Zandvoortdagi xayrlashuv: Antonelli yetakchi, poyga qiziyapti
Zandvoort bu hafta oxirgi marta Formula One taqvimida mezbonlik qilayotgandir, ammo Niderlandiya Gran-prisining xayrlashuvi chempionat yakuniy bosqichining boshlanishini ham e’lon qilyapti. Bu yerda atmosfera g‘alati: tribunalar nostalgiya bilan to‘lgan, paddockda esa butunlay boshqa kayfiyat — dam olgan, qayta yuklangan va jangga shay chempionlik da’vogarlarida kutish, hatto biroz asabiy hayajon bor. O‘tgan mavsum qanday yakunlanganini eslasak, bu kurash yana finalgacha cho‘zilsa ajab emas.
Yozgi tanaffusdan keyingi birinchi hafta oxiri har doimgidek yengil, quvnoq ohangda boshlandi. Jamoa a’zolari oilalari bilan bo‘ldi, haydovchilar bosimdan chiqib, nafas rostlashga ulgurdilar. Kimdir shaxsiy hayotida katta qadam tashladi: Mercedes uchuvchisi George Russell turmush o‘rtog‘i bo‘lishga rozi bo‘lgan Carmen Montero Mundt bilan unashtirildi, Lando Norris esa do‘stlari bilan Ibiza atrofida ko‘rinib qoldi. Lewis Hamilton tanaffusdan “ta’til” emas, lager sifatida foydalandi — mashg‘ulotlar, rejim, yana mashg‘ulotlar. O‘zi aytganidek, hech qachon bo‘lmagandek baquvvat. Max Verstappen esa uy poygasiga Red Bull bilan yangi shartnoma yangiligini olib keldi.
Shu tariqa, Shimoliy dengiz bo‘yidagi qumtepalar orasida ular yana saf tortdi. Oldinda esa hali katta ishlar turibdi. Mercedes va chempionat yetakchisi Kimi Antonelli hozircha qo‘lida “qamchi”ni ushlab turgan bo‘lishi mumkin, ammo taqvimda yana 12 ta bosqich bor, oxirgi besh poygada besh xil g‘olib bo‘lgan chempionatda hali hech kim xavfsiz masofada emas.
O‘tgan yilgi Dutch GPdan so‘ng McLaren uchuvchisi Oscar Piastri jamoadoshi Norrisdan 34, Verstappendan 104 ochko oldinda edi. Mavsum yakunida Abu Dhabi osmonida esa boshqa manzara: Norris Verstappenni atigi ikki ochkoga ortda qoldirib, chempion bo‘ldi, Piastri esa uchinchi bo‘lib qoldi. Bu yil Antonelli Ferrari sardori Hamiltondan 50 ochko oldinda, Russell esa undan 59 ochkoga ortda, uchinchi pog‘onada. Norris 91 ochko orqada, biroq u ham, McLaren ham hali bayroqni tushirgani yo‘q — oxirgi bosqich, Hungaryda qozonilgan g‘alaba bunga dalil. Statistikaga qarasangiz, Antonelli uchun hammasi xotirjamdek ko‘rinishi mumkin, lekin Zandvoort paddockida uni quvib kelayotganlar orasida “imkonsiz” degan so‘z deyarli eshitilmaydi.
Atigi 19 yoshli italiyalik bu mavsum haqiqiy kashfiyotga aylandi. Olti g‘alaba, sovuqqonlik, pishiq qarorlar va yoshiga xos jo‘shqinlik — kombinatsiya raqiblarni hushyor turishga majbur qilmoqda. Shunga qaramay, u yaxshi biladi: diqqatni bir lahzaga bo‘shashtirish mumkin emas. Mercedes uchun esa ishonchlilik masalasi hanuz achillovchi nuqta bo‘lib qolmoqda, Brackleyda hech kim oldindan “tovuq sanash”ga shoshilmayotgani bejiz emas.
Hamiltonning o‘zi Niderlandiyada butunlay boshqacha kayfiyatda ko‘rinadi. Yetti karra chempion Ferrari bilan o‘tgan yilgi “annus horribilis”dan so‘ng butunlay boshqa sahnada o‘ynayotgandek. Jamoa yig‘ilgan, ishlash sifati oshgan, mashina uning qo‘liga mos tushgan. “Scuderia qaytmoqda” degan hissiyot aniq seziladi. Antonelli bilan farq katta, lekin bu devor emas. Ayniqsa Ferrari hali Monzada kutilayotgan yangi dvigatel yangilanishini cho‘ntagida ushlab turibdi, Zandvoortga esa yangilangan pol bilan kelgan. Hamilton och. U yana chempionlik jangining markazida bo‘lishni istayapti.
