Everton va Crystal Palace o'rtasida noodatiy swap bitimi
Premyer-ligada kamdan-kam uchraydigan almashuv: “Everton” va “Crystal Palace” chizig‘ida noodatiy bitim pishib yetdi.
“Everton” qanot hujumchisi Dwight McNeil “Selhurst Park” tomon yo‘l olishi kutilmoqda, unga javoban “Eagles” hujum chizig‘idan Brennan Johnson “Goodison Park”ka ko‘chib o‘tadi. Oddiy ko‘rinishda bu klassik “swap deal”, lekin zamonaviy Premyer-liga moliya qoidalarida bunday bitim hech qachon shunchaki “o‘zaro almashuv” bo‘lib qolmaydi.
Ikki futbolchi, ikki alohida transfer
Rasmiy hujjatlarda bu bitim bitta emas, ikkita transfer sifatida qayd etiladi. Har biri alohida baholanadi, har biri klublarning squad cost ratio (SCR) – tarkib qiymati nisbati bo‘yicha hisobotiga ta’sir qiladi.
Bunda asosiy tugun – narx.
Brennan Johnson “Crystal Palace”ga taxminan 35 million funtga tushgan. Endi u McNeil bilan almashuvning bir qismi sifatida qayta baholanadi. Agar u bu safar qariyb 30 million funt atrofida ko‘rsatilsa, “Palace” bu operatsiyani hisob-kitoblarda deyarli “neytral” ko‘rsatkich bilan yopishi mumkin bo‘ladi – ya’ni katta foyda ham, darhol zararga yoziladigan yo‘qotish ham yo‘q.
Savol shunda: agar baho pastroq qo‘yilsa-chi?
Bitta noto‘g‘ri raqam – minus 10 million
Fevral oyida Dwight McNeilning “Selhurst Park”ga ehtimoliy transferi amalga oshmay qolganida, uning qiymati 20 million funt atrofida baholangan edi. Agar hozirgi almashuv “toza” swap sifatida, ikki futbolchi ham 20 million funtga tenglashtirilsa, qog‘ozda “Crystal Palace” uchun manzara birdan o‘zgaradi: Brennan Johnson bo‘yicha 35 million kiritilgan, endi esa u 20 millionga ketayotgan bo‘ladi. Bu esa hisoblarda 10 million funtlik yo‘qotish sifatida aks etadi.
Shu sabab klublar bunday bitimlarda nafaqat sport tomoni, balki har bir raqamning buxgalteriya oqibatlarini ham o‘ylab qadam tashlaydi.
FMV va APT: bozorni “soxtalashtirish”ga yo‘l yo‘q
Har qanday swap, xoh u qanchalik mantiqli yoki murakkab bo‘lmasin, yana bir to‘siqdan o‘tishi shart: fair market value (FMV) – adolatli bozor qiymati tekshiruvlari.
2021 yildan beri Premyer-liga associated party transactions (APT) va FMV bo‘yicha qat’iy qoidalarni ishga tushirgan. Maqsad aniq: ligadagi moliyaviy barqarorlikni, musobaqa halolligini va raqobat muvozanatini himoya qilish.
Shu sabab tashqi baholovchi kompaniyalar ishga jalb etiladi. Ular futbolchining yoshi, statistik ko‘rsatkichlari, so‘nggi mavsumdagi o‘yini, o‘xshash pozitsiyadagi boshqa o‘yinchilar transferlari bilan solishtiradi. Raqamlar shunchaki klub istaganicha yozilmaydi, bozor mantiqiga mos kelishi kerak.
Oxirgi so‘z baribir Premyer-ligaga tegishli: ular bitim FMV talablariga javob beradimi-yo‘qmi, yakuniy hukmni o‘zlari chiqaradi.
Dwight McNeil va Brennan Johnson uchun bu almashuv – yangi sahifa. Klublar uchun esa bu nafaqat taktik rejalar, balki balans varag‘ida ham sinov. Premyer-liga esa bitta savolga javob izlaydi: bu transfer haqiqiy bozor narximi yoki raqamlar orqali chiziqdan o‘tmaslik uchun o‘ylab topilgan yo‘lmi?
