Pat Rafter: Padelda yangi bosqichga o‘tgan avstraliyalik yulduz
Pat Rafter Avstraliya sporti uchun hanuz “qirollik” maqomida. Bir paytlar reklama taxtalarini bezagan, ichki kiyim brendlariga yuz bo‘lgan, dunyo reytingida 1-raqamga ko‘tarilgan tennischi endi boshqa kortda yashayapti. Ammo o‘sha samimiy tabassum, o‘sha raqobatga chanqoqlik – baribir o‘sha-o‘sha.
Endi u Aussie Crocs safida. Bu gal u tennis emas, padel uchun milliy jamoadan joy oldi. Padel – to‘r va raketka, ammo kichikroq maydon, tezkor almashinuvlar va devorlardan o‘ynaladigan yangi olam. 15-avgustdan boshlab Sydney Opera House majmuasida o‘tkaziladigan ko‘rgazmali turnirda aynan shu jamoa maydonga tushadi.
Rafter rasmiy raviy Padel Australia elchisi. Lekin u o‘zini shunchaki ramziy figura deb hisoblamaydi. 53 yoshida ham o‘z o‘rnini halol topganiga ishonadi.
“Men ancha qattiq mashq qilaman, – deydi ikki karra US Open chempioni. – Tana endi ma’lum chegaradan ortig‘iga yo‘l qo‘ymaydi, lekin baribir ishlaydigan, oila boqadigan boshqa yigitlarga qaraganda ko‘proq shug‘ullanyapman.”
Byron Baydagi odatiy kuni 40 daqiqalik cho‘zilish va kuch mashqlaridan boshlanadi – “oddiy yurib, harakatlana olishim uchun”, deydi u. Keyin deyarli har kuni kamida 90 daqiqa padel kortida. Orada do‘stlari bilan plyajda regbiga o‘xshash o‘yin, kechga borib zal, sauna va muzli vanna. “Bu ham farovonlik uchun, ham sog‘liq uchun. Shu orqali padel kortida kerak bo‘ladigan holatni saqlab turaman.”
Padel va avlod almashinuvi
Tennis Australia padel va unga o‘xshash mini-tennis turi pickleball’ni ham o‘z “oilasi”ga qo‘shdi. Maqsad – raketkali sportlarni kengroq auditoriyaga yoyish. Bu frontda eng katta targ‘ibotchi – Rafterning o‘zi.
Shu bilan birga, u an’anaviy tennisdan ham uzilib ketgani yo‘q. Kelasi oy Londonda bo‘ladigan Laver Cup musobaqasida u yana vice captain sifatida kort chetida turadi. U yerda u hozirgi Avstraliya raqam birinchi raqamli tennischisi Alex De Minaur bilan ham uchrashadi – Rest of the World jamoasi tarkibida.
De Minaur bu yil 27 yoshida ilk bor dunyoning kuchli beshligiga kirdi. Avstraliya erkaklar tennisi uchun bu – 17 yildan beri kutilgan natija. Shunga qaramay, uning “katta to‘rtlik”dagi devori hanuz buzilmagan: chorak final – yetti marta, yarim final esa hali yo‘q.
“Bu u bo‘lishni istagan nuqta emas, – deydi Rafter. – U juda yaxshi, juda barqaror bo‘lib keldi, lekin u faqat ‘yaxshi’ bo‘lishni xohlamaydi. O‘zi ham aytadi: bu turnirlarda chuqur borishni, grand slam yutishni xohlaydi.”
2026-yil Avstraliya tennisi uchun De Minaur atrofida aylanmoqda. Ash Barty kortni tark etganidan keyin aynan u mash’alni ko‘tarib yuribdi. Nick Kyrgios singari porlab so‘nib qolgan chaqnashlar fonida De Minaurning o‘rni yanada ravshan ko‘rinadi. Yil o‘rtasidagi reytinglar esa Avstraliya tennisi uchun unchalik ham maqtanarli manzara emasligini ko‘rsatadi.
Ayollar orasida birorta avstraliyalik kuchli 50 talikka kira olmagan. Rossiyada tug‘ilib, keyin fuqarolik olgan Daria Kasatkina eng yuqori o‘rinda turibdi, lekin uning o‘zi ham jarohatlar va notekis mavsum bilan kurashyapti. Maya Joint, Talia Gibson va Emerson Jones kabi yoshlar umid uyg‘otdi, ammo hali grand slamning ikkinchi haftasini muntazam ko‘rayotganlar safida emas.
