Enes Kanter Freedom 2027-yilgi WNBA Draftiga nomzodligini e’lon qildi
Sobiq NBA yulduzi Enes Kanter Freedom 2027-yilgi WNBA Draftiga nomzodligini e’lon qildi. O‘zi aytganday, bu rasmiy bayonot. Va ayni paytda ochiqcha siyosiy sahna.
2011-yilgi NBA Draftida uchinchi bo‘lib tanlangan, LeBron James, Xitoy Kommunistik partiyasi va Nike’ni qattiq tanqid qilib kelayotgan Freedom o‘zini ligadan siyosiy sabablar bilan chetlatilgan deb hisoblaydi. Endi esa u butun bahsni boshqa maydonga ko‘chirdi: ayollar basketboli va trans sportchilar atrofidagi keskin munozaraga.
Sophie Cunninghamdan keyingi zarba
So‘nggi haftalarda Sophie Cunningham ayollar sporti faqat biologik ayollar uchun bo‘lishi kerakligini qat’iy aytib, chiziq chizib berdi. Shundan keyin esa boshqa qanotdan butunlay boshqa kayfiyatdagi fikrlar yog‘ila boshladi.
Golden State Valkyries forvardi Gabby Williams: “Jamoamda ham, qarshi jamoada ham trans sportchini xohlagan paytimda qabul qilaman”, – degan fikrni bildirdi. Bir qator murabbiylar va o‘yinchilar ham shunga yaqin pozitsiyani ko‘rsatdi. Ligadan esa – sukut. Adolat va tenglik masalasida aniq pozitsiya yo‘q.
Aynan mana shu bo‘shliqni Freedom mohirona ushlab oldi.
“Agar o‘zingni e’lon qilish kifoya bo‘lsa…”
Freedom ijtimoiy tarmoqlarda studiya stoli ortida, WNBA logotipi tushirilgan, Nike belgisi esa chizib tashlangan to‘q sariq svitshotda o‘tirgancha murojaat qildi.
“Agar shunchaki o‘zingni kim deb e’lon qilishning o‘zi yetarli bo‘lsa, men WNBA’da o‘ynash uchun barcha talablarni to‘liq bajaraman”, – deb yozdi u.
Uning bu harakati Outkick sharhlovchisi Riley Gaines tomonidan “genial” va “mukammal” deb baholandi. Gaines istehzoli tarzda: “Endi qaysi WNBA jamoasi Enes Freedom’ni skautlik qiladi, kutyapman”, – deb yozdi.
Freedom 2022-yilda Boston Celticsdan Houston Rocketsga almashtirilgach, tez orada klub tomonidan ro‘yxatdan chiqarilgandi va shundan beri NBA parketiga qaytmadi. Endi esa u hujjatlarni diqqat bilan o‘rganganini ta’kidladi:
“Men va jamoam WNBA’ning yaroqlilik mezonlari va o‘zini identifikatsiya qilish hamda inklyuziya bo‘yicha hukumat me’yorlarini sinchiklab ko‘rib chiqdik”, – deydi u.
Uning so‘zlariga ko‘ra: “Amaldagi qoidalar asosida men WNBA’ning 2027-yil may oyidagi Draftiga rasmiy ravishda o‘z nomzodimni qo‘yamman”.
Lia Thomas misoli va ochiq savollar
Freedom atrofidagi bahs bir zumda yana bir ismni eslatdi – Lia Thomas. U Penn universitetida Will Thomas nomi bilan uch mavsum erkaklar jamoasida suzib, keyin ayollar jamoasiga o‘tgan edi. Bu holat AQSh sportida tenglik va adolat masalasini keskinlashtirgan edi.
Endi savol WNBA oldida turibdi. Liga yillar davomida “inklyuzivlik” shiorini ko‘tarib kelgan. Endi esa aynan o‘sha shior sinovga qo‘yilmoqda.
Freedomning mantiqi sodda: agar kimdir o‘zini qanday identifikatsiya qilishi yetarli bo‘lsa, u ham shu qoidalar doirasida harakat qilmoqchi. “Agar u o‘zini ayol deb bilsa, ular kim bo‘lib, uning kimligini inkor etishadi? Bu rostmi, yo‘qmi, buni kim baholaydi?” – degan savollar atrofida butun bahs aylanmoqda.
Freedom o‘z chiqishida ohangni keskinlashtirgani bilan birga chegarani ham chizib qo‘ydi: “Men bu yerda hech bir jamoani yoki shaxsiy tanlovni masxara qilish, ustidan kulish yoki hurmatsizlik qilish uchun emasman. Men faqat amaldagi qoidalar hamma uchun teng va bir xil qo‘llanilishini so‘rayapman – aynan o‘sha qoidalar, ko‘plab WNBA o‘yinchilari va murabbiylari omma oldida himoya qilib kelayotgan qadriyatlarni aks ettiradi”.
Liga o‘rtada qoldi
Gabby Williams, Minnesota Lynx bosh murabbiyi Cheryl Reeve, Golden State Valkyries ustozi Natalie Nakase, Seattle Storm markazi Stefanie Dolson va WNBA muxlislarining katta qismi – erkaklarning ayollar sportida ishtirokiga ochiq ekanini ko‘rsatib kelmoqda.
Freedom esa o‘z bayonotini aniq signal bilan yakunladi: “Men va jamoam bu ko‘rsatmalar hamma uchun teng, izchil va istisnosiz qo‘llanilishiga erishishga tayyormiz. WNBA o‘z e’lon qilingan tamoyillariga sodiq qolishiga umid qilaman. Ko‘rishguncha – training camp’da”.
Endi liga oldida tanlov turibdi. Adolat, xavfsizlik va musobaqaning sport tamoyillarini birinchi o‘ringa qo‘yishmi, yoki o‘zini “progressiv” deb biladigan siyosiy yo‘nalishdan chekinmaslikmi?
Agar WNBA Freedom’ni 2027-yil Draftiga yaroqli deb topsa, lekin biror jamoa uni tanlamasa, bu ham alohida da’volar va “kamsitish” haqidagi savollarni keltirib chiqarishi mumkin. Aksincha, agar liga sport faqat ayollar uchun, deb qat’iy chiziq chizsa, o‘zining yillardan beri shakllangan liberal asosini larzaga solishi ehtimoli bor.
Freedom bu harakati bilan aynan shu ziddiyatni yuzaga chiqarib qo‘ydi. Endi sahnada bitta savol qoladi: WNBA o‘z shiorlarini himoya qiladimi yoki parketda boshqa o‘yin boshlanadimi?
