Yevropa futboli FIFA bilan to‘qnashuvda: Boykot ehtimoli
Yevropa futbolida bo‘ron ko‘tarilmoqda. Gap maydondagi pressing haqida emas, butun bir qit’a FIFA bilan yuzma-yuz kelishga tayyor turgani haqida ketmoqda.
Infantino rejasi va Yevropaning javobi
FIFA prezidenti Gianni Infantino turli musobaqalardagi ulushlarni xususiy investorlar qo‘liga sotish g‘oyasini o‘rtaga tashlagan paytdan beri Yevropa assotsiatsiyalari orasida taranglik pasaygani yo‘q. UEFA tarkibidagi 55ta a’zo bu rejani keskin rad etdi, endi esa gap shunchaki norozilik bayonotlarida emas – FIFA tasarrufidagi turnirlarni to‘liq boykot qilish ehtimoli muhokamada.
Bu shunchaki siyosiy bosim vositasi emas, balki zarurat tug‘ilsa ishga tushiriladigan og‘ir artilleriya sifatida ko‘rilmoqda.
Bronze – Yangi Zelandiyadan yangragan ogohlantirish
Chelsea tarkibida mavsumoldi safari bilan Yangi Zelandiyada bo‘lgan Lucy Bronze ochiq gapirdi: futbolchilar zarur bo‘lsa, bu chiziqdan ham o‘tishga tayyor.
U Yevropa futbolchilari pozitsiyasini aniq ifoda etdi: ular o‘ynayotgan turnirlar taqdiri, o‘z o‘yinlaridan ham muhimroq bo‘lib qolgan. Gap – o‘yin nazoratini kim va qanday maqsadda qo‘lga olishi haqida.
Bronze so‘zlari shuni ko‘rsatadiki, elit darajadagi yevropalik futbolchilar orasida bu masalada bo‘linish deyarli yo‘q. Yulduzlar tobora ko‘proq FIFA yo‘nalishidan xavotir olayotgan, qarorlar esa o‘yinchilarning, ayniqsa ayollar futbolining kelajagi bilan to‘qnash kelayotgani sezilmoqda.
Ayollar futboli – zarba birinchi tegadigan front chizig‘i
Boykot, agar u ishga tushsa, eng avvalo ayollar futbolini uradi. Ta’qvim tig‘iz: 5 sentyabrda start oladigan FIFA Under-20 Women’s World Cup – Yevropa uchun asosiy sahnalardan biri. Unda Angliya, Fransiya, Italiya, Portugaliya, Ispaniya va mezbon Polsha qatnashishi kerak.
Boykot tugmachasi bosilsa, bu sahna bo‘shab qolishi mumkin.
Bu bilan ham tugamaydi. Oktyabrda Marokashda Under-17 Women's World Cup ham rejalashtirilgan. Yevropa yoshlari uchun muhim bosqich bo‘lgan bu turnir ham siyosiy qarorning ilk qurbonlaridan biriga aylanishi ehtimoldan xoli emas.
Shu fon’da Angliya lageridan kelayotgan signal aniq: o‘yin sha’ni savdoga qo‘yilmaydi.
“Bugun emas, o‘n yillardan keyin ham”
Bronze uchun bu mojaro shaxsiy manfaatlar yoki qisqa muddatli siyosiy o‘yin emas. U o‘z pozitsiyasini avlodlar masalasi bilan bog‘laydi: bugungi qarorlar ertangi kun futbolini emas, butun kelajak o‘n yilliklarini belgilab beradi.
Uning fikricha, xususiy kapitalning musobaqalarga chuqur kirib kelishi – faqat hozirgi boshqaruv modelini emas, butun ekotizimni o‘zgartirishi mumkin. Bu esa, bugun stadionga ilk bor kelayotgan kichik qizlar va o‘g‘il bolalar uchun qaysi futbol qolib ketishini hal qiladi.
Ayollar futbolida so‘nggi yillarda sportchilar faolligi aynan shunday masalalarda keskin oshdi: maoshlar, ish sharoitlari, taqvim, sog‘liqni saqlash, boshqaruvdagi shaffoflik. Endi bu ro‘yxatga futbolning o‘ziga egalik qilish masalasi ham qo‘shildi.
Bronze aytayotgan “kelajak uchun kurash” iborasi Yevropa bo‘ylab ko‘plab futbolchilar uchun shiorga aylanib bormoqda.
FIFA ortga chekingan, lekin jang tugamadi
Bosim ostida qolgan FIFA bahsli rejalarini qayta ko‘rib chiqdi, Infantino esa o‘z “xatolari” uchun uzr so‘radi. Shunga qaramay, UEFA payshanba kungi bayonotida boykot varianti hanuz kun tartibidan olinmaganini tasdiqladi.
Demak, tomonlar o‘rtasidagi uzilish yopilgan emas, faqat vaqtincha muzlatilgan holatda turibdi. Bir noto‘g‘ri qadam – va bo‘shliq yana ochilishi mumkin.
2027 yil sari – xavf ostidagi yo‘l
Taranglik ayniqsa 2027 Women's World Cup saralash bosqichlari yaqinlashgani sari oshadi. Oktyabr oyida Angliya, Northern Ireland, Scotland, Wales va Republic of Ireland hal qiluvchi saralash o‘yinlariga chiqishi kerak.
Agar UEFA boykoti ishga tushsa, bu terma jamoalar pley-off bosqichiga umuman chiqmaydi. Ularning Braziliyada bo‘lib o‘tadigan final bosqichidagi orzulari start chizig‘idayoq tugashi mumkin.
Bu nafaqat sportiy zarba, balki siyosiy signal bo‘ladi. Yevropa eng yirik sahnadan ongli ravishda chetga chiqsa, FIFA turnirining nufuzi va darajasi keskin pasayadi.
Zurich va Nyon o‘rtasidagi chiziq
Yevropaning eng sara futbolchilari yo‘q bo‘lgan jahon chempionati – bu FIFA uchun nafaqat marketing, balki obro‘ masalasi ham. Zurich va Nyon o‘rtasidagi munosabat shundoq ham tarang, boykot esa bu chiziqni butunlay uzib yuborishi mumkin.
Bu uzilish eng avvalo yoshlar futbolida seziladi: Under-20 va Under-17 darajasidagi har bir turnir – kelajak yulduzlar sahnaga chiqadigan maydon. Agar bu maydonlar siyosiy qarorlar sabab bo‘sh qolsa, zararni hech bir tomon tezda qoplay olmaydi.
Shu paytda esa Yevropa futbolchilari, xususan Angliya lageri, bitta fikrni qayta-qayta takrorlamoqda: o‘yin tamoyillari, halolligi va boshqaruvdagi adolat pul bilan o‘lchanmaydi.
Savol endi bitta: FIFA bu signalni qanchalik jiddiy qabul qiladi – va 2027 yilga borib, jahon chempionatiga kimlar yetib keladi?