Erkaklar tomonida esa De Minaur’dan keyingi eng yaxshi reyting – James Duckworth, 83-o‘rin. Yaqinda kuchli 40 talikda yurgan Alexei Popyrin va Jordan Thompson esa pastga sirg‘alib ketdi. Rafter ham, muxlislar ham bitta savol bilan yashayapti: keyingi grand slam chempioni qayerdan chiqadi?
“Avstraliyada imkoniyatlar bor, dasturlar bor, tizimlar bor, – deydi u. – Nega biz Ispaniya kabi o‘yinchilar yetishtira olmayapmiz? Bilmayman.”
Uningcha, Avstraliyaning geografik yakkalanishi ham o‘z ta’sirini o‘tkazadi: yevropalik tengdoshlar bilan taqqoslaganda, avstraliyalik o‘smirlar xalqaro tajribada ortda qoladi. Ammo u bitta sabab bilan hammasini tushuntirib bo‘lmasligini ham tan oladi.
“Hamma turli hikoyalarni bir-biriga ulash mumkin, lekin to‘g‘ri javob qaysi biri? O‘tmishda biz doim o‘yinchi yetishtirganmiz, va yana yetishtiramiz deb o‘ylayman. Grand slam g‘oliblari bo‘yicha biroz ‘qurg‘oqchilik’ bo‘ldi, lekin baribir kimnidir qo‘llab-quvvatlash uchun maydonda topib keldik.”
De Minaur va Hewitt ismi qaytishi
Bu hafta Avstraliya erkaklar tennisi uchun ramziy lahza yuz berdi. Washingtondagi turnirning ikkinchi bosqichida De Minaur kortga Cruz Hewittga qarshi tushdi. Cruzning otasi – 2002-yil US Open g‘olibi, Avstraliyadan chiqqan so‘nggi grand slam chempioni.
Hewitt Jr bu yil Wimbledon’da o‘smirlar o‘rtasida finalga chiqqan ilk avstraliyalik bo‘ldi – De Minaur’dan keyin. U yaqinda ilk ATP tour g‘alabasini ham qo‘lga kiritdi va mamlakatdagi eng yirik iqtidorlardan biri sifatida ko‘rilmoqda.
Bayramlari otasiga juda o‘xshaydi – qo‘lini burni tomon qayirib nishonlaydi. Lekin o‘yin uslubi boshqa: Lleyton Hewitt yoki De Minaur kabi faqat himoyaga tayanmaydi, tashabbusni o‘zi qo‘lga olishni yoqtiradi.
“U 17 yoshda, keyingi uch-to‘rt yili juda qiziq bo‘ladi, qanday rivojlanishini ko‘ramiz, – deydi Rafter. – Qancha yaxshi bo‘lib yetishishini hozircha bilmaymiz. U albatta o‘yinchi. Qancha balandga chiqadi – noma’lum.”
Washington kortida esa tajriba so‘zini aytdi: o‘n yil katta raqibga qarshi Cruzning kuchi yetmadi. Lekin bu uchrashuv keskinlikdan ko‘ra ko‘proq hurmat bilan yodda qoldi. De Minaur o‘yindan keyin bu lahzani “maxsus” deb atadi, va bunday uchrashuvda ishtirok etgani uchun minnatdorligini bildirdi. Ularning aloqasi Lleyton Hewittning Avstraliya tennisidagi faol roli sabab o‘n yil avval boshlangan.
61 daqiqa davom etgan bahs yakunida De Minaur raqibiga faqat keyingi o‘yinida emas, butun keyingi o‘n yilligidagi omad tilaydi. Bu – atigi ilk qadamlarini qo‘yayotgan o‘smirning salohiyatiga berilgan jim e’tirof edi.
Rafter uchun esa bu manzara tanish. U ham o‘zi kashf etgan yangi sport – padel’da xuddi shunday “boshlanish” bosqichida. Uni bu o‘yinga 2023-yilda qo‘shnisi olib kirgan.
“Bu tanam uchun yaxshi g‘oyami? Ehtimol yo‘q, – deydi u kulib. – Lekin o‘ylayman: borimcha qattiq o‘ynab qolaman.”
U o‘zini bu sportda hali endi eshikni ochgan odamdek his qiladi.
“Mening hozirgi darajamda, men faqat yaxshilanishning yuzasini tirnayotgandekman. Keyingi pog‘onaga o‘tish, undan ham yuqoriga chiqish – hammasi hali oldinda.”
Savol esa shunday: Avstraliya tennisi ham, padel kortida yugurayotgan bu sobiq chempion kabi, o‘zining navbatdagi katta sakrashiga qachon tayyor bo‘ladi?
