Malavi – Afrikani o‘zgartirgan futbol ertagi
Rabat kechasi Afrika ayollar futboli tarixini o‘zgartirdi. Rasmiy protokolda bu shunchaki chorak final, lekin maydonda – butun qit’a kuchlar muvozanati ag‘darildi. Turnir oldidan “hech qanday imkon yo‘q” deya chetga surilgan Malavi, WAFCON yarim finaliga chiqdi va bir yo‘la 2027 yilgi Jahon chempionati yo‘llanmasini ham qo‘lga kiritdi.
Raqib – Ghana. Uch karra qit’a vitse-chempioni, reytingda 62 pog‘ona yuqorida. Qog‘ozda hammasi aniqdek ko‘ringan. Ammo bu kecha qog‘oz emas, yurak yutdi.
Tez gol, tez javob
O‘yin endi boshlangan, himoyalar hali joyini topmay turgan pallada Ghana zarba berdi. 7-daqiqada Chantelle Boye-Hlorkah jarima maydoni ichida paydo bo‘lib, to‘pni havodan qabul qildi va darvozaga kuchli voley yo‘lladi. Malavi darvozaboni najot topa olmadi. 1:0. Favorit o‘z so‘zini aytgandek tuyuldi.
Ammo bu Malavi bu turnirga fon uchun kelmaganini allaqachon isbotlagan. Nigeria ustidan sensatsion g‘alaba, Egypt ustidan ishonchli uchrashuv – bu jamoa zarba yeya oladi, lekin javob qaytarishni ham biladi.
Faqat besh daqiqa o‘tdi, xolos. Temwa Chawinga navbatdagi reydini boshladi. Uning zarbasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri darvoza burchagini emas, lekin tarixni nishonga oldi. To‘pga teginish bo‘ldi, riko‘shetdan so‘ng u darvozaga kirib ketdi. 1:1. Ghana ustunligi bir zumda yo‘qoldi, Malavi esa o‘yinga qaytdi.
Stadiondagi kayfiyat o‘zgardi. Endi savol boshqacha edi: “Qachon” va “qanday hisobda” Ghana g‘alaba qozonadi, emas, balki Malavi bu ritmni ushlab tura oladimi?
79-daqiqadagi portlash
Ikkinchi bo‘limda o‘yin tobora asabiy tus oldi. Ghana to‘pni ko‘proq nazorat qildi, lekin oxirgi uchinchi zonada aniq yechim topa olmadi. Malavi esa sabr bilan kutdi. Aynan shunday o‘yinlarda birgina yugurish, birgina qaror hammasini hal qiladi.
79-daqiqada o‘sha lahza keldi.
Rose Kadzere o‘rtadan tezlikni oshirdi, himoyachilarni ortda qoldirib, jarima maydoniga yorib kirdi. U to‘xtamadi, ikkilanmadi, ataylab zarba tanladi. Kuchli zarba – va to‘p Ghana darvozaboni Cynthia Konlan yonidan o‘tib, to‘rni topdi.
Malavi oldinda. 2:1. Turnir oldidan reyting jadvalining tubida qolgan, WAFCON final bosqichiga ham hech qachon chiqmagan jamoa endi Jahon chempionatiga bir qadam emas, amalda sakrab o‘tgan edi.
Ghana shu zarbadan so‘ng hushini yig‘ishga urindi. So‘nggi daqiqalarda to‘p asosan Malavi maydonida bo‘ldi, lekin bu bosimdan xavfli o‘tkirlik chiqmadi. Uzoqdan zarbalar, chalkash vaziyatlar, lekin haqiqiy “gol hidi” deyarli yo‘q. Malavi esa har bir to‘p uchun oxirgi daqiqadek kurashdi.
Hakam yakuniy hushtak chalganida, bu nafaqat o‘yin tugaganini, balki Afrika ayollar futbolida yangi bob ochilganini anglatardi.
