Eddie Howe davri yakunida: Newcastle o‘z yo‘lini o‘zgartirdi
Eddie Howe endi Newcastle bosh murabbiyi emas. Klub ichkarisidagi manbalar uning jamoani darhol tark etishini tasdiqlagan, bu esa St James’ Park atrofida yozgi tayyorgarlik o‘rtasida kuchli zarba bo‘ldi.
48 yoshli murabbiyning oxirgi o‘yini chorshanba kuni Bristol Cityga qarshi o‘tkazilgan, 4:1 hisobidagi og‘ir mag‘lubiyat bilan yakunlangan premyera mavsumoldi uchrashuvi bo‘ldi. O‘sha kecha oddiy nazorat o‘yini bo‘lib ko‘ringan bo‘lishi mumkin, lekin aslida bir davrning yopilish sahnasi ekanini kam odam tushungan edi.
Endi ko‘zlar Saudi Pro League vakili Al-Ahli bosh murabbiyi Matthias Jaissle tomon burilgan. U Howe o‘rnini egallashi kutilmoqda. Saudiyalik egalik davrida bu tayinlov klubning navbatdagi keskin burilishi bo‘lishi aniq.
Yuksalish, cho‘qqi va og‘ir tushish
Howe 2021-yil noyabrida, Saudi Public Investment Fund klubni sotib olganidan bir oy o‘tib, Newcastle boshqaruvini qo‘lga olganida, jamoa qulash yoqasida edi. U esa uni qayta tiriltirdi.
U Steve Bruce o‘rnini egallab, klubning 70 yillik ichki sovrinsiz davriga nuqta qo‘ydi: 2025-yilda Carabao Cup g‘alabasi. U Newcastle’ni 2023 va 2025-yillarda Chempionlar Ligasi yo‘llanmasiga olib chiqdi, St James’ Parkni yevropalik gigantlar qaytib keladigan sahnaga aylantirdi.
Statistika ham buni tasdiqlaydi. Howe boshchiligida klub Premier League’da 179 o‘yindan 84 tasida g‘alaba qozondi, 38 tasini durang o‘tkazdi va 57 marta mag‘lub bo‘ldi. Hech bir Newcastle murabbiyi liga tarixida undan ko‘p g‘alaba qayd etmagan. G‘alaba foizi – 46,9. Bu ko‘rsatkichdan klub tarixida faqat Kevin Keegan ustun.
Biroq o‘tgan mavsum hammasini o‘zgartirdi. 2024-25 yilgi kampaniya beshinchi o‘rin bilan tugaganidan so‘ng, yangi mavsumda jamoa 12-o‘ringa qulab tushdi. 38 uchrashuvda 17 ta mag‘lubiyat – ambitsiyalari osmonu falakka chiqqan loyiha uchun qabul qilib bo‘lmas natija.
Chempionlar Ligasida ham ertaroq to‘xtashdi: Barcelona bilan 1/8 finalda ikki o‘yinda jami 8:3 hisobida mag‘lubiyat. EFL Cup’ni himoya qilish esa yarim finalda tugadi. Turnirlardagi bu to‘siqlar, liga jadvalidagi pasayish bilan qo‘shilib, Howe atrofidagi bosimni keskin oshirdi.
Transferlar, sotuvlar va charchagan murabbiy
So‘nggi oylar aynan transferlar masalasida chiziqni uzib qo‘ydi. Klub 12 oy avval yangi futbolchilarga qariyb 240 million funt sarflagan bo‘lsa-da, bu yozgi derazada boshqa ohang paydo bo‘ldi: sotish zarurati, PSR qoidalari, tarkibdagi yulduzlarning ketishi.
Howe yoz bo‘yi klubning transfer siyosatidan ajablanganini yashirmadi, u sotuvlar zarur ekanini tushungan bo‘lsa-da, bu ko‘lamni kutmagandi. Qishda u hujumchi Alexander Isak’ning Liverpool’ga ketishini “doimiy sinov” deb atagan, matbuot anjumanlarida esa qayta-qayta kuchaytirish kerakligini urg‘ulagan.
Shunga qaramay, bu yozda ikki asosiy futbolchi ketdi: Sandro Tonali – Tottenham’ga, Anthony Gordon – Barcelona’ga. Endi esa Arsenal sardor Bruno Guimaraes atrofida aylanmoqda. Yulduzlar birma-bir chiqib ketayotgan paytda, murabbiyga yangi, hali o‘zini isbotlamagan yoshlar berildi. Premier League tajribasiga ega tayyor yetakchilar emas.
Howe yil boshida, sotuvlar muqarrarligiga qaramay, St James’ Parkda qolishga qaror qilgan edi. Lekin yoz davomida uning qarashi o‘zgardi. Transfer oynasi davom etar ekan, murabbiy va loyiha o‘rtasidagi masofa ham kengaya bordi.
