Royce White WNBA draftiga kirishini e’lon qildi
Sobiq NBA forvardi Royce White 2027-yil WNBA draftiga kirishini e’lon qildi va o‘zini “basketbol maqsadida ayol” deb atadi. Uning bayonoti allaqon bahslar girdobida qolgan ayollar sporti atrofidagi tortishuvlarga yana bir qatlam qo‘shdi.
“Men transgenderman. WNBAga kelyapman”
Royce White Fox News Digital bilan suhbatda gapni aylantirmadi.
“Men transgenderman. Men ayolman. Professional basketbol maqsadida ba’zan o‘zimni ayol sifatida identifikatsiya qilaman, shuning uchun 2027-yilda WNBA draftiga hujjat topshiraman”, — dedi u.
Shu bilan WNBAga da’vo qilayotgan sobiq NBA o‘yinchilari soni ikkitaga chiqdi: kun boshida Enes Kanter Freedom ham xuddi shunday niyatini bildirgandi.
White o‘zini parketda to‘xtatib bo‘lmaydigan kuch sifatida tasvirladi, lekin bu da’vosini “jamoa uchun o‘ynaydigan” obraz bilan yumshatdi.
“Men jamoani birinchi o‘ringa qo‘yadigan, pas berishni yaxshi ko‘radigan o‘yinchiman. Maydondagi mayda, lekin muhim ishlarni bajaraman. Iowa State University safida besh asosiy statistik ko‘rsatkich bo‘yicha jamoamga yetakchilik qilganman. Menga nima topshirishsa, shuni qilaman. Murabbiy nimani so‘rasa, qizlar nimani xohlasa — bajaraman. Menimcha, bu adolatli bo‘ladi”, — dedi u.
WNBAga ochiq chaqiriq: “Aniq pozitsiya bildiring”
White bu qarorini shunchaki provokatsiya sifatida emas, ligaga ochiq savol va bosim sifatida ko‘rsatdi. Uning fikricha, hammasini WNBAning o‘zi hal qiladi.
“WNBA chiqib, ‘ayollar ligasida juft jinsiy a’zoga ega yigitlar o‘ynay oladimi yo‘qmi’ degan masalada aniq bayonot berishi mumkin”, — dedi u.
So‘ng savolga o‘zi javob berdi: ligadan qat’i nazar, orqaga qaytmaydi.
“Yo‘q, men baribir draftga kiraman. Mendan kamsitmasliklarini istayman. Men yosh, qora tanli, umid qilamanki, kelajakda AQSh Senatiga saylanadigan nomzodman va ba’zan o‘zini transgender ayol sifatida identifikatsiya qiladigan sportchi sifatida adolatli imkoniyat xohlayman”, — dedi White.
U agar draftda tanlanmasa va hech bir klub bilan shartnoma tuza olmasa, sud yo‘lini tanlashini ham yashirmadi.
“Demak, men kamsitish bo‘yicha da’vo qilaman, to‘g‘rimi? Bu kulgili holat bo‘ladi. Agar o‘ynay olmasam, kamsitish bo‘yicha ulkan sud jangi boshlanadi”, — dedi u.
Siyosat, sud va parket: White uch frontda
35 yoshli White hozir Minnesota shtatida 11-avgustdagi Respublika partiyasi dastlabki saylovida Senat uchun byulletenlarda turibdi. 2024-yilda u senator Amy Klobuchar’ga qarshi Respublika partiyasidan nomzod bo‘lgan va umumxalq saylovida yutqazgan.
Endi esa u siyosiy maydonni WNBA bilan bog‘layapti. U o‘zini “kamsitilmaslikni” talab qilayotgan, bir vaqtning o‘zida siyosiy ambitsiyaga ega sportchi sifatida ko‘rsatmoqda.
Qog‘ozdagi qoidalar va ochiq qolgan savollar
Enes Kanter Freedom ham ijtimoiy tarmoqlarda o‘z jamoasi bilan WNBAning o‘yinchi maqomi va “self-identifikatsiya” bo‘yicha qoidalarini o‘rganganini aytib, agar identifikatsiya yetarli bo‘lsa, talabga javob berishini ta’kidlagan edi.