Uning so‘zlari ham kayfiyatni ochib turibdi: tanaffusdan qaytib, to‘rt eng kuchli jamoa ichida bo‘lish, umumiy hisobda ikkinchi o‘rinda turish — Ferrari uchun bu deyarli “o‘z uyiga qaytish” kabi. Maqsad esa bitta: navbatdagi qadamni tashlash.
Bunday sakrashni chetga surib bo‘lmaydi. Ferrari aerodinamik yangilanishlari bu mavsum juda samarali bo‘ldi, Hamilton esa bosim ostida qaror qabul qilish bo‘yicha butun pelotonda eng boy tajribaga ega. Agar u Antonelliga doimiy bosim o‘rnata olsa, bu tajriba o‘z so‘zini aytishi mumkin.
Russell ham o‘z ichida hali ochilmagan zaxira borligiga ishonadi. Uning kayfiyati o‘tgan yilgi Norrisnikiga juda o‘xshaydi: hammasi yakuniy bayroqgacha davom etadi. U tanaffusdan keyingi yondashuvini o‘zgartirmoqchi: kamroq o‘ylash, ko‘proq instinktga ishonish, rul ortida “tabiiy”roq bo‘lish. 28 yoshli britaniyalik bu mavsum oz emas, ko‘p ham omadsizlik ko‘rdi, lekin baribir jamoadoshi bilan sof tezlikda tenglasha olmadi. Ikkalasi ham bir xil texnikada, demak, mashina rivojidan teng foyda ko‘rishadi. Oldimizdagi uchta poyga Russell o‘z instinktiga qanchalik ishona olishini aniq ko‘rsatib beradi.
Norris va McLaren uchun yo‘l hali uzoq. Mercedes dvigatelidan maksimal foyda olish, uni shassiga uyg‘unlashtirish — jarayon davom etmoqda. Biroq ularning aerodinamik taraqqiyoti e’tiborga loyiq, Zandvoortga ham yangilanishlar to‘lqini bilan kelishmoqda. Norris ham ichida hali bir sahifa qolganini yashirmaydi: u chempionlik jangidan o‘zini butunlay chiqarib tashlamagan.
U hali ham imkoniyat borligiga ishonyapti. U asosiy da’vogar emasligini tan oladi, lekin imkon bo‘lsa, jangdan chekinmasligini aytadi. Bu ruhiyatni raqiblar yaxshi bilishadi: Norris chempionlik uchun kurashayotgan bo‘lsa, u bilan hisoblashmay iloj yo‘q.
Verstappen esa yangi shartnomaga qaramay, hech narsani yo‘qotmagandek — ochko‘y, g‘alabaga chanqoq. Ferrari uchuvchisi Charles Leclerc ham o‘ziga xos tajovuzkor kayfiyatda. Lekin sahnaning markazida baribir Antonelli turibdi. Ikkinchi mavsumidayoq chempionlik uchun kurashayotgan yigit Zandvoortning so‘nggi poygasi haqida gapirar ekan, o‘zini qanday tutishini ko‘rsatuvchi bir jumla bilan cheklanishi ham uning sovuqqonligidan darak.
U shunchaki eslatdi: Mercedes bu yerda 1955 yildan beri g‘alaba qozonmagan. Ortidan jilmayib qo‘ydi: bu seriyani o‘zi va jamoasi uchun chiroyli yakunlash yoqimli bo‘lishini aytdi. Bosim ostida shunday sokin ohang — bu ham raqiblar uchun ogohlantirish.
Paddockdagi kayfiyatni esa juma kungi sprint saralash natijalari yanada qizitdi. Russell qisqa poyga uchun pole positionni qo‘lga kiritdi, yakuniy urinishdagi kuchli aylana bilan Norrisni atigi to‘rt yuzdan bir soniyaga ortda qoldirdi. Kunning ko‘p qismida McLarenlar eng kuchli ko‘ringandi, lekin hal qiluvchi pallada Russell ustunlikni o‘z tomoniga og‘dirdi. Uning uchun bu uchinchi sprint pole — mavsumning ikkinchi yarmiga aynan shunday kirishni xohlagandi, ayniqsa Antonelli faqat beshinchi natijani qayd etgan bir kunda.
Leclerc uchinchi bo‘ldi, Piastri to‘rtinchi, Verstappen va Hamilton esa oltinchi va yettinchi o‘rinlarni bo‘lishib olishdi. Zandvoort bilan xayrlashayotgan Formula One uchun bu mukammal sahna: yosh yetakchi, tajribali quvuvchilar, qayta tiklangan Ferrari va o‘zini isbotlamoqchi bo‘lgan Russell. Savol endi bitta: bu uzun yakuniy marafonda kim birinchi bo‘lib charchaydi?