Ertakning fonida: Nigeria qulashi va Kamerunning sakrashi
Bu kunni faqat Malavi emas, butun qit’a eslab qoladi. Casablanca shahrida bo‘lib o‘tgan ilk chorak finalda ham sahna ssenariysi kutilmagan burilish oldi: amaldagi chempion Nigeria turnirni tark etdi.
Cameroon uchun bu o‘yin oddiy chorak final emasdi. 19 yoshli Myriam Nyadjou jarima zarbasiga yaqin nuqtadan to‘p ortiga keldi va 19-daqiqada turnirning eng muhim zarbalaridan birini amalga oshirdi. Uning zarbasi kuchli ko‘tarilib, darvozabon Chiamaka Nnadozie cho‘zilgan qo‘llari ustidan uchib o‘tib, burchakka kirib ketdi. 1:0 – va Afrika gigantining asablari sinovga qo‘yildi.
Nigeria odatdagidek oxirigacha kurashdi. Ayniqsa yakuniy daqiqalarda bosim keskin oshdi. Ammo darvoza oldida Michaely Bihina haqiqiy devorga aylandi. Uning akrobatik seyvlaridan so‘ng Cameroon himoyasi nafas rostlashga ulgurdi, Nigeria hujumchilari esa tobora ko‘proq shoshila boshladi.
Eng yaqin imkoniyat – qo‘shib berilgan vaqtda. Esther Okoronkwo Bihina bilan yugurish poygasida to‘pga birinchi bo‘lib yetib bordi, zarba berdi, lekin to‘p sekinlik bilan ustundan tashqariga chiqib ketdi. Bu Nigeria umidining ramziday edi – yetarlicha aniq emas, yetarlicha kuchli emas.
Shu paytga kelib, maydonga olti karra Afrika yil futbolchisi Asisat Oshoala ham tashlangan edi. U boshlang‘ich tarkibda bo‘la olmadi – holati bunga yo‘l qo‘ymadi. Ammo uning ham kirishi vaziyatni o‘zgartira olmadi. Cameroon oxirgi daqiqalarni nisbatan xotirjam o‘tkazdi va 14 ta WAFCON uchrashuvida atigi ikkinchi marta Nigeria ustidan g‘alaba qozondi.
Namibiyalik hakam yakuniy hushtak chalganida, Cameroon zaxiradagi futbolchilari va murabbiylar shtabi maydonga otilib chiqdi. “Indomitable Lionesses” quchoqlashdi, qichqirdi, yig‘ladi – bu oddiy g‘alaba emas, butun avlodlar orzusining davomiday tuyuldi.
Yangi sahna: to‘rt jamoa, bitta orzu
Endi sahnada yangi to‘rtlik: Malavi, Algeria, Morocco, Cameroon. Hech biri WAFCONni yutmagan. Lekin barchasi allaqachon asosiy vazifani bajardi – 2027 yil Braziliyada bo‘lib o‘tadigan Jahon chempionati yo‘llanmasi qo‘lda.
Yarim finalda Malavi Casablanca shahrida Algeria bilan to‘qnash keladi. Rabatda esa mezbon Morocco Cameroon bilan final yo‘llanmasi uchun kurashadi. Bu juftliklarning har biri alohida tarix, alohida dramatik ssenariy va’da qilmoqda.
Chorak finalda mag‘lub bo‘lganlar esa hali oxirgi imkoniyatni boy bergani yo‘q – Afrika va interkontinental pley-offlar ularni kutmoqda. Ammo bu kecha ularniki emas edi. Bu kecha Malavi va Cameroon kabi “outsider” yorqinligi bilan yodda qoldi.
Reytinglarda past, lekin ruhi baland jamoalar endi qit’a sahnasini zabt etmoqda. Savol shunday: bu faqat bir turnirning ertagimi yoki Afrika ayollar futbolida kuchlar taqsimoti butunlay o‘zgarayotganining boshlanishimi?
