Zolani Tete: Janubiy Afrikada sobiq jahon chempioni otib o‘ldirildi
Janubiy Afrika boksi yana bir og‘ir zarbaga uchradi. Ikki vazn toifasida sobiq jahon chempioni, rekordchi nokaut ustasi Zolani Tete Sharqiy Keypdagi uyining oldida otib o‘ldirildi. U atigi 38 yoshda edi.
Mashg‘ulotdan qaytgan chempionga pistirma
Mahalliy telekanal SABC xabariga ko‘ra, fojea 21-avgust, juma oqshomida sodir bo‘lgan. Tete odatdagidek mashg‘ulotdan qaytayotgan edi. Reabilitatsiya davri ortda qolgach, u yana bir bor ringga qaytish orzusiga butunlay sho‘ng‘igan, noyabr oxiriga mo‘ljallangan jang uchun o‘zini ayamasdan tayyorlayotgan payti edi.
U mashinasida hovlisiga kirish uchun darvoza ochilishini kutib o‘tirgan. Aynan shu lahza qotillarni kutgan imkon bo‘ldi.
Guvohlarning dastlabki ma’lumotlariga ko‘ra, yaqin atrofdagi avtomobildan ikki niqobli erkak sakrab tushib, chempion tomon o‘q yog‘dirgan. Tete oxirgi imkoniyat sifatida gazni oxirigacha bosib, hovliga kirishga, o‘qlar yomg‘iridan qochishga uringan. Ammo u og‘ir jarohatlarga chiday olmadi. Voqea joyining o‘zida vafot etgan.
Mashina ichida bo‘lgan 27 yoshli ayol ham bir necha marta o‘q yeb, og‘ir ahvolda shifoxonaga yetkazildi. Shifokorlar uning hayoti uchun kurashmoqda.
Politsiya qotillik va suiqasdga urinish bo‘yicha ish ochganini tasdiqladi. Hujum qilgan shaxslar voqea joyidan qochib ketgan, ularning birortasi ham hozircha qo‘lga olinmagan. Rasmiylar hali hech qanday motivni aniqlamadi. Savollar ko‘p, javoblar esa yo‘q.
Ikki vaznli chempion va rekordchi
Zolani Tete ismi Janubiy Afrika sport tarixida alohida o‘rin egallaydi. U 2014-yilda IBF junior-bantamweight kamarini qo‘lga kiritdi, 2017-yilda esa WBO bantamweight chempioni bo‘lib, ikki vazn toifasida jahon chempioni maqomiga ko‘tarildi.
Uning nomi Guinness rekordlar kitobiga ham yozilgan: jahon chempionlik jangida qayd etilgan eng tezkor nokaut aynan uning hisobida. Bitta zarba, bir lahza – va tarix.
Tete ringda ham, hayotda ham kurashni yaxshi bilardi. To‘rt yillik doping taqiqi uning karerasini uzib qo‘ygandek tuyulgandi. O‘sha diskvalifikatsiya o‘tgan oygina tugadi. U esa bu vaqtni yo‘qotilgan yillar sifatida emas, qayta tug‘ilish uchun sinov deb qabul qilgandek, mashg‘ulot zaliga yana qaytdi.
So‘nggi haftalarda u yana eski shiddati bilan tayyorgarlik ko‘rayotgani, noyabr oxirida ringga qaytish uchun o‘zini bosib turmagani haqida xabarlar kelayotgan edi. Qaytish jangi uning obro‘sini, merosini tiklashga qaratilgan bo‘lishi kerak edi. Endi esa bu jang hech qachon bo‘lib o‘tmaydi.
Shokdagi boks jamoatchiligi
Tetenning o‘limi haqidagi xabar Janubiy Afrika sport olamiga og‘ir zarba bo‘lib tushdi. Boks zallari, promouterlar, murabbiylar, muxlislar – barchasi bu xabarga ishonishni xohlamay qoldi.
Uning menejeri Mlandeli Tengimfene va butun bokschilar hamjamiyati bu yo‘qotishni fojia sifatida qabul qilmoqda. Ular nafaqat kamarlarni, nafaqat rekordlarni eslayapti. Ular chempionning xarakterini, ring ichida ham, undan tashqarida ham qayta-qayta kulfatlardan o‘zini tortib chiqa olgan insonni eslayapti.
Doping taqiqidan keyin ko‘pchilik uchun sportga qaytish – orzu bo‘lib qoladi. Tete esa bu orzuni reja darajasiga ko‘targan, uni amalga oshirishga juda yaqin turgan edi. U yana bir bor o‘zini, o‘z nomini, o‘z xalqini himoya qilish uchun ringga chiqmoqchi edi.
Endi esa Janubiy Afrika boksi o‘zining eng yorqin sahifalaridan birini mudhish tarzda yopishga majbur bo‘lyapti. Savol esa ochiq qolmoqda: bu qotillik ortida nima yotibdi va bunday iste’dodlar yana qayta-qayta zo‘ravonlik qurboniga aylana beradimi?
