Yevropa futbolining uzoq yo‘li: Real Madrid – Inter kechasi
16 sentyabr 1987 yil. Diego Maradona boshchiligidagi Napoli Madridga keladi. Qarshi tomonda – La Quinta del Buitre atrofida qurilgan Real Madrid, Yevropa Kubogi birinchi bosqich, birinchi o‘yin. Santiago Bernabéuda hisob 2:0, San Paolo dagi javob uchrashuvi 1:1. I Partenopei turnirdan uchib ketadi, deyarli kirib kelmasidanoq xayrlashadi.
Bu natija Italiyadagi bir odamga mutlaqo yoqmadi. Silvio Berlusconi. U nafaqat favoritlardan biri turnirni bunchalik erta tark etganidan norozi edi, balki o‘zi egasi bo‘lgan AC Milan bilan ham shunday bo‘lishi mumkinligini o‘ylab, xavotirga tushdi. Shunda uning boshiga bitta g‘oya keldi: Yevropa super ligasi.
O‘sha paytda bu reja oxiriga yetmadi, lekin Uefa qo‘rqdi. Bosimni sezdi. Besh yil o‘tib, bugun hammamizga tanish bo‘lgan Champions League paydo bo‘ldi.
Lekin bu ham yetmadi. Hech qachon yetmaydi.
Avvaliga eng boy mamlakatlardan bittadan emas, ikkitadan, uchta, keyin to‘rtta jamoa qatnashadigan bo‘ldi – hozir ayrim ligalarda bu son beshgacha chiqdi. Endi esa navbat “Swiss model”ga keldi. Berlusconi mantig‘ining eng oxirgi nuqtasi: eng boy klublar o‘rtasida juda ko‘p daromadli o‘yinlar, lekin erta chiqib ketish xavfi deyarli yo‘q.
Gabriel Hanot – qit’a miqyosidagi musobaqa g‘oyasini birinchi bo‘lib o‘ylab topgan jurnalist – bugun bo‘lsa, ehtimol alamdan ko‘z yosh to‘kkan bo‘lardi. Biz esa tanlovsiz qolganmiz: Real Madrid – Internazionale kabi to‘qnashuvlarni tomosha qilishdan boshqa choramiz yo‘q.
Real – Inter: eski sehr, yangi bosqich
Baribir bunday o‘yinni rad etish qiyin. Futbol o‘zining betakrorligi qurboni.
Bugun hammasining ko‘zi birinchi navbatda bitta odamga qadaladi: José Mourinho. Yana bir bor “oxirgi imkon”ni qo‘lga olgan murabbiy, o‘zining eski sehrini qayta topdimi? Yoki bu safar ham so‘nggi sahifa yoziladimi?
Qarshi tomonda – uning sobiq shogirdi Cristian Chivu. Endi u Inter boshida, o‘sha klubda, murabbiy sifatida ilk katta sinovini o‘tayapti. Aynan shu yerda Mourinho ehtimol o‘zining eng zo‘r ishini qilgandi. Endi esa o‘sha merosga yangi ko‘z bilan qarash vaqti keldi.
Madrid va Milan klublari o‘rtasidagi bu sahna ortida yillar, yutuqlar, xiyonatlar, qaytishlar yotibdi. Bugun esa hammasi 90 daqiqaga siqiladi.
Dortmundning yangi yuragi va kechaning boshqa sahnalari
Bu kecha faqat Real – Inter bilan tugamaydi. Westfalen stadionida yana bir qiziq hikoya yozilayapti. Dortmund safida 18 yoshli yarim himoyachi Konstantinos Karetsas juda yorqin start oldi. Yangi mavsum, yangi yulduz, o‘z maydonida Villarreal ga qarshi sinov.
Uning har bir to‘p qabul qilishi, har bir keskin pasiga tribunalar nafasini ichiga yutib qaraydi. Yevropada yangi nom tug‘ilayotganini tomosha qilishga hamisha navbat bor.
Parallel ravishda Porto – Manchester City uchrashuvidan xabarlar keladi. Pep Guardiola jamoasi yana bir kampaniyani boshlayapti, bu safar qanday yo‘l tanlanadi? Yana yonma-yon: Lille – Real Betis. Fransuz intizomi va ispancha erkinlik to‘qnashuvi.
Bu o‘yinlarning barchasini yagona chiziqqa bog‘lab turadigan ma’no bormi? Aniq emas. Lekin millionlab ko‘zlar ekranlarga mixlanadi, har bir zarba, har bir pressing, har bir kichik taktika o‘ziga xos voqea bo‘lib ketadi. Ba’zan kontekstdan ham muhimroq narsa – o‘sha lahzaning o‘zi.
Ligа Kubogi soyada emas
Shu bilan birga orolda ham futbol to‘xtamaydi. League Cup bahslari kechani to‘ldiradi, ba’zan esa Yevropa gigantlari fonida kutilmaganda asosiy sahnaga chiqib qoladi. 7:45 va 8:00 BST da boshlanadigan o‘yinlar – bu yerda rotatsiya, yoshlar, zaxiradan chiqqanlar o‘zini ko‘rsatishga urinadi.
Kimdir uchun bu shunchaki kubok. Kimdir uchun esa – butun karera burilish nuqtasi.
Yangi formatlar, yangi reglamentlar, yangi daromad modellari kelaveradi. Ammo stadion chiroqlari yoqilganda, Real Madrid – Internazionale maydonga chiqqanda, Dortmund tribunalarida Karetsas ismli yigitga qarsaklar yangraganda, bitta savol yana qaytadi: bu o‘yin qayergacha boradi – va biz uni qanchalik uzoqqa ergashishga tayyormiz?
