Matthias Jaissle: Tizzadagi jarohatdan bosh murabbiylikka
Matthias Jaissle uchun bu hammasi allaqachon ko‘rilgan tushdek. Yoki aniqrog‘i, qayta boshdan kechirayotgan dahshatli tushdek.
25 yosh. Tizzadagi og‘ir jarohat. Futbolchilik orzusi bir lahzada uzildi. Bir necha yil avvalgina Hoffenheim bilan Bundesligaga ko‘tarilgan himoyachi birdan zulmatga qulagan, o‘zi aytganidek, hayotining eng katta zarbasini yegan edi.
Endi esa u St James’ Park yon chizig‘ida turibdi. Newcastle United bosh murabbiyi sifatida.
U o‘sha og‘ir davrni eslar ekan, gaplari sodda, lekin og‘ir: hayotning “og‘ir tomonini” erta ko‘rganini, futbolchilikni erta tark etishga majbur bo‘lganini aytadi. Lekin aynan shu zarba uni bugungi nuqtaga olib kelgan. O‘sha paytda tasavvur ham qilolmagan joyga.
“15 yil avval bu haqida tush ham ko‘rmagan bo‘lardim. Mana, hayot shunaqa”, deya ta’kidlaydi u.
Taynsaidagi bo‘ron ichida
Newcastle uchun yoz yana notinch o‘tdi. Eddie Howe ketdi. Bruno Guimaraes, Sandro Tonali, Anthony Gordon – ketma-ket ketishlar. Oldindan rejalashtirilgan qayta qurish emas, balki majburiy, og‘riqli o‘zgarishlar.
Klubni moliyaviy qoidalar ham siqib turibdi, transfer bozorida har bir qaror hisob-kitob bilan qabul qilinmoqda. Shunday fon ostida Jaissle deyarli tayyorgarlik davri boshlanishidan oldin “olovli kursi”ga o‘tirgizildi.
U esa shikoyat qilishdan bosh tortdi.
“Men chaqiriqlarni yaxshi ko‘raman”, deydi sobiq Al-Ahli va Red Bull Salzburg bosh murabbiyi. “Vaqti, o‘zgarishlar, sotuvlar haqida nolishimiz mumkin edi. Lekin biz buni qilmaymiz. Bahona bo‘lmaydi”.
Newcastle yozda oltita yangi futbolchini olib keldi: Lukas Hornicek, Ewen Jaouen, Amar Dedic, Sean Steur, Aladji Bamba va Bazoumana Toure. Hammasi 24 yoshdan kichik. Potensial bor, lekin Angliya premyer-ligasining sur’ati va jismoniy kurashiga ko‘nikish uchun vaqt kerak.
Jaissle bunga tayyor. Yana futbolchilar kelishiga ham ishonch bildiradi, transfer oynasi 1-sentabrda yopilguniga qadar o‘zgarishlar bo‘lishini kutyapti. Tahlilchilar esa Newcastle uchun og‘ir mavsumni bashorat qilmoqda.
Murabbiy bunga ham javob topgan.
“Hamma deyarli bizga qarshi yoki premyer-ligada muhim rol o‘ynay olmaymiz deb o‘ylayapti. Biz ularni boshqa yo‘l bilan ishontiramiz”, deydi u.
Howe merosi va yangi yo‘l
Jaissle Newcastle’ga kelishi bilan birinchi ishlaridan biri sifatida Eddie Howe bilan bog‘landi. To‘rt yarim yil davomida klubni qayta tiklagan, 2025 yilda EFL Cupni yutib, uzoq yillik sovrinsizlikni tugatgan, bir necha bor Champions League yo‘llanmasini olib bergan murabbiy bilan.
Ular o‘rtasidagi suhbat tafsilotlarini Jaissle sir tutadi. Lekin bir narsani ochiq aytadi: Howe qilgan ishiga “ulkan hurmat” bilan qaraydi, uni nafaqat zo‘r murabbiy, balki “buyuk inson” sifatida ko‘radi.
