Verstappenning kelajagi: 2030 yilgacha Red Bull’da qolish qarori
Matbuot anjumani deyarli yakuniga yetgan payt. Shartnoma uzaygani, raqamlar, yillar haqida allaqachon gapirib bo‘lingan, savollar ham sekin tugay boshlagan edi. Shunda Max Verstappen bir og‘iz jumla bilan hammasini ochib tashladi:
“Jamoani almashtirishdan ko‘ra nafaqaga chiqishga yaqinroq edim”.
Bu shunchaki hazil ohangida aytilgan gap emasdi. To‘rt karra chempion bu yil butun Formula 1’dagi kelajagini qayta ko‘rib chiqqan, o‘ziga o‘zi savol bergan: bu sport bilan yo‘lini davom ettiradimi yoki yo‘q.
Gibrid davrga qarshi ichki isyon
Bu savollarni birinchi bo‘lib yangi dvigatel reglamenti uyg‘otdi. Yangi gibrid tizimlar, energiya tiklash, batareya boshqaruvi – Verstappen uchun bu, oddiy qilib aytganda, “poyga” emas edi.
Suzukadagi uchinchi bosqichdan so‘ng sabr kosasi to‘ldi. Eng buyuk trassalardan biri, eng sof haydovchilik sinovi bo‘lishi kerak bo‘lgan poygada u o‘zini batareya indikatori bilan kurashayotgan injenerdek his qildi.
Energiya doim yetishmaydi. To‘liq zaryadlangan batareya bilan uzoq davomli hujum qilish imkonsiz. To‘g‘ri yo‘llarning oxirida 470 ot kuchi “o‘chib qoladi”, eng tez burilishlarda esa mashina energiya yig‘ishga majbur. Qaysi mashinada qancha quvvat qoldi – o‘sha o‘tib ketadi.
Verstappen uchun bu – xiyonatga teng. U sof tezlikni, chegarada haydashni, har bir metrni maksimal quvvat bilan bosib o‘tishni xohlaydi. Elektr bo‘shlig‘i bilan emas, yurak urishi bilan o‘lchanadigan poygani.
Shuning uchun Suzukadan keyin u baland ovozda so‘radi: “Bunga arziydimi? Yoki sportdan zavq olmaganingda, oilang bilan uyda bo‘lib, do‘stlaringni ko‘proq ko‘rganing ma’qulmi?”
Nürburgringda eslatilgan “haqiqiy poyga”
May oyida u o‘zi izlagan javobni topgandek bo‘ldi. Nürburgring 24 soatlik poygasida Red Bull brendli Mercedes AMG GT ruliga o‘tirdi va ilk stintdayoq 10-o‘rindan 1-o‘ringa ko‘tarildi. Tungi bo‘ron, cheksiz burilishlar, to‘xtovsiz hujum. Oxirida kechki kardanshaft nosozligi g‘alabadan mahrum qildi, lekin Verstappen uchun bu unchalik muhim emasdi.
U nimani yo‘qotganini yana bir bor his qildi: cheklovsiz tezlik, sof mexanik sezgi, strategiyani emas, yurakni boshqaradigan poyga.
Shu fon ostida Formula 1’dagi gibrid dvigatellarga nisbatan ichki norozilik yanada kuchaydi. U bilan birga boshqa haydovchilar ham shikoyat qildi. Nihoyat, sport rahbarlari ham eshitishga majbur bo‘ldi.
Keyingi ikki yil ichida qoidalar biroz o‘zgartiriladi: quvvat ulushida ichki yonuv dvigateli foydasiga nisbat oshadi. Hozirgi taxminan 53:47 o‘rniga 2028 yilga kelib 60:40 foyda ichki yonuv dvigateliga bo‘ladi. Bu energiya ochligini butunlay yo‘qotmaydi, lekin haydovchilar uchun mashinani yanada “tirik” qiladi.
Verstappenning ohangi yozgi tanaffus arafasidagi so‘nggi poygalarda allaqachon yumshab qolgandi. Zandvoort oldidan esa u bu o‘zgarishni ochiq tan oldi.
“Dastlabki bir necha poygadan keyin Laurent Mekiesga: ‘Kelajak haqida menga hech narsa so‘rama. O‘zim ham qolishimni bilmayapman’, degandim”, deydi u.
Keyin esa Formula 1 va FIA bilan “juda yaxshi suhbatlar” bo‘lganini aytadi. O‘zi ham vaziyatni qabul qilgan, mavjud qoidalar doirasida maksimalini qilishga qaror qilgan.
2031 sari: V8 orzusi va FIA ichidagi bo‘linish
Endi paddokda keyingi savol: 2031 yilga mo‘ljallangan yangi dvigatel qoidalari qanday bo‘ladi?
FIA prezidenti Mohammed Ben Sulayem soatni orqaga qaytarishni xohlayapti – tabiiy aspiratsiyali V8, gibridsiz yoki faqat “ko‘zbo‘yamachi” elektr qo‘shimchasi bilan. Bu pozitsiya poygani 15 yil ortga sudraydi.
Asl muammo gibridning o‘zi emas. Muammo – energiya tiklash, batareya sig‘imi va quvvatni uzatish o‘rtasidagi nomutanosiblik. Yangi V8’lar esa boshqa bosh og‘riqlarni keltiradi: yoqilg‘i sarfi keskin oshadi, samaradorlik tushadi.
Bundan tashqari, barcha ishlab chiqaruvchilar ham bu g‘oyadan xursand emas. V8’ga qarshi hech kim emas, lekin Audi va Mercedes kabi gigantlar turbokompressorli variantni afzal ko‘radi, ayrimlar esa gibrid tizimning ramziy emas, real rol o‘ynashini istaydi.
Verstappen uchun esa bitta narsa muhim: u rulda turganida dvigatelda qancha quvvat bo‘lsa, hammasidan istalgan paytda foydalana olish. Ichki yonuvmi, turbomi, gibrid ulushi qancha – bu texnik bahslar uning uchun ikkinchi darajali.
U shunday deydi: “Shaxsan men bundan xursand emasman. Aytaylik, juda zo‘r emas. Lekin baribir poygani yaxshi ko‘raman. Baribir bu Formula 1 mashinasi”.
Shu nuqtada u o‘z ichida murosaga keldi. Sport uni to‘liq qoniqtirmasa ham, u hali rulni qo‘yishga tayyor emas.
Qolishmi yoki ketishmi? Red Bull qarori
Keyingi savol tabiiy edi: agar qolsa, qayerda?
Red Bull bilan shartnomasi allaqachon 2028 yil oxirigacha amal qilardi. Endi u yana ikki yil qo‘shdi – 2030 yilgacha. Lekin bu qarorga kelish yo‘lida bir nechta jiddiy variantlar stol ustida yotgan.
Mercedes uni uzoq vaqtdan beri kuzatib keladi. Rasmiy pozitsiya – kelasi yilga Kimi Antonelli va George Russell bilan davom etish. Lekin Verstappen bozor bo‘shlig‘iga jiddiy