Ammo liganing rasmiy hujjatlarida chegaralar ancha tor. 2026-yilgi kollektiv kelishuvning XIII-moddasida “faqat ayollar WNBAda o‘ynashi mumkin” deyilgan. 409 sahifalik hujjatda “ayol” atamasiga aniq ta’rif berilmagan, transgender yoki interseks sportchilar uchun alohida siyosat ham ochiq ko‘rinmaydi. O‘zini shunchaki ayol deb e’lon qilish yetarlimi yoki yo‘qmi — matnda bu ham ko‘rsatilmagan.
Ayollar ligasi o‘yinchilar uyushmasi WNBPA esa juma kuni umumiy pozitsiyasini bildirdi, lekin kim o‘ynashi mumkinligi borasida chiziq chizmadi.
“Biz adolat, tenglik, xilma-xillik va inklyuziyani qo‘llab-quvvatlaymiz”, — deyiladi uyushma bayonotida. “Har qanday shaxs yoki guruhga, jumladan transgender odamlarga nisbatan nafrat, tajovuz va shaytonlashtirish faqat qo‘rquv, bo‘linish va zararni kuchaytiradi. Biz og‘ir suhbatlarni davom ettiramiz. Lekin siyosiy o‘yinlarda qo‘g‘irchoqqa aylanishni rad etamiz”.
Ligadan esa hanuz aniq mezonlar eshitilgani yo‘q.
“Minnesota Lynx bo‘lishi kerak. Murabbiy transgenderlarni yaxshi ko‘radi, deyishadi”
Royce White agar tanlov huquqi bo‘lsa, uyga qaytishni istaydi. Uning orzusi — Minnesota Lynx.
“It’s got to be the Minnesota Lynx, and I hear the coach loves a good transgender, so we’ll all be in perfect harmony”, — dedi u, Cheryl Reeve’ni nazarda tutib. Reeve yaqinda Indiana Feverga qarshi o‘yinda “trans kids belong” yozuvli futbolka kiyib chiqqan, Sophie Cunningham esa ligada biologik erkaklarga qarshi pozitsiyasini ochiq aytgan yagona o‘yinchi sifatida e’tiborga tushgan.
White o‘zining jismoniy ko‘rsatkichlarini esa savdo belgisi sifatida ko‘rsatmoqda.
“Qanday qilib 6 fut 8 dyuym, 270 funt vaznga ega point-forward’dan voz kechish mumkin? Bu ahmoqlik”, — dedi u.
2012-yilgi NBA draftida Houston Rockets uni 16-raqam ostida tanlagan. Iowa State safida u 13,4 ochko, 9,3 ribaund va 5 ta golli uzatma o‘rtacha ko‘rsatkichlari bilan o‘ynagan, bir mavsumda jamoasini ochko, ribaund, pas, to‘p olib qo‘yish va bloklarda birdek boshqargan yagona I Division o‘yinchisiga aylangandi.
Draft kombaynida White 6 fut 8 dyuym bo‘y va 260,6 funt vazn bilan qayd etilgan, qo‘l kafti kengligi 11,5 dyuym bo‘lib, o‘sha yildagi eng katta ko‘rsatkichlardan biri sifatida qayd etilgan.
“Ular tushida ham mendan qo‘rqadi”
White WNBA himoyachilarini allaqachon ogohlantirdi.
“Men 260–265 funtman, 6 fut 8 dyuymman, erkaklar to‘pini tarixdagi deyarli istalgan o‘yinchidek osonlik bilan kaftimga olaman. Men zamonaviy NBA Draft Combine tarixida qo‘llari eng katta uch o‘yinchidan biriman. Ayollar to‘pi esa yanada oson bo‘ladi. Bu katta ustunlik”, — dedi u.