Howe oxirgi oylarida tobora holdan toygan ko‘rinardi. Eng muhim futbolchilar birin-ketin ketdi, jumladan, o‘tgan yilning o‘zida Liverpool’ga o‘tishni talab qilgan hujumchi Alexander Isak ham. Ikkita yozgi transfer oynasi bo‘ron ichida o‘tdi, o‘tgan mavsum esa ichki frontda ham og‘ir bo‘ldi: premyer-ligada 12-o‘rin.
Shu fon ostida klub bosh ijrochi direktori David Hopkinson 2030 yilga borib eng yirik sovrinlar uchun kurashish maqsadini e’lon qildi. Ambitsiya baland, real holat esa murakkab.
Jaissle rahbariyatning bu murakkablikni tushunayotganiga ishonadi.
“Yangi safarni boshlash, to‘g‘ri yo‘nalishda davom etish uchun vaqt kerak”, deydi u. “Futbolchilarga ham vaqt berish lozim. Bu ambitsiyamiz yo‘q degani emas. Aksincha, bizda katta maqsadlar, yuqori kutishlar, talablar bor va bu standartlarda har kuni yashaymiz”.
“Entertainers” ruhi va Keegan soyasi
Jaissle Newcastle’ni qayta qurarkan, o‘yin uslubini ham aniq belgilab qo‘ygan. Oldinga intiluvchi, agressiv, raqibni siquv ostiga oladigan futbol. Eddie Howe davridagi eng yaxshi kunlarni eslatuvchi yondashuv.
Uning fikricha, bu klub tabiatiga mos.
“Newcastle muxlislari jamoalarini shunday ko‘rishga o‘rganishgan”, deydi u. Shuning uchun ham u klub tarixini, ayniqsa Kevin Keegan davrini sinchiklab o‘rgangan.
Keegan – bu yerda shunchaki sobiq murabbiy emas, butun avlodni o‘zgartirgan figura. “Entertainers” laqabi bilan kirgan jamoa, hujumkor, jazava bilan o‘ynaydigan, muxlisni o‘rindig‘idan sakratadigan futbol.
Jaissle o‘sha davrni “ajoyib, g‘oyat ta’sirli” deb ataydi va Keegan’ni “afsona” deya tan oladi. U klubni qurdi, deydi u, biz esa shunchaki shu yo‘lni davom ettirishga harakat qilamiz.
O‘sha “Entertainers” uslubi bugungi Newcastle uchun ham yo‘l xaritasi bo‘lishi mumkin. Agar Jaissle uni zamonaviy talqinda qayta jonlantira olsa, St James’ Park yana bir bor elektrlanishi tayin.
Keegan xotirasi va Liverpool sinovi
Yakshanba kuni St James’ Park yana to‘lib-toshadi. Newcastle Keegan’ning boshqa sobiq jamoalaridan biri – Liverpool’ni qabul qiladi. O‘yin oldidan 75 yoshida iyul oyida vafot etgan, klub tarixidagi eng o‘zgarish yasagan insonlardan biri xotirasi yodga olinadi.
Bu faqat uch ochko uchun kurash bo‘lmaydi. Tribunalar, murabbiy shtabi, futbolchilar uchun – bu ruhiy sinov, merosni davom ettirishga bo‘lgan va’da kabi bo‘ladi.
Jaissle shu lahzani o‘ylab ham hayajonini yashira olmaydi. U o‘zini sokin tutishga harakat qiladi, lekin tan oladi: bu o‘yinni o‘ylasa ham badanida “jimirlash” paydo bo‘ladi.
U uchun bu shunchaki yangi ish emas. Bir paytlar tizzasidagi jarohat bilan tugagan futbolchilik yo‘lidan keyin qayta yozilayotgan taqdir.
Endi savol bitta: u Taynsaidni yana bir bor zavq va umid markaziga aylantira oladimi?
