Prichard Colon 33 yoshida vafot etdi: boksdagi fojia
Boks yana bir og‘ir yo‘qotishni boshdan kechirdi. Puerto-Riko umidi sifatida ringga ko‘tarilgan, kelajagi porloq deb ko‘rilgan Prichard Colon 33 yoshida hayotdan ko‘z yumdi — 2015 yildagi halokatli jangdan 11 yil o‘tib.
Uning ismi bir paytlar reytinglarda yuqoriga qarab uchayotgan edi. Super-yengil o‘rta vazn toifasidagi istiqbolli nokautchi, 16 jangda mag‘lubiyat ko‘rmagan, 13 raqibini muddatidan avval to‘xtatgan bokschi. Ammo 2015 yil oktabrida Terrel Williamsga qarshi o‘sha kecha nafaqat uning, balki butun sportning taqdirini o‘zgartirdi.
Fairfaxdagi kecha: ringdagi g‘alaba, hayotdagi fojia
Virginia shtatining Fairfax shahrida bo‘lib o‘tgan jang oddiy reyting jangi bo‘lishi kerak edi. Bir tomonda 16-0 natija bilan ringga kirgan Prichard Colon, boshqa tomonda 15-0 bilan kelayotgan, 12 raqibini nokautga uchratgan Terrel Williams. Qog‘ozda bu ikki mag‘lubiyatsiz bokschining sinovi edi. Amalda esa, bu xavfsizlik haqida bitmas-tuganmas savollarni ochib bergan kecha bo‘ldi.
Jang davomida Colon hakamga qayta-qayta bir narsani aytdi: raqibining orqa miya sohasiga yo‘llayotgan zarbalari — “rabbit punch” deb ataladigan, qoidalar bo‘yicha qat’iyan taqiqlangan zarbalar. Hakam Williamsdan bir ochko olib, ogohlantirish berdi. Lekin zarbalar, da’volarga ko‘ra, davom etdi.
To‘qqizinchi raundga kelib, vaziyat keskin burildi. Colon o‘zini yomon his qila boshladi, bosh aylanishidan shikoyat qildi. Uning shtabi qo‘lqoplarini yechib tashladi. Qoidaga zid bu harakat tufayli hakam jangni to‘xtatdi va Williamsni diskvalifikatsiya orqali g‘olib deb e’lon qildi. Protokol bo‘yicha g‘olib bor edi. Ammo o‘sha paytda hech kim bu jangni mag‘lubiyatsiz tugatadigan odam bo‘lmasligini bilmasdi.
221 kunlik koma va umrboqiy kurash
Colon kiyinish xonasiga qaytgach, yiqilib tushdi. Shifokorlar unga “subdural gematoma” tashxisini qo‘yishdi — miya atrofida qon to‘planishi. Zudlik bilan miya operatsiyasi o‘tkazildi. Shundan so‘ng u 221 kun davomida komada qoldi.
U uyg‘onganida, ringdagi jang tugagan, lekin yangi, ancha shafqatsiz kurash boshlangandi. Nevrologik shikastlanish darajasi to‘liq ayon bo‘ldi: Colon hayotining qolgan qismi davomida doimiy parvarishga muhtoj bo‘lib qoldi. Endi gap reytinglar, kamarlar yoki katta janglar haqida emas, oddiy kunlik harakatlar, nafas, hushyorlik haqida edi.
Florida shtatidagi uyida, oilasi yonida o‘tgan yillar — bu statistika yoki rekordlar bilan o‘lchanmaydigan, ammo har bir daqiqasi og‘ir mehnat va sabr bilan to‘lgan davr bo‘ldi.
Otaning og‘riqli e’loni
Uning otasi Richard Colon o‘g‘lining o‘limi haqida ijtimoiy tarmoqda xabar qildi. U qisqa, ammo og‘ir gaplarni yozdi, o‘g‘li bu dunyoni tark etgani, “endi u yaxshiroq olamda” ekani haqida ma’lum qildi. Bu satrlar ortida esa 11 yillik iztirob, umid, yana umidsizlik, va oxir-oqibat bo‘shab qolgan ringga o‘xshash bo‘shliq yotardi.
Prichard Colon vafot etganida, u uyida, eng yaqin insonlari orasida edi. Ringda boshlangan fojea, baribir, oila bag‘rida yakun topdi.
Williamsning soyali g‘alabasi
O‘sha jang kechasida g‘olib deb e’lon qilingan Terrel Williams ham bu voqealardan so‘ng o‘zgardi. 2017 va 2019 yillarda yana ringga qaytdi, lekin o‘sha Fairfaxdagi kecha uning ham hayotida o‘chmas iz qoldirdi.
Williams jangdan ko‘p o‘tmay, “Los Angeles Times” bilan suhbatda o‘zini qanday his qilayotganini aytib berdi. U o‘sha paytda 31 yoshda edi va yuragining “cho‘kib ketgani”, bu g‘alabadan zavq ola olmagani, Colon uchun har kuni duo qilayotganini aytgan. Qog‘ozda u o‘sha kuni g‘olib bo‘ldi. Ammo bu g‘alaba hech qachon to‘liq g‘alaba bo‘lib sezilmadi.
Boks uchun yana bir ogohlantiruvchi qo‘ng‘iroq
Fairfaxdagi o‘sha jang allaqachon yillardan beri sportni ta’qib qilib kelayotgan savolni yana o‘rtaga chiqardi: ring qanchalik xavfsiz? Qanchalik yetarli himoya bor? “Rabbit punch” kabi zarbalar, tibbiy nazorat, hakamlarning roli — barchasi Colon nomi tilga olingan sayin qayta ko‘tariladi.
Prichard Colon statistikada 16-0 natija, 13 nokaut bilan qoladi. Lekin uning hikoyasi raqamlardan ancha kattaroq. U ringda boshlangan, kasalxona yo‘laklarida davom etgan va oilaviy mehrobda tugagan bir kurashning timsoliga aylandi.
Savol esa hanuz ochiq: bu fojia sportni o‘zgartirishga yetarlimi yoki boks yana bir iste’dodni yo‘qotib, odatdagidek yo‘lida davom etadimi?
