Premer-liga ochilish haftasi: savollar va javoblar

Yozgi shov-shuvlar, murabbiylar almashinuvi, yulduzlar ketishi va kechikkan transferlar fonida yangi mavsum start olmoqda. Premer-ligada deyarli yarim jamoa yangi bosh murabbiy bilan, qit’a bo‘ylab esa – Championship va La Liga’da – tomosha yetarli. Bu dam olish kunini boshqa rejalarsiz o‘tkazish uchun yetarli bahona.

Asosiy o‘yin – Newcastle v Liverpool

Uchrashuv taqvimi shafqatsiz bo‘ldi. Eng nozik, eng himoyasiz holatdagi Newcastle birinchi turdayoq Liverpool’ga qarshi maydonga tushadi. Ikki klub ham yangi murabbiy bilan, ikkala texnik hududda ham yangi yuzlar.

Statistika esa mezbonlar foydasiga emas. Newcastle so‘nggi to‘qqizta urinishda St James’ Park’da Liverpool’ni yenga olmadi. Premer-ligada, uyda ham, safarda ham, “qizillar” Newcastle’ga qarshi 19 o‘yindir mag‘lub bo‘lmayapti. Shunday fon ostida Matthias Jaissle uchun debyut sinovdan ko‘ra ko‘proq hukmga o‘xshaydi.

Newcastle yozda eng yaxshi futbolchilaridan ayrildi, eng sevimli murabbiyini yo‘qotdi. Klub o‘zini qayta yig‘ayotgan paytda Jaissle’dan mo‘jiza kutish adolatsizdek tuyuladi. Lekin futbol bunday mayinlikni tan olmaydi.

Liverpool ham o‘zini quvnoq kayfiyatda kutib olayotgani yo‘q. Andoni Iraola davri boshlanmoqda, ammo Anfield atrofida ishonch to‘liq shakllangani sezilmaydi. Ikkala klub ham “o‘tish davri” haqida gapiradi, lekin sharoit boshqa-boshqa: Newcastle murabbiyi xatoga ko‘proq haqli, Liverpool murabbiyi esa deyarli darhol natija berishi kerak.

Iraola aybdor emas – klubdagi muammolar uni kutib olgan, u esa yo‘l topishi kerak bo‘lgan odam. Tarkibdagi bo‘shliqlar sekin to‘ldirilmoqda, transfer oynasi yopilguncha yana o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin. Lekin aynan shu oraliq – Liverpool to‘liq shakllanib ulgurmasidan avvalgi davr – Newcastle uchun imkoniyat oynasi.

Jaissle bu imkoniyatni ko‘radi. Savol: jamoasi uni ishlata oladimi?

Kuzatuvdagi jamoa – Tottenham Hotspur

Londonning boshqa tomonida esa qayta qurilgan, yangilangan, lekin hali ham o‘zini isbotlashi kerak bo‘lgan Tottenham mavsumni boshlaydi. Himoya yangilangan, yarim himoya qayta yig‘ilgan, hujum esa deyarli o‘sha-o‘sha.

Brentford’ga qarshi safar – London derbisi. Bu stadionda so‘nggi besh uchrashuvda yutqazishmagan. Maydonda o‘yin ketar ekan, klub rahbariyati Manchester City bilan ikki futbolchi bo‘yicha kelishuvni yopishga urinadi, Liverpool esa transfer bozorida ishini bitirsa, Cody Gakpo bo‘yicha zanjirli reaktsiya boshlanishi mumkin.

E’tibor markazida, albatta, Sandro Tonali va Mateus Fernandes bo‘ladi. Bu ikki futbolchiga qarshi Brentford rekord transferi Mamadou Sangare tushadi – u 185 million funtlik duetga qarshi o‘zini ko‘rsatmoqchi, “arzon, lekin to‘g‘ri tanlov” degan fikrni isbotlashni xohlaydi.

Agar Tonali va Fernandes o‘yin ritmini boshqarsa ham, Spurs oldida bitta aniq savol turibdi: yangi hujumchilar kelguncha gollarni kim uradi? Taktika, pressing, posessiya – hammasi yaxshi. Lekin hisobni ochadigan, uch ochko olib beradigan zarbalar bo‘lmasa, hammasi qog‘ozdagi chiroyli rejadan nariga o‘tmaydi.

E’tibordagi futbolchi – Enzo Fernandez

Bu haftada debyut qilayotganlar ko‘p, ammo ko‘zlar faqat yangi kelganlarga qadalib qolmaydi. Ayrimlar hali ham ketishni xohlaydi. Eng ko‘zga ko‘ringani – Chelsea vitse-sardori Enzo Fernandez.

Manchester City uni jiddiy nishonga olgan, argentinalik yarim himoyachi esa Enzo Maresca ortidan Etihad’ga borishni istayotgani bilan yashirincha emas, ochiqchasiga tanilgan. Bu istak o‘tgan hafta oxirida bo‘lib o‘tgan so‘nggi o‘rtoqlik uchrashuvida ham sezildi: Fernandez maydonga tushdi, ammo tribunadagi reaktsiya bir xil emasdi.

Chelsea muxlislarining bir qismi uni o‘tgan mavsum AmEx’da bo‘lib o‘tgan o‘yindagi sahnadan beri eslab yuribdi – u yerda ham futbolchi yozda ketishni xohlayotgani ayon bo‘lgandi. Hozir esa City va Chelsea bahosi bo‘yicha kelisha olmayapti. Manchester klubi London tomonining o‘tgan haftadagi “muddat”ini e’tiborsiz qoldirdi, muzokaralar cho‘zilyapti.

