FIFA ichida bo‘ron: Gianni Infantino iste’fosi talab qilinmoqda
Butunjahon futboli markazida yana bo‘ron. Bu safar maydonda emas, Fifa ichida.
Dunyo bo‘ylab muxlislar uyushmalari Gianni Infantino iste’fosini talab qilib, keng ko‘lamli petitsiya boshladi. Tashabbus oddiy norozilik emas – bu Fifa boshqaruviga nisbatan ishonch inqirozining ochiq e’lonidir.
Maxfiy reja va portlagan ishonch
Infantino yaqinda erkaklar va ayollar Jahon chempionatlari ham kiradigan Fifa turnirlarini xususiy investorlar orqali boshqarish rejasini ilgari surgan, ammo kuchli bosim ostida bu g‘oyadan voz kechishga majbur bo‘ldi. Aynan shu reja uni siyosiy maydonning markaziga olib chiqdi.
Uchta qit’a konfederatsiyasi o‘tgan hafta ochiq maktubda Fifa prezidentini “aldov”da aybladi. Uefa, Yevropa futbolining boshqaruv organi, Fifa musobaqalarini boykot qilishga tayyorligini bildirib, Infantino rahbarligiga “ishonch yo‘qotilganini” ochiq aytdi.
Shu paytgacha Infantino Afrika va Janubiy Amerikada sezilarli tayanchga ega edi. Endi esa muxlislar tashkilotlari ham unga qarshi safga qo‘shildi. change.org saytida ishga tushirilgan petitsiya aynan shuni ko‘rsatmoqda.
“Futbol hech qachon kechirmaydigan xiyonat”
Muxlislar nomidan e’lon qilingan keskin bayonotda Jahon chempionatini xususiy investorlarga “sotish” urinishlari keskin qoralandi.
“Bitta odam – Fifa prezidentining o‘zi – Jahon chempionatini xususiy investorlarga sotishga qilgan sharmandali urinish futbol hech qachon unutmaydigan xiyonatni fosh qildi”, deyiladi bayonotda. “Infantino rejasi maxfiy tikildi. Yopiq eshiklar ortida kelishildi. Fifa a’zolaridan ham, futbolni futbol qiladigan millionlab odamlardan ham yashirildi”.
Petitsiya allaqachon barcha olti Fifa konfederatsiyasidan – qit’a va milliy darajadagi muxlislar guruhlaridan qo‘llab-quvvatlovchi imzolarni to‘plamoqda. Tashabbus ortida turganlar buni shunchaki ramziy harakat emas, balki ochiq talab sifatida ko‘rmoqda.
“Futbolni qayta-qayta sotqinlik qiladigan va o‘yinimizni masxara qiladigan prezident uni boshqarish huquqini yo‘qotgan”, deyiladi bayonotning davomida. “Fifa obro‘si va o‘yin kelajagi uchun u iste’foga chiqishi shart”.
Muxlislar hokimiyat talab qilmoqda
Petitsiya faqat Infantino ketishini emas, Fifa tuzilmasini tubdan o‘zgartirishni ham so‘raydi. Muxlislar va boshqa asosiy futbol manfaatdor tomonlari qaror qabul qilish jarayoniga rasmiy ravishda jalb etilishini istashmoqda.
Football Supporters Europe ijrochi direktori Ronan Evain, petitsiya imzo chekkanlardan biri sifatida, masalani aniq qo‘ydi: muammo faqat bir odamda emas, butun tizimda.
“Gianni Infantino ketishi – birinchi va majburiy qadam, lekin bu faqat lavozim va boshqaruv islohoti bilan davom etsa, ijobiy ta’sir ko‘rsatadi”, dedi u. “Agar bitta odam bunchalik katta vakolatni qo‘lida jamlay olsa, demak Fifa boshqaruvi o‘z vazifasiga mos emas”.
Evainning fikricha, tashkilot deyarli nol nuqtadan qayta qurilishi kerak: “[Fifa] boshidan boshlashi kerak. 2016 yildan beri amalga oshirilgan barcha islohotlar Infantino tomonidan yo‘qqa chiqarildi yoki ma’nosiz bo‘lib qoldi. Futbol boshqaruvi kelajagi haqida imkon qadar ochiq fikrlashimiz kerak, futboldan tashqarida, hatto sportdan tashqarida ham boshqa modellarga qarash zarur – navbatma-navbat prezidentlik g‘oyasi qiziqarli ko‘rinadi”.
Fifa jim, bosim esa ortib bormoqda
Fifa bu keskin chaqiriqlar yuzasidan izoh berish uchun so‘ralgan, biroq hozircha javob yo‘q. Tashkilot atrofida esa bosim qatlam-qatlam bo‘lib to‘planmoqda: qit’a konfederatsiyalari, milliy uyushmalar, endi esa global muxlislar fronti.
Savol endi shundaki, futbol tarixidagi eng kuchli muxlislar bosimi Fifa tepasidagi odamni chindan ham o‘zgartira oladimi yoki tashkilot yana bir bor ichki devorlari ortiga yashirinib, bo‘ronni o‘tkazib yuborishga urinadimi?
