Aston Martinning yangi Honda motori Zandvoortda muvaffaqiyat keltiradimi?
2026-yilgi yangi reglament boshlanganidan beri Aston Martin Aramco Formula 1 jamoasi xuddi qorong‘ida yo‘l qidirayotgandek. Qattiq zarba bilan boshlangan mavsum, og‘ir yangilanishlar, umidlar va hafsalalar pir bo‘lishi… Shunday fon ostida Hungaroringda ko‘rinish bergan B-spesifikatsiyadagi AMR26 shassisi kamtarona bo‘lsa-da, birinchi nafasni ochib berdi: Fernando Alonso Q2 ga chiqdi va mavsumdagi eng yaxshi natija — 16-o‘rin bilan saralashni yakunladi.
Bu raqamlar hali sensatsiya emas. Ammo Silverstonedagi ustaxonalarda haqiqiy inqilob kapot ostida pishmoqda.
Hungaroringdagi 200 km: oddiy “filming day” emas
Yaqinda o‘tkazilgan 200 km lik filming sessiyasi rasmiy jadvalda “marketing kuni” sifatida ko‘rinsa-da, paddok bu mashg‘ulotning asl ma’nosini yaxshi tushundi. Hungaroring bo‘ylab yelib yurgan Aston Martin faqat kamera uchun aylanmadi — Honda o‘zining yangilangan quvvat uskunasini ilk bor jiddiy sinovdan o‘tkazdi.
Bu motorning rasmiy debyuti Zandvoortda bo‘ladi. Ammo shundoq ham paddokdagi mish-mishlar allaqachon yuqori tezlikka chiqqan.
Italiya matbuoti va paddokdagi manbalar sonlar bilan o‘ynayapti. Ba’zilari ehtiyotkor, ba’zilari esa deyarli inqilob va’da qilmoqda. Savol bitta: bu faqat kichik sakrashmi yoki butun mavsum manzarasini o‘zgartiradigan qadammi?
35 ot kuchimi, 40mi… yoki 50?
Bahs markazida ikki raqam turibdi.
AutoRacer Italia xabariga ko‘ra, Honda’ning yangi spetsifikatsiyadagi quvvat uskunasi taxminan 35 ot kuchi atrofida yutuq berishi kutilmoqda. Paddok matematikasi bo‘yicha bu o‘rtacha trassada taxminan 0,5 soniya atrofida yutuq degani. Bir nechta Formula 1 axborot sahifalari ham aynan shunday ko‘rsatkichni tilga olgan.
Motorsport Italia esa raqamni biroz balandroq ko‘taradi: 40 ot kuchi. Tarixiy mezonlar ishga tushadi — ayniqsa ko‘p muhokama qilingan “Mercedes compression” davri, u yerda 15 ot kuchi 0,25–0,30 soniya olib kelgani esga olinadi. Shu asosdan kelib chiqib, ayrim tahlilchilar AMR26 uchun hatto 0,6–0,8 soniyagacha sakrashni chizib ko‘rsatmoqda.
Ba’zi italiyalik mutaxassislar, xususan Franco Nugnes, bu bahsni yanada keskinlashtirib, 50 ot kuchigacha bo‘lgan yutuq ehtimolini tilga olgan. Ularning fikricha, shunday ssenariyda Aston Martin nihoyat Racing Bulls, Alpine va Audi bilan o‘rta pelotonda haqiqiy jang qila oladi.
Raqamlar chiroyli. Ammo FIA qoidalari shunchaki tomoshabin bo‘lib turgani yo‘q.
ADUO token: Honda uchun qutqaruv halqasi
2026-yilgi dvigatel reglamenti ishlab chiqaruvchilarni qattiq siqib qo‘ygan. Odatda mavsum o‘rtasida “katta sakrash”ga ruxsat yo‘q. Lekin Honda yilni ancha ortda boshlagani uchun o‘zining birinchi ADUO (Additional Development and Upgrade Opportunities) tokenidan foydalanmoqda.
Bu FIA tomonidan joriy etilgan “quvib yetish” tizimi: qiynalayotgan dvigatel yetkazib beruvchilarga apparatni sezilarli darajada qayta ishlash imkonini beradi. Honda trek bo‘yicha bosh menejeri Shintaro Orihara ta’kidlaganidek, yozgi davrda muhandislar “yonish jarayonini optimallashtirish va ishqalanish yo‘qotishlarini kamaytirish”ga butun e’tiborini qaratgan.
