WEC 2026: Ikkinchi yarim mavsumdagi muammolar va imkoniyatlar

2026-yilgi World Endurance Championship ikkinchi yarmi nafas rostlashga ham fursat bermaydigan marafonga aylanmoqda. Atigi ikki oydan biroz ko‘proq vaqt ichida to‘rtta bosqich, yuz foiz diqqat, juda cheklangan ochkolar fonida shafqatsiz kurash.

Kalendar ikki marta qayta chizildi. Sabab – Eron urushi atrofidagi beqarorlik. Natijada bekor qilingan Qatar bosqichi o‘rnini WEC tarixidagi ilk Barcelona poygasi egalladi, yakuniy nuqta esa Bahrain emas, Monza bo‘ldi. Qog‘ozda oddiy almashuvdek ko‘rinishi mumkin, amalda esa chempionatning o‘zini o‘zgartirib yuborgan qaror.

Ochko “qirqilgan” chempionat

Eng katta zarba – ochkolar tizimida. Barcelona va Monza odatiy oltisoatlik poyga sifatida 25 tadan maksimal ochko beradi. Qatar 1812 km va Bahrain 8 Hours esa bonusli bosqichlar edi: har birida 38 tadan ochko o‘ynalardi.

Bu nimani anglatadi? Qayta tuzilgan taqvim 26 ochkoni “yutib yubordi” – xuddi bir to‘liq oltisoatlik poyga taqvimdan o‘chirilgandek. Shuncha imkoniyat endi yo‘q.

Yana bir muhim raqam: mavsum yarmida bo‘lsak-da, taxminan 55 foiz ochkolar allaqachon tarqatib bo‘lingan. Sababi oddiy – Le Mans 24 Hours ortda qoldi va u odatdagidan ikki baravar ko‘p ochko beradi. Shunday sharoitda har bir keyingi xato ikki barobar og‘ir kechadi.

Bahrain bekor qilinishi Le Mans’ning vaznini yanada oshirdi. Oldingi yillarda La Sarthe’dagi muvaffaqiyatsizlikni sakkiz soatlik Bahrain finalida 38 ochko evaziga qoplash mumkin edi. 2024-yilda Toyota xuddi shunday yo‘l bilan Porsche ustunligini ag‘darib, ishlab chiqaruvchilar chempionligini Bahrain’da tortib olgan. Endi bunday dramatik burilish deyarli imkonsiz darajada murakkablashdi.

Shunga qaramay, hammasi tugadi deyish erta. Oldinda to‘rtta bosqich, jami 104 ochko – shu jumladan har poygada pole uchun qo‘shimcha bir ochko. Hozircha hech bir jamoa 75 ochkodan ko‘proq to‘plamagan. Demak, ham Hypercar, ham ishlab chiqaruvchilar chempionati hanuz ochiq.

Barcelona va Monza: boshqa xarakter, boshqa savollar

WEC mutlaqo noma’lum hududga ketayotgani yo‘q, lekin Barcelona ham, Monza ham o‘rnini bosayotgan Qatar va Bahrain’dan tubdan farq qiladi.

Barcelona’ga chempionat rasmiy poyga bilan ilk bor keladi. 2019-20 Prologue sinovlaridan tashqari bu trek WEC taqvimida bo‘lmagan. O‘sha paytdan beri esa butun konsepsiya almashtirildi: LMP1 o‘rnini Hypercar egalladi, LMP2 yo‘q, GTE o‘rnida esa yagona Pro-Am LMGT3 sinfi paydo bo‘ldi.

Baribir jamoalar mutlaqo “nol nuqta”dan boshlamaydi. So‘nggi yillarda bir nechta ishlab chiqaruvchilar hypercarlarini aynan Barcelona’da sinovdan o‘tkazdi, LMGT3 jamoalaridan ayrimlari bu yerda GT World Challenge Europe doirasida poyga qilgan. Demak, ma’lumot bor, ammo to‘liq tasalli beradigan darajada emas. Bu – o‘zgaruvchan asfalt, shafqatsiz shinalar yeyilishi va texnik sektorlar bilan mashhur trek. Strategiyada xato qilishga joy qolmaydi.

Monza esa aksincha, eski tanish. 2021–23-yillar oralig‘ida WEC taqvimining doimiy nuqtasi bo‘ldi, faqat Imola qaytib kelishi bilan chetga surilgan edi. Demak, deyarli barcha jamoalarda 5,7 km lik trek bo‘yicha katta hajmdagi ma’lumot bor. Ferrari iyul oyida aynan shu yerda amaldagi 499P bilan 2027-yil uchun ishlab chiqilayotgan mashinasini taqqoslab, o‘zining “uy” trekida yana bir bor tayyorgarlik ko‘rdi.

Monza har doimgidek bir narsani talab qiladi: maksimal tezlik va minimal qarshilik. Uzun to‘g‘ri chiziqlar fonida Balance of Performance bu yerda o‘ta hal qiluvchi omilga aylanadi. Kim aerodinamik qarshilikni eng yaxshi “kesib tashlasa”, o‘sha shoh bo‘ladi.