“So‘ngra ular tushlarida ham mendan qo‘rqadi. Qo‘rqishlari kerak ham. Men o‘zimni mutlaq dominant bo‘laman, deb o‘ylayman”, — deya qo‘shimcha qildi u.
White, agar jamoaga qabul qilinsa, ayollar kiyim almashtirish xonasidan ham foydalanishini ochiq aytdi.
“Albatta. Mendan kamsitmasliklarini istayman. Nega ayollar kiyim almashtirish xonasidan foydalanmasligim kerak?” — dedi u.
Ayollar basketboliga hurmat va “chegarani ekspluatatsiya qilish” rejasi
White o‘z gaplarida ayollar basketboliga hurmatini ham ta’kidlashga harakat qildi. Uning singlisi Savannah White I Division darajasida o‘ynagan, Hall of Fame a’zosi Nancy Lieberman esa BIG3 ligasida unga murabbiylik qilgan.
“Men ayollar basketboli mahoratini juda hurmat qilaman. Hatto maktab darajasida ham qizlar ko‘proq texnikaga tayanishga majbur, chunki ularda erkaklar kabi ba’zi jismoniy, Xudo bergan imkoniyatlar yo‘q”, — dedi u.
Shu bilan birga, u gapni keskin burdi.
“Biologik erkaklar va ayollar o‘rtasida katta farq bor, biz esa bu chiziqni, boshqa ko‘plab chiziqlar kabi, keraksiz ravishda xiralashtirdik. Men bu vaziyatdan iqtisodiy va sportiy foydam uchun foydalanishni rejalashtirganman”, — dedi White.
“Men birinchi bo‘ldim” va Enes bilan “besh-olti chempionlik” orzusi
White o‘z g‘oyasini Enes Kanter Freedom’dan oldin o‘ylab topganini aytadi. 4-avgust kuni u X platformasida o‘zini “transgender” deb e’lon qilib, WNBAda karera qilishini yozgan.
“Menimcha, birinchi bo‘lganman. Uniki bugun yoki kecha bo‘lgandir. Men esa uch kun oldin yozganman. Lekin buyuk fikrlar bir-biriga o‘xshaydi. Bunday imkoniyatlar paydo bo‘lsa, o‘ylab o‘tirmasdan sakrab chiqib, oxirigacha borish kerak”, — dedi u.
U hatto Enes Kanter Freedom bilan bir jamoada o‘ynash g‘oyasini ham o‘rtaga tashladi.
“Balki Enes. Balki men bilan Enes bir jamoada o‘ynashimiz kerakdir. Zo‘r bo‘lardi. Ehtimol, hammasi shunday bo‘lishi kerakdir: men va Enes Kanter WNBAda besh-olti chempionlikni qo‘lga kiritamiz”, — dedi White.
Qoidalar qaerda tugaydi?
Ochiq bayonotning o‘zi White yoki Freedom’ni avtomatik tarzda WNBA drafti ishtirokchilari ro‘yxatiga qo‘shmaydi, shuningdek, ularga tanlov yoki shartnoma kafolatlamaydi. Liga hanuz transgender arizachining kollektiv kelishuvdagi “faqat ayollar” bandiga qanday mos kelishini aniqlash mezonlarini oshkor qilmagan.
White esa aynan shu noaniqlikni nishonga olyapti.
“Men aniq parametrlarni bilmoqchiman. Aynan qanday talablar bor? Qanday mezonlarga javob berishim kerak? Faqat parik yetadimi? Soqolimni olishim kerakmi? Ovozim biroz ingichkaroq bo‘lishi shartmi? Yoki ‘snip-snip’ qilishim kerakmi? Men mezonlarning aniq ta’rifini bilishni istayman va ular bu mezonlarni sudda himoya qila olishadimi, shuni ko‘rmoqchiman”, — dedi u.
Savol endi WNBA tomonida: liga o‘z yozma qoidalarini qanday talqin qiladi — va bu bahs ayollar sportining kelajagini qayerga olib boradi?