Shunday fon ostida Fernandezni kuzatish yanada qiziq bo‘ladi. U transfer uchun qanchalik bosim o‘tkazishga tayyor? Bu kayfiyat Fulham’ga qarshi dushanba kungi o‘yinida qanday namoyon bo‘ladi? U shunday tipki, hammasini bo‘rttirib yuborishi mumkin: yoki o‘zini hozirgi klubiga mutlaq sodiqdek ko‘rsatishga urinadi, yoki har bir harakati bilan “yangi manzil”ga ishora qiladi.

Har ikki holatda ham, bu o‘yin shunchaki uch ochko uchun kurashdan ko‘ra ko‘proq ma’noga ega bo‘ladi.

Bosim ostidagi murabbiy – Enzo Maresca

Manchester City yangi murabbiyi Enzo Maresca uchun hafta og‘ir boshlandi. Avval Community Shield’da Arsenal qo‘lidan jiddiy zarba, so‘ng Pep Guardiola haqidagi ochiqchasiga halol hujjatli film chiqdi – City muxlislariga ular yaqinda yo‘qotgan sevgini yana bir bor eslatib qo‘ydi.

Maresca allaqachon murakkab vaziyatda ish boshlagan edi. Ko‘plar uni “Diet Pep” sifatida ko‘rmoqda, ya’ni asl nusxaning yengilroq, isbotlanmagan versiyasi. Cardiff’dagi o‘yin esa shubhalanuvchilarga qo‘shimcha dalil berdi: chempionlar bilan ikkinchi o‘rin sohiblari o‘rtasidagi farq kutilganidan ham kattaroq bo‘lib chiqdi.

Arsenal alohida darajada o‘ynashga majbur bo‘lmedi – City o‘zi juda notayyor ko‘rindi. Maydonda yangi 115 million funtlik yarim himoyachi bor edi, xolos, lekin jamoa butunlay begona futbolchilardan yig‘ilgandek taassurot qoldirdi. O‘yinning har bir fazasida sinxronlik yetishmadi, mashhur mexanizm g‘ildiraklari yog‘siz ishlayotgandek edi.

Endi savol aniq: Maresca bir haftada nimalarni o‘zgartira oladi? Bu shunchaki sxema va pressing chizig‘i haqida emas. Bu – Pepdan keyingi birinchi mavsum, mentalitetni yangidan qurish haqida. City tribunalari hali ham eski davrni sog‘inayotgan bir paytda, yangi murabbiy o‘z davrini qanday boshlab beradi?

Yevropa sahnasi – Espanyol v Real Madrid

Qit’a bo‘ylab to‘rt yirik liga start oladi. Italyada Inter v Monza uchrashuvi, ayniqsa yangi ingliz himoyachilari sabab, alohida e’tiborga arziydi. Lekin ko‘zlar baribir Ispaniyaga, aniqrog‘i, Jose Mourinho tomonga qadaladi.

Real Madrid’da Mourinho ikkinchi davrini Espanyol maydonida boshlaydi. Qaytishi g‘alati darajada sokin o‘tdi. Jose’ni bilganlar uchun bu g‘alati. U odatda sahna markazini o‘zi egallaydi, bu safar esa soyada qoldi.

Pre-sezon uchrashuvlaridan keyin u matbuot bilan deyarli gaplashmadi, klub esa an’anaviy tarzda katta taqdimot ham o‘tkazmadi. Natijada, Bernabeu’dagi qayta qurilish qanday boshlanishini deyarli hech kim tasavvur qila olmayapti.

Yangi transferlar, jumladan 115 million funtlik Yan Diomande ham shunga o‘xshash tarzda “jim” olib kelindi. Go‘yoki klub va murabbiy bu safar faqat maydondagi ishlarga e’tibor qaratmoqchi, odatdagi shov-shuv, sahna va sarlavhalarni chetga surgandek.

Espanyol’ga qarshi ochilish uchrashuvi – birinchi real o‘lchov. Mourinho qanday Real qurayotganini, oldida turgan vazifa qanchalik katta ekanini ilk bor ko‘ramiz. U uzoq vaqt jim tura olmaydi. Savol faqat bitta: birinchi portlash qachon bo‘ladi?

EFL sahnasi – West Ham v Charlton

Angliyada ertalabki teletranslyatsiyalar Championship’dan boshlanadi: Lincoln – Portsmouth va yana ikkita o‘yin. Lekin ko‘plar ko‘zini London tomonga, London Stadium tomoniga qaratadi. West Ham o‘z uyiga qaytadi, raqib – yaqin qo‘shni Charlton.

West Ham Premer-ligaga qaytish uchun asosiy favorit sifatida ko‘riladi. Lekin bu maqom – sovg‘a emas, yuk. Tashqi bosimdan ko‘ra ichkaridagi talablar og‘irroq bo‘ladi. Agar jamoa London Stadium’ni o‘z qal’asiga aylantira olsa, bu mavsum ikkinchi pog‘onada yoqimli sayohatga aylanishi mumkin.

Agar bo‘lmasa? Unda vaziyat tezda taranglashadi. Burnley’da ikki gol farq bilan oldinda borib, ustunlikni boy berishganidan keyin jamoa allaqachon kichik bosim ostida. Endi esa har bir mehmon uchun ular – “eng katta sovrin”. Charlton muxlislari atigi olti mil yo‘l bosib keladi, lekin London Stadium’dagi birinchi to‘liq to‘lgan mehmon sektori bo‘ladi. Ularning futbolchilari ham bu sahnani intiqlik bilan kutgan.

West Ham bitta narsani aniq tushunishi kerak: bu stadion yana o‘zlariga qarshi ishlashiga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Uy o‘yinlari mavsum taqdirini belgilaydi. Va bu bosim ostidagi birinchi qadam aynan shu derbida tashlanadi.

Shu haftada juda ko‘p savollar tug‘iladi. Javoblarni esa maydon beradi.