Qisqacha aytganda, ular ot kuchini topish uchun motorni tubdan tozalashdi.
Paddok matematikasi: 40 ot kuchi — 0,8 soniyami?
Endi asosiy savol: 40 ot kuchi haqiqatan ham 0,8 soniyaga tengmi?
Qog‘ozda hammasi chiroyli: 1 ot kuchi = 0,02 soniya, 40 ot kuchi = 0,8 soniya. Lekin Formula 1 fizikasida chiziqli formulalar kamdan-kam ishlaydi. Yillar davomida paddokda shakllangan umumiy qoidaga ko‘ra, 10 ot kuchi o‘rtacha trassada 0,15–0,20 soniya atrofida yutuq beradi. Bunda trassa konfiguratsiyasi, aerodinamik samaradorlik, balandlik, havo harorati — hammasi rol o‘ynaydi.
Shu nuqtada ssenariylarni ajratish osonlashadi.
35 ot kuchi ssenariysi. An’anaviy hisob-kitob bo‘yicha 35 ot kuchi 0,52–0,70 soniya oralig‘ida yutuq beradi. Demak, tilga olinayotgan 0,5 soniyalik sakrash, ayniqsa yuqori downforce va burilishlarga boy, to‘g‘ri chiziqlari nisbatan qisqa bo‘lgan Zandvoort kabi trassada juda ham mantiqli ko‘rinadi. Bu yerda sof quvvat biroz “yumshatiladi”, mashina ko‘proq aerodinamik balans va chiqish tezligiga tayanadi.
40 ot kuchi ssenariysi. 40 ot kuchi nazariy jihatdan 0,8 soniyagacha olib chiqishi mumkin. Lekin tezlik oshgani sayin aerodinamik qarshilik kvadrat bo‘yicha o‘sadi. Mashina to‘g‘ri chiziqda tezlashgan sari, havoni yorib o‘tish uchun har bir qo‘shimcha km/soatga ko‘proq ot kuchi talab qilinadi. Shuning uchun maksimal 0,8 soniyani kutish — eng yumshoq aytganda — haddan tashqari optimistik.
Faqat motor emas: MGU-K va “clipping” muammosi
2026-yilgi quvvat uskunalarining yana bir nozik tomoni bor: ichki yonuv dvigateli va elektr MGU-K o‘rtasida deyarli 50/50 nisbatdagi quvvat taqsimoti. Bu degani, faqat yonuv dvigatelining pik quvvatini ko‘tarish yetarli emas.
Agar mashina uzun to‘g‘ri chiziqlarning oxirida elektr energiyasini erta tugatib qo‘ysa — paddok tili bilan aytganda, “clipping” boshlansa — ichki yonuv dvigatelidan kelayotgan qo‘shimcha ot kuchi o‘zining to‘liq samarasini bera olmaydi. Elektr yordam tugagan paytda, mashina raqiblar bilan solishtirganda tezlikni yo‘qotadi, strategik ustunlik esa yo‘qqa chiqadi.
Shu bois haqiqiy sakrash faqat ot kuchida emas, balki butun quvvat yetkazib berish xaritasida yotadi.
Realistik ssenariy: 0,5 soniya Aston Martinni qutqaradimi?
Agar Honda mavsum boshida ularni qiynagan kuchli vibratsiyalarni bartaraf etishga muvaffaq bo‘lgan bo‘lsa va shu bilan birga haqiqiy 35 ot kuchi atrofida yutuq ochgan bo‘lsa, 0,5 soniyalik sakrash juda ishonchli ko‘rsatkich sifatida qaralishi mumkin.
Bu Alonso’ni ertaga podiumga qaytaradimi? Yo‘q.
Lekin yarim soniya — ayniqsa hozirgi zich o‘rta pelotonda — butun poyga hayotini o‘zgartirishi mumkin. Agar bu motor yangilanishi Hungaroringda ko‘rilgan B-spesifikatsiyadagi shassining aerodinamik yutug‘i bilan qo‘shilsa, Aston Martin nihoyat 2026-yilgi dahshatli startdan chiqib, o‘rta pelotondagi haqiqiy raqobatga qaytishi ehtimoli bor.
Endi hamma narsa soatga bog‘liq. Zandvoort bu motorning haqiqiy qiymatini, Aston Martinning esa bu mavsumdagi taqdirini ko‘rsatadigan trassa bo‘ladi.