Jamoa ichida ham uning charchagani sezilardi. Mavsumning oxirgi qismidagi sust o‘yinlar, jarohatlar, moliyaviy cheklovlar, ichki bosim – bularning bari Howe yuzida aks etdi. Klub atrofidagi ko‘plab kuzatuvchilar uning tanaffusga muhtojligini ayta boshladi.
“Bu ishni may oyida qilish mumkin edi”
Aynan shuning uchun bugungi qaror vaqti ko‘pchilikni hayratga soldi. Mavsumoldi yig‘ini qiziganda, yangi mavsum boshlanishiga oz qolganda murabbiyni almashtirish – katta tavakkal.
True Faith podkastining ovozi bo‘lgan Charlotte Robson aynan vaqt masalasini tushunmayapti. U bu o‘zgarish may oyidayoq, mavsum tugagach, ko‘plab yuqori darajadagi murabbiylar bo‘sh bo‘lgan paytda amalga oshirilishi mumkinligini eslatadi. Uningcha, o‘sha paytda “do‘stona ajralish” ham osonroq bo‘lardi.
Mavsum o‘rtalaridagi charchoq, so‘nggi oylardagi og‘ir o‘yinlar Howe’ni ko‘z o‘ngida yemira boshlaganini ko‘plab muxlislar sezgan. U shunchaki murabbiy emasdi – shahar, stadion, klub bilan hissiy bog‘langan odam edi. Shuning uchun ham bugungi ajralish ko‘pchilikka shaxsiy yo‘qotishdek tuyulmoqda.
Muxlislar ovozi: minnatdorlik, qo‘rquv va umidsizlik
St James’ Park atrofida bugun hissiyotlar chigallashib ketgan. Bir tomonda chuqur minnatdorlik, boshqa tomonda esa jiddiy xavotir.
Ben ismli muxlis Howe’ni klubga “uchqun qaytargan” odam sifatida ko‘radi: jamoani tushish zonasidan tortib chiqargan, Chempionlar Ligasi kechalarini qaytargan, deyarli yakunlangan futbolchilarni qayta tiklagan va yillar davomida bu stadion ko‘rmagan jasur futbolni taqdim etgan murabbiy. Uningcha, bu davr mehnat, g‘urur va haqiqiy xotiralar bilan to‘ldi.
Roger esa bo‘layotgan voqealarni keskin baholaydi: “Bu to‘liq falokat”, deydi u. Uning nazarida, yillar davomida klub muvaffaqiyatining markazida turgan sovuqqon taktik va ilhom manbaini yo‘qotish Newcastle’ni jiddiy tushish xavfiga olib keladi.
Hazel – mavsumiy abonement egasi – o‘zini “yuragi ezilgan” deb ta’riflaydi. U Howe’ning jamoani tubdan o‘zgartirganini, kubok yutganini, PSR qoidalari, jarohatlar va ichki o‘zgarishlarga qaramay, vaziyatni imkon qadar bir butun ushlab turganini eslatadi. Yangi kelgan futbolchilarni ham Howe’ning rivojlantirish qobiliyatini inobatga olib, ijobiy qabul qilgan. Endi esa kelayotgan mavsumga bo‘lgan ishtiyoq “bir zumda yo‘qoldi”.
Tom uchun esa vaqt tanlovi yana bir bor markazda turibdi. U premyera mavsumoldi o‘rtasida murabbiyni yo‘qotishni “eng yomon mumkin bo‘lgan lahza” deb ataydi. Uning fikricha, Howe og‘ir mavsumga qaramay, shubhaning foydasiga loyiq edi. U ikki, balki uch eng yaxshi futbolchisini yo‘qotdi, yangi kelganlar esa hali liga sinovidan o‘tmagan yoshlar. Bu xavfli kombinatsiya.
Simon esa muvozanatni saqlashga urinadi. U o‘tgan mavsumdan norozi bo‘lgan muxlislarni tushunsa-da, “Eddie Howe out” deganlar ehtiyot bo‘lishi kerakligini aytadi. Endi vaqt hammasini ko‘rsatadi, deydi u, va klub kelajagi uchun faqat ijobiy yo‘l tilaydi. Uningcha, Howe klubni tark etar ekan, barcha undan minnatdor bo‘lib qolishi shart.
Jaissle uchun og‘ir meros
Endi navbat Matthias Jaisslega kelmoqda. U rasmiy tayinlovni kutar ekan, oldida turgan manzara oddiy emas: yulduzlarini yo‘qotayotgan, moliyaviy cheklovlar bilan yashayotgan, baribir yuqori ambitsiyalardan voz kechmayotgan klub.
U Howe meros qilib qoldirgan eng qiyin narsa – natijalar emas, balki standartlar. St James’ Park endi o‘rtamiyona natijaga ko‘nmaydi. Chempionlar Ligasi kechalari, kubok finali, yuqori pressingli, qo‘rqmas futbol – bu endi Newcastle’ning yangi mezonlari.
Savol bitta: yangi murabbiy bu bosim ostida o‘z yo‘lini topa oladimi yoki Eddie Howe bilan birga klubning eng yorqin davrlaridan biri ham ortga qarab qoladimi?
