang butunlay boshqacha bo‘ldi.
“Men bu yerda o‘z fikrimni aytish, klubimni himoya qilish va futbolchilarimdan eng yaxshisini olish uchunman. Bo‘lib o‘tgan gaplar ortda qoldi. Bu o‘tmishda. Men Fabian va uning erishgan yutuqlariga ulkan hurmat bilan qarayman. Uning qo‘l ostida ‘Brighton’ klub sifatida qilayotgan ishlar – haqiqatan ham e’tiborga loyiq”, dedi Arteta.
Falmerdagi bu 3:0 – oddiy uch ochko emas. Bu Hürzeler g‘oyalarining amalda ishlashini, mart oyidagi alamli mag‘lubiyatdan keyin qayta qurilgan jamoaning yetilib qolganini ko‘rsatgan signal.
Endi savol bitta: bu “Brighton” qancha davomga yetadi – qisqa portlashmi yoki Premyer-liganing yangi doimiy kuch markazimi?
