Infantino Kolumbiyada siyosat va futbol o‘rtasidagi aloqalar
FIFA prezidenti Gianni Infantino futbol olami ichida tobora kuchayib borayotgan inqiroz fonida Janubiy Amerikaga yuz o‘girdi va Kolumbiyadagi safari chog‘ida mintaqaning bir qator ta’sirchan futbol arboblaridan ochiq ko‘mak oldi.
U juma tongida Cali shahriga yetib keldi. Maqsad – keskin o‘ng qarashlari bilan tanilgan yangi prezident Abelardo de la Espriella inauguratsiyasida qatnashish. Futbol diplomatiyasi va siyosiy ramzlar bir sahnada jam bo‘ldi.
Kolumbiya futbol federatsiyasi tarqatgan suratlarda Infantino yuzida tabassum bilan CONMEBOL prezidenti Alejandro Dominguez va Kolumbiya federatsiyasi rahbari Ramon Jesurun yonida turibdi. Rasmiy protokol ortida esa ancha murakkab fon yashirin: FIFA ichida bosim, Yevropadan tanqidlar, to‘xtatilgan tijoriy loyiha va prezidentlik saylovi arafasidagi taranglik.
Tanqid ostidagi prezident, savolsiz qolgan savol
Infantino so‘nggi haftalarda keskin bahs-munozaralarga sabab bo‘lgan, Jahon chempionatini xususiy investorlarga ochish g‘oyasi bilan olov ustiga o‘zi moy quydi. FIFA Forward Enterprise nomi bilan yuritilgan tijoriy tuzilma loyihasi shunchalik katta qarshilik uyg‘otdiki, yakunda butunlay bekor qilindi. Ammo shov-shuv tinmadi.
2016 yildan buyon tashkilotga rahbarlik qilib kelayotgan, 56 yoshli italiyalik-shveytsariyalik yurist Kolumbiyada ham o‘sha savoldan qochib qutula olmadi. AFP muxbiri FIFA inqirozi yakunlangani-yakunlanmagani haqida so‘raganda, Infantino javob berishni rad etdi. Sukut – bu safar diplomatik tilga aylandi.
Shu bilan birga, u Cali sport majmuasida o‘tkazilgan bolalar futbol festivalida o‘ziga xos “yumshoq maydon” topdi. Bu yerda u o‘zini mutlaqo boshqa ohangda tutdi.
“Bugun bu yerda bo‘lish men uchun quvonch”, – dedi u futbol formalarida saf tortgan o‘nlab bolalar qarshisida. So‘zlari oddiy, lekin aniq: “Futbol – bu quvonch, futbol – bu baxt, futbol – bu birlik”. U “dunyoning bu qismi, Kolumbiyaning aynan shu hududida” ko‘plab chempionlar tug‘ilganini eslatib, Janubiy Amerikaning futbol merosiga ishora qildi.
CONMEBOL tanqiddan qo‘llab-quvvatlashga o‘tdimi?
Infantino kelasi yil mart oyida Rabat shahrida bo‘lib o‘tadigan FIFA prezidentlik saylovida to‘rtinchi va so‘nggi muddatga qayta saylanishni ko‘zlamoqda. Ammo yo‘l tekis emas. Yevropa futbol uyushmasi UEFA ochiqchasiga norozi, xususan, xususiy investitsiya rejasi bekor qilinganiga qaramay, Jahon chempionatini boykot qilish tahdidini saqlab qolmoqda.
CONMEBOL esa ikki o‘t orasida qolgandek tuyulgan edi. Atigi 10 ta FIFA a’zosiga ega bo‘lsa-da, tarkibida Argentina, Brazil kabi futbol gigantlari bor. Shu bois mintaqaning har bir bayonoti global rezonans uyg‘otadi.
Juma kunidan bir kun oldin, CONMEBOL FIFAning “takrorlanayotgan bir tomonlama qarorlari”dan xavotir bildirgan edi. Bu ibora ochiqchasiga tanqid sifatida qabul qilindi. Ammo Cali shahrida ohang biroz o‘zgardi.
Mahalliy OAVga bergan intervyusida Alejandro Dominguez shunday dedi: “Infantino qilgan buyuk ishlarni inkor etib bo‘lmaydi”. So‘ngra u yo‘lni chizib berdi: futbol uchun muloqot orqali ishlash, har doim ham bir fikrda bo‘lish shart emasligini ta’kidladi. Mintaqa pozitsiyasi keskin qarshilikdan ko‘ra, muzokaraga yaqinlashayotgandek ko‘rindi.
Argentina, Paragvay, so‘ngra Venesuela va Ekvador
Infantino uchun eng muhim signal esa federatsiyalarning birma-bir sahnaga chiqishi bo‘ldi. Avvaliga Argentina futbol assotsiatsiyasi (AFA) va Paragvay federatsiyasi o‘z qo‘llab-quvvatlashini e’lon qildi. Bu ikki tashkilotning og‘irligi CONMEBOL ichida ham, global futbol siyosatida ham bejiz emas.
Ortidan Venesuela va Ekvador federatsiyalari ham FIFA prezidentiga ochiq xat va bayonotlar orqali yon bosdi. Ular o‘z konfederatsiyasi pozitsiyasiga hamohang tarzda, xususiy investorlar uchun mo‘ljallangan FIFA Forward Enterprise loyihasining qaytarib olinishi qarorini olqishladi.
Ekvador federatsiyasi prezidenti Francisco Egas Larreategui Infantino nomiga yo‘llagan maktubida unga bo‘lgan ishonchini alohida qayd etdi. U “hozir futbolni boshqarayotganlar sportimiz manfaati yo‘lida ishlashda davom etishiga” ishonishini yozdi. Bu satrlar, ayniqsa, saylov arafasida Infantino uchun siyosiy kapitalga aylanadi.
Futbol va siyosat: Cali sahnasidagi ramz
Infantino so‘nggi yillarda o‘ng siyosiy spektrdagi ko‘plab yetakchilarga yaqinligi bilan ham tilga olinadi. Ular orasida AQShning sobiq prezidenti Donald Trump ham bor. Kolumbiyadagi safari ham ayni shu fonni kuchaytirgandek.
U juma kuni kechroq Abelardo de la Espriella inauguratsiya marosimida qatnashdi. Marosimning o‘zi ham an’analarni buzdi: Kolumbiyaning yangi prezidenti odatdagidek Bogota va parlament binosi o‘rniga, salsa poytaxti sifatida mashhur Cali shahrini tanladi. Bu tanlov siyosiy signal bo‘lishi mumkin, lekin u bir vaqtning o‘zida futbol diplomatiyasi uchun ham sahna yaratdi.
Infantino uchun bu safar ikki frontda kechdi: bir tomonda bolalar futbol festivalida quvonch, birlik va baxt haqida gapirayotgan rahbar; ikkinchi tomonda esa Yevropaning keskin tanqidi, ichki qarama-qarshiliklar va kelasi yilgi saylov oldidan ovozlar uchun kurashayotgan siyosatchi.
Janubiy Amerika bugun unga ochiq eshik tutyaptimi yoki shunchaki muzokara uchun vaqt yutmoqdami – bu savolga hozircha javob yo‘q. Ammo Cali sahnasida ko‘rinib turgan narsa aniq: Infantino o‘zining eng og‘ir siyosiy bosim davrida ham futbolning eng hissiy, eng jonli qit’asidan tayanch izlayapti. Va bu tayanch, ayniqsa saylov yaqinlashar ekan, FIFA tepasidagi kuch muvozanatini qay darajada o‘zgartira oladi?
