Xabi Alonso tizimida Estevao uchun joy bormi?
Londonda uni tezda quchoq ochib kutib olishdi. Endigina 18 yoshga to‘lgan, “Palmeiras”dan katta pul evaziga kelgan braziliyalik yulduzcha “Stamford Bridge”ni bir zumda hayajonga to‘ldirdi. Unga allaqachon “Messinho” — “Kichik Messi” laqabi yopishib ulgurgan, sababi oddiy: o‘yin taqdirini bir lahzada o‘zgartira oladigan sehrli dribling, mayda qadamlar, keskin burilishlar.
O‘tgan mavsumda shu qobiliyatlar to‘liq namoyon bo‘la boshlagan paytda, hammasini bitta mushak uzib qo‘ydi. Noqulay paytda olingan son mushak jarohati nafaqat G‘arbiy Londondagi debyut mavsumini, balki 2026-yilgi jahon chempionati orzularini ham chiziq ustiga qo‘ydi. Shunga qaramay, u 36 o‘yinda 8 ta gol urishga ulgirdi, ko‘pincha tribunadagi muxlislarni o‘rinlaridan turishga majbur qildi.
Yangi mavsum arafasida kutishlar katta edi. Premyer-liga ritmiga ko‘nikdi, ingliz futbolining shafqatsiz tezligiga moslashdi, endi esa portlash vaqti kelgandek tuyulardi. Lekin “Chelsea”ning texnik zonasi yana o‘zgardi. Endi boshqaruvda Xabi Alonso, va u o‘z falsafasini keskin chizib qo‘ydi: 3-4-3.
Tizim bor, lekin qanot yo‘q
Yangi sxema aniq: uch markaziy himoyachi, ikki markaziy yarim himoyachi, qanotlarda qanot himoyachilar, oldinda esa uchlik. Muhim nuqta shunda: tabiiy qanot hujumchilar uchun tarkibda joy yo‘q.
Angliya terma jamoasi o‘yinchilari Cole Palmer va Morgan Rogers ikki “o‘nlik” pozitsiyasini egallab, braziliyalik hujumchi Joao Pedro ortida harakat qilmoqda. Bu chiziqda o‘yin o‘qi ichkariga siljigan, yarim hujumchi va “soxta” pleymeykerlar uchun ideal. Estevao esa o‘zini eng qulay his qiladigan joy — o‘ng qanot.
Xabi Alonso allaqachon tajriba o‘tkazishga kirishib bo‘ldi. O‘ng qanot himoyachilarini markaziy yarim himoyaga tortdi, portugaliyalik hujumchi Pedro Neto’ni qanot himoyachisi sifatida ishlatyapti. “Chelsea” muxlislari uchun bu manzara tanish: bir paytlar Thomas Tuchel ham Callum Hudson-Odoi’ni xuddi shunday pozitsiyaga surishga urinib, oxir-oqibat uni klub eshiklaridan tashqariga kuzatgan edi.
Estevao esa orqaga qaytib, chiziq bo‘ylab himoyaga chopishni xohlamaydi. Uning quroli — oldinga uchish, raqibni birga-bir yengish, o‘yinga rang berish.
Poyet ogohlantiradi: noto‘g‘ri ishlatilgan iste’dod
Sobiq “Chelsea” yulduzi Gustavo Poyet aynan shu nuqtaga urg‘u bermoqda. U, tik hujumkor qanotlar qanot himoyachisiga aylantirilgan paytdagi xavfni eslatib, Hudson-Odoi misolini keltiradi. O‘sha paytda Tuchel besh himoyachi bilan o‘ynashni tanlagan, oldingi chiziqdagilarni orqaga surgan, natijada Hudson-Odoi o‘zini bu rolga mos ko‘rmagani uchun klubni tark etgan edi.
Poyetning fikri aniq: agar 19 yoshli braziliyalik to‘g‘ri pozitsiyada ishlatilmasa, uning rivojlanishi to‘xtab qolishi mumkin. U Neto haqida ham to‘xtalib o‘tdi — portugaliyalikning qanot himoyachisi sifatida o‘ynashdan zavq olayotgani sezilmayapti. Yaqinda bo‘lib o‘tgan o‘yinlardan birida Reece James uni yoniga chaqirib, “sen qanot himoyachisan, orqaga qayt” degandek ishora qilgani ko‘rildi. Neto esa ichida shunday o‘ylayotgandek: “Bu yerda o‘ynamasam, umuman o‘ynamayman”.
Mana shunday bosim ostida Estevao ham qolishi mumkin. O‘ynash uchun moslashish kerak, lekin bu moslashuv uning asl qurolini — erkin, hujumkor qanot o‘yinini yemirib yubormasligi shart.
Poyet Xabi Alonsoning muvozanat topish vazifasini ham tilga oldi. Hujum ishlayapti, bunga e’tiroz yo‘q. Kiritilgan gollar, yaratilgan imkoniyatlar — hammasi ko‘zni quvontiradi. Lekin orqa chiziq? Ikki o‘yinda juda ko‘p gol o‘tkazib yuborilgan. G‘alabalar 4:3 bo‘lib turganida hamma xursand. Lekin hisob 3:2 bo‘lib yutqazila boshlansa, darhol “juda ko‘p gol o‘tkazishyapti” degan gaplar ko‘payadi. Gollar soni baribir uchta — faqat bu safar noto‘g‘ri darvozada.
O‘yin vaqti bor, lekin pozitsiya muammoli
Estevao mavsumni zaxiradan boshladi. Premyer-ligadagi ilk turda, “Fulham”ga qarshi 3:2 hisobidagi derbida u so‘nggi yetti daqiqada Cole Palmer o‘rniga maydonga tushdi. Keyin esa Carabao Cup ikkinchi bosqichida “Luton”ga qarshi uchrashuvda asosiy tarkibda maydonga chiqdi.
Bu — ishonch belgisi. Klub ichida unga juda yuqori baho berishmoqda, mavsum davomida o‘yin vaqti yetarli bo‘lishi kutiladi. Ammo bitta muammo bor: Palmer va Rogers hozircha “o‘nlik” pozitsiyalarini mahkam egallab turibdi. Ularni siqib chiqarish oson emas. Qanot himoyachisi sifatida o‘ynash esa Estevao uchun eng noxush variant.
Demak, Xabi Alonso oldida murakkab boshqotirma paydo bo‘lgan. U hujumdagi erkinlikni saqlab qolishi, yosh iste’dodlarni rozi qilishi, shu bilan birga, himoyadagi teshiklarni yopishi kerak. Bularning barchasini bitta sxema ichida amalga oshirish oson emas.
“Arsenal” sinovi va “Chelsea”ning yo‘nalishi
Hozircha “Chelsea” Premyer-ligada olti ochko jamg‘argan. Klub himoyani mustahkamlash uchun jahon chempioni darvozabon Emi Martinezni olib keldi — bu transfer aniq bir maqsadga xizmat qiladi: ortda ketayotgan gollar oqimini to‘xtatish.
Endi esa navbat og‘ir safarga — amaldagi chempion “Arsenal”ga qarshi uchrashuvga. Bu o‘yin nafaqat jamoaning haqiqiy darajasini, balki Xabi Alonsoning tizimi qay yo‘nalishga qarab ketayotganini ham ko‘rsatadi.
Shu fonda bitta savol o‘tkirligicha qolmoqda: “Messinho” kabi tug‘ma hujumkor qanot futbolchisi bu yangi “Chelsea”da o‘zini topadimi yoki navbatdagi Hudson-Odoi ssenariysi takrorlanadimi?