Shu bilan birga, Barcelona va Monza’ning xarakteri Qatar va Bahrain’dan keskin farq qiladi. Losail’dagi oxirgi tashrifda Ferrari podiumni to‘liq egallab, tarixiy natija qayd etgan. Sakhir’da esa Toyota so‘nggi sakkiz poyganing barchasida g‘alaba qozongan. Bu yilgi bekor qilingan musobaqalar qanday yakun topishini hech kim bila olmaydi, lekin Toyota’ning mashhur shina tejash mahorati Bahrain’da TR010’ni deyarli yengilmas qilishi kutilayotgan edi. Kalendar o‘zgarishi Toyota uchun, ayniqsa haydovchilar chempionligini 2023-yildan beri ilk bor qaytarib olish yo‘lida, katta zarba bo‘ldi.

Hypercar: BMW va Toyota yelkama-yelka, Ferrari soyada emas

Mavsum yarmida Hypercar reytingi tikilgan kamon kabi tarang. Ikki ekipaj – mutlaq teng.

Robin Frijns va Rene Rast #20 BMW M Hybrid V8 bortida dastlabki to‘rtta bosqichda 75 ochko to‘pladi. Xuddi shuncha ochko bilan Le Mans g‘oliblari – Kamui Kobayashi, Nyck de Vries va Mike Conway #7 Toyota’da yonma-yon turibdi.

#20 BMW’ning uchinchi haydovchisi Sheldon van der Linde rasmiy reytingda uchinchi o‘rinda, lekin real kurashdan tashqarida – Imola ochilish bosqichini IMSA SportsCar Championship bilan to‘qnash kelgani sabab o‘tkazib yuborgan. Qoidalar bo‘yicha u chempionlik uchun da’vogarlik qila olmaydi.

Van der Linde’ni hisobdan chiqarganda, James Calado, Antonio Giovinazzi va Alessandro Pier Guidi (#51 Ferrari 499P) 57 ochko bilan amalda uchinchi o‘rinni egallab turibdi. Ulardan atigi bir ochkoga ortda qolayotganlar – Brendon Hartley, Sebastien Buemi va Ryo Hirakawa (#8 Toyota). Bir xato – ikki pozitsiya, bir g‘alaba – butun kuchlar nisbatini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan zona.

Shu manzara bitta haqiqatni ko‘rsatadi: chempionlik poygasi asosan BMW va Toyota qo‘lida. Lekin Ferrari hali kurashdan chiqmagan, garchi hozircha biror g‘alaba qo‘lga kiritmagan bo‘lsa ham. To‘rtta bosqich, yuzdan ortiq ochko, ikki marta ikki baravar ball berilmaydigan sharoitda barqaror podiumlar chempionlikka eltishi mumkin.

Cadillac uchun esa mavsum og‘ir kechmoqda. Norman Nato va Will Stevens Jota tomonidan boshqarilayotgan #12 V-Series.R’da yetakchi ikki ekipajdan 33 ochkoga ortda qolgan. Bu farqni yopish uchun nafaqat tezlik, balki raqiblarning ham jiddiy xatolari kerak bo‘ladi.

Ishlab chiqaruvchilar reytingida Toyota hozircha oldinda: BMW’dan besh ochkoga ustun. Ferrari esa uchinchi o‘rinda, lekin 39 ochkolik katta orqada. Bu raqamlar Monza va Barcelona’dagi har bir strategik qarorni yanada og‘irlashtiradi.

LMGT3: Corvette oldinda, lekin tarkib bo‘lingan

LMGT3 sinfida #33 TF Sport Corvette Z06 GT3.R Le Mans’dagi sinf g‘alabasidan so‘ng mustahkam ustunlikka ega bo‘lib oldi. Biroq bu ustunlik qog‘ozda bir oz murakkab ko‘rinishga ega: ekipajdagi uch haydovchidan faqat Jonny Edgar barcha to‘rtta poygada ishtirok etgan. Demak, shaxsiy reytingda aynan u jamoaning yuzini himoya qilmoqda.

Uning ortidan #92 Manthey Porsche 911 GT3 R ekipaji – Richard Lietz, Riccardo Pera va Yasser Shahin kelmoqda. Ular Edgar’ning Corvette’idan 27 ochkoga ortda. Bu katta farq, lekin LMGT3’da xavfsizlik mashinasi, shina tanlovi yoki bitta kechikkan pit-stop hammasini ag‘darib yuborishi mumkin.

Qisqa masofadagi marafon

Oldinda – Amerikalar, Osiyo va Yevropa bo‘ylab to‘rtta bosqich. Vaqt kam, ochko kamroq, bosim esa maksimal. Har bir start – finalga o‘xshaydi.

BMW birinchi yirik endurance chempionligini tortib ola oladimi? Toyota Bahrain’dan mahrum bo‘lgan sharoitda o‘zining strategik kuchini boshqa trekda ko‘rsata oladimi? Yoki Ferrari Barcelona va Monza’da o‘z uy treklaridagi ma’lumotlardan foydalanib, peshqadamlarni so‘nggi burilishda ushlab qoladimi?

Javoblar tez orada keladi. Taqvim qisqa, xatolar esa endi juda qimmat.