Joze Mourinyo: Manchester Unitedni qabul qilish imkonini yo‘qotish dramatik edi
Yillar davomida mish-mish bo‘lib kelgan voqea nihoyat tasdiqlandi. Joze Mourinyo o‘zi tan olganidek, u bir paytlar Sir Alex Fergusondan keyin Manchester United bosh murabbiyi bo‘lishga rozi bo‘lgan. Shartnoma ham kelishilgan. Lekin so‘nggi daqiqada yo‘lini o‘zgartirdi va yana Chelsea tomon burildi.
Bu hikoya endi Netflix hujjatli serialida ochiq aytilmoqda. Futbol tarixidagi eng keskin burilishlardan biri aslida qanday kechgani ilk bor to‘liq tasvirlanmoqda.
“Men Manchester Unitedga imzo chekkan edim”
Ferguson 2013-yilda, Old Traffordda 26 yil davom etgan davrini yakunlab, nafaqaga chiqqanida, uning rasmiy vorisi sifatida Everton bosh murabbiyi Devid Moyes tayinlandi. “The Chosen One” yozuvi tushirilgan banner Stretford End tribunasida hilpirab turdi. Klub yangi davrga kirayotgandek tuyuldi.
Ammo orqa fonda boshqa ssenariy ham tayyor bo‘lgan.
Mourinyo hujjatli filmda shunday deydi: “Real Madridni tark etganimda, Sir Aleksdan keyin Manchester Unitedga borishga imzo chekkan edim”.
Bu gapni Sir Alex Fergusonning o‘zi ham tasdiqlaydi. 13 marta Premier League chempioni bo‘lgan afsonaviy murabbiy o‘sha kunlarni eslar ekan, shunday deydi: “Men uni yonimga o‘tqazdim va vaziyatni tushuntirdim. Mening nazarimda, u qabul qilgan edi. Bir necha soat o‘tib hammasi o‘zgardi”.
O‘sha “o‘zgarish”ning nomi bitta edi: Chelsea.
Telefon qo‘ng‘irog‘i va ko‘z yoshlari
Mourinyo London klubiga qaytish taklifini rad eta olmadi. U yerda u allaqachon 2005 va 2006-yillarda ketma-ket Premier League chempionligini qo‘lga kiritgan, Stamford Bridgeda o‘ziga xos kult maqomiga erishgan edi. O‘sha tuyg‘u, o‘sha muhabbat uni yana o‘ziga tortdi.
Ferguson voqeani eslar ekan, bir lahzani alohida ajratib ko‘rsatadi: “Bir kecha u menga qo‘ng‘iroq qildi, yig‘lardi. ‘Aleks, men qila olmayman. Men Chelsea bilan so‘z berganman va bu so‘zimni buzmayman’, dedi. Keltirgan sababini tushundim, lekin hafsalam pir bo‘ldi”.
Bu nafaqat ikki buyuk murabbiy o‘rtasidagi suhbat, balki butun bir klub tarixining o‘zgarib ketgan yo‘nalishi edi. United bir yo‘lni, Mourinyo esa boshqa yo‘lni tanladi.
“Menga muhabbat kerak edi”
Mourinyo uchun bu qaror faqat taktika yoki sovrinlar haqida emas edi. U buni juda aniq ifodalaydi: “Menga Sir Aleksning o‘rnini egallash taklif qilinishi meni juda maqtangandek his qildirdi, chunki Manchester Unitedning jozibasi beqiyos. Lekin bir narsa bor – futbolni sevish, boshqa narsa – ma’lum bir klubni sevish. Bu, menimcha, futbolni sevishdan ham kuchliroq. Real Madriddan keyin men o‘zimni sevilayotganimni his qilishim kerak edi”.
Shu jumla hammasini jamlaydi. Bu qaror hisob-kitobdan ko‘ra yurak bilan bog‘liq bo‘lganini u ochiq aytadi: “Sir Aleks Fergusondan keyin murabbiy bo‘lish imkoniyatini yo‘qotish men uchun dramatik bo‘ldi, lekin afsuslanmayman. Chunki bu qarorni yuragim bilan qabul qilganman”.
Natijada Mourinyo 2013-yilda Stamford Bridgega qaytdi. U yerda uchinchi Premier League unvonini va Liga Kubogini qo‘lga kiritdi. Bu paytda esa Old Traffordda butunlay boshqa manzara hukmron edi.
Unitedning “tanlangan” yo‘li va qimmatga tushgan qaror
Devid Moyes Manchester United bosh murabbiyi sifatida atigi 10 oy ishladi. “The Chosen One” yozuvi tez orada kinoyaga aylana boshladi. Natijalar qulab tushdi, klub ichida ishonch yemirildi, Fergusondan keyingi o‘tish davri og‘riqli kechdi.
Shu orada Mourinyo o‘z tanlovini oqlayotgandek ko‘rindi: Chelsea bilan yana chempion, yana sovrinlar, yana kuchli jamoa. Old Trafford esa o‘z yo‘lini topa olmayotgan, Ferguson soyasidan chiqishga urinayotgan klubga aylandi.
Tarixga nazar tashlasak, o‘sha kechadagi telefon qo‘ng‘irog‘i nafaqat ikki inson, balki butun bir davr taqdirini o‘zgartirganini ko‘rish qiyin emas.
Ikkinchi imkoniyat va sovrinlar, lekin…
Manchester United oxir-oqibat baribir Mourinyoga qaytdi. 2016-yilda u Louis van Gaal o‘rnini egalladi. Bu safar ham katta shov-shuv, katta umidlar bilan.
Ikki yarim yil ichida Mourinyo United bilan Liga Kubogi va Europa Leagueni yutdi. Sovrinlar qaytdi, lekin barqarorlik emas. Ichki ziddiyatlar, natijalardagi tushkunlik, bosim – bularning barchasi 2018-yil dekabrida uning iste’fosi bilan yakunlandi.
Shunga qaramay, asosiy burilish nuqtasi baribir 2013-yil bo‘ladi. Agar u o‘sha payt so‘zini Chelsea emas, United foydasiga o‘zgartirganida, bugungi Manchester United qanaqa klub bo‘lgan bo‘lardi?
Bu savolga javob yo‘q. Lekin bir ncha aniq: Mourinyo yuragini tingladi, Ferguson esa o‘sha kechadagi qo‘ng‘iroqni hanuzgacha unutgani yo‘q. Futbol tarixidagi eng qiziqarli “agar”lardan biri esa hanuz javobsiz turibdi.
