Jay-Z va Roc Nation Sports: Futbol transferlaridagi g‘alabalar
Oxir-oqibat g‘olib bitta bo‘ldi. Va Jay-Z uchun bu galaba xuddi o‘zi yozgan kuylari qaytgan paytga to‘g‘ri keldi: to‘rt yillik tanaffusdan so‘ng uning repi ilk bor rafiqasi Beyoncé chiqargan Morning Dew (Donk) remiksi to‘plamida yangradi. Bir sutka o‘tmay esa sahnadan ko‘ra transfer bozorida yutdi.
Hip-hop tarixidagi eng nufuzli ijodkorlardan biri bugun faqat sahnada emas. Tidal, o‘zining streetwear liniyasi, shampan va konyak brendlari… ro‘yxat uzoq. Lekin yozgi transfer oynasida sarlavhalarni egallayotgan – aynan Roc Nation Sports.
Hip-hopdan transfer bozorigacha
2008 yilda asos solingan Roc Nation’ning sport bo‘limi besh yil o‘tib Creative Artists Agency bilan hamkorlikda ishga tushdi. Dastlab NBA, NFL va MLB yulduzlari – jumladan Kevin Durant – bilan ishlagan bu tuzilma 2015 yilda birinchi yirik futbol mijozini qo‘lga kiritdi: Bayern Munich himoyachisi Jérôme Boateng.
To‘rt yil o‘tib Londonda Roc Nation Sports International (RNSI) paydo bo‘ldi. Maqsad aniq edi: Yevropaning yirik klublaridagi yulduzlarni o‘z orbitasiga tortish.
Bugun ularning ro‘yxatida yuzdan ortiq futbolchi bor. Eng yorqin ism – Real Madrid hujumchisi Vinícius Júnior. Braziliyalik forvard shu hafta klub bilan yangi, nihoyatda daromadli shartnoma imzoladi. Maosh miqdori taxminan 25 million yevro atrofida. Bu qaror Arsenal bilan bog‘langan shov-shuvli taxminlardan so‘ng qabul qilindi.
Braziliya bozorini egallash
RNSI 2023 yil iyulida Braziliyaning muvaffaqiyatli agentliklaridan biri – TFM’ni sotib oldi. Vinícius, Gabriel Martinelli va Endrick aynan shu agentlik mijozlari edi. Endi esa ularning barchasi Roc Nation Sports Brazil nomi ostida yuradi.
Ikki yil davom etgan muzokaralarda RNSI Real Madridni Vinícius maoshini yiliga 30 million yevroga, ya’ni Kylian Mbappé darajasiga ko‘tarishga ko‘ndirishga urinib keldi. Buning uchun shartnomani ataylab oxirgi 12 oygacha cho‘zib, boshqa klublarning qiziqishini qizitishga harakat qilindi.
Arsenal Vinícius uchun katta to‘lov qilishga tayyor bo‘lgani aytiladi. Ammo London klubi ichida uni kelasi yoz erkin agent sifatida olib kelish ehtimoli yanada realroq variant sifatida ko‘rilgan.
Natija boshqacha bo‘ldi. Real Madrid taklifni oshirdi – Vinícius qoldi.
Bu qaror esa boshqa frontda qimmatga tushishi mumkin. Madrid klubi endi Manchester City yulduzi Rodri uchun kurashda Barcelona bilan solishtirganda orqada qolishi kutilmoqda.
Diomande – Afrikaning eng qimmat yulduzi
Vinícius yangi olti yillik shartnoma imzolagan kunning o‘zida yana bir mega-bitim yakunlandi. Yan Diomande Madridga uchib keldi. RB Leipzig’dan 115 million funtlik transfer. Atigi 19 yosh. Katta futbol sahnasida 46 ta o‘yin. Shunga qaramay, u allaqachon tarixdagi eng qimmat afrikalik futbolchi.
Diomande shaxsiy samolyotda agentlari Nathan Campbell va Kareem Gbaja bilan birga suratga tushdi. RNSI bu bitimdan komissiya va xizmat haqlari sifatida 17 million funtgacha ishlab olgani haqida xabarlar bor.
Liverpool iyunda 70 million funtlik taklif bilan eshikni qoqdi, lekin Leipzig rad etdi. Shundan keyin boshlanib ketgan ko‘p haftalik savdolashuvlar, pozitsiya urushlari, bayonotlar – zamonaviy transfer mexanizmlarining jonli darsligiga aylandi.
Parij tomoni bir payt Diomande uchun 100 million funtdan ortiq to‘lashga majbur bo‘lishini bilib qoldi. Paris Saint-Germain iyul oxirida poygani tark etdi va rasmiy bayonot bilan chiqdi: ular “ayrim o‘yinchi agentlarining inflyatsion va manipulyativ o‘yinlariga” qo‘shilmasligini ma’lum qildi.
Diomande esa yakunda Bernabéu bilan yetti yillik shartnomaga imzo chekdi.
Sud zallari va soyadagi kurashlar
Bunday miqyosdagi bitimlar hech qachon sokin o‘tmaydi. RNSI ham bundan mustasno emas.
Sobiq Bournemouth vingeri Max Gradel o‘zining Maxidel Management agentligi Diomande bilan avvaldan tuzilgan kelishuvga ega bo‘lganini da’vo qilmoqda. U Fifa’ga shikoyat kiritdi. Biroq xalqaro uyushma bu jarayon davomida o‘yinchining Real Madridga o‘tishini to‘xtatmadi. Diomande ilk klubi AFI Sud Comoé (Kot-d’Ivuar) prezidenti Dez Bamba esa vinger RNSI’ga Vinícius qo‘ng‘irog‘idan so‘ng ko‘nganini aytgan. RNSI bu ish bo‘yicha izoh bermadi.
Yana bir front – Rainbow World Group. Ular iyun o‘rtalarida London oliy sudi va Britan Virgin orollaridagi sudlarda Diomande’ga qarshi ish qo‘zg‘atdi. Maqsad – uning ilk faoliyat bosqichida tuzilgan imij huquqlari va intellektual mulk kelishuvlarini ijroga majbur qilish. Rainbow o‘yinchini Chelsea, Bournemouth, Crystal Palace va Newcastle klublariga sinovlarga olib borganini, Leganés bilan shartnoma ham aynan shu investitsiyalar natijasi bo‘lganini ta’kidlamoqda. Bu borada ham RNSI sukut saqlayapti.
Afrika – keyingi front
Diomande meteorit tezligida ko‘tarildi. Klub va agentliklar Afrikaga qarashini burayotgani bejiz emas.
Leganés egasi, Blue Crow klub tarmog‘i rahbari va beysbolda uch karra World Series chempioni bo‘lgan Jeff Luhnow o‘tgan yili Diomande ularning dastlabki yirik mahsuli ekanini aytgandi. Ular so‘nggi yillarda Gana, Zambiya va yana bir nechta mamlakatlarda skautlik va rivojlantirish dasturlarini yo‘lga qo‘ygan.
Uning so‘zlari aniq: “Bizda shunday yana o‘yinchilar bor, ular navbatda turibdi.”
RNSI ham bu yo‘ldan bormoqda. Noyabr oyida agentlik sakkiz nafar yosh afrikalik futbolchi bilan shartnoma imzolaganini e’lon qildi. Ular orasida Gana U-17 yarim himoyachisi Joseph Narbi va Daniyaning AC Horsens klubi vingeri, gambiyalik Francis Gomez bor. Campbell o‘shanda Afrikani “kashf etilmagan futbol salohiyati markazi” deb atagan va bu kengayishni global strategiyaning tabiiy bosqichi sifatida ta’riflagan.
Agentlar o‘yinida yangi hukmron
Futbol agentlari olami – “kim kimni yeb qo‘yadi” tamoyili bilan yashaydigan, qoidalari yozilmagan, lekin juda qattiq bo‘lgan maydon. Jay-Zning Roc Nation Sports’i esa bu maydonga endigina kirib kelgan “yangi bolalar” emasligini juda tez isbotlab qo‘ydi.
Vinícius’ning yirik shartnomasi. Diomande transferi atrofidagi rekordlar. Braziliya bozorini egallash. Afrika bo‘ylab akademiyalar zanjiri.
Savol endi bitta: keyingi katta sahnaga qaysi yulduzni olib chiqishadi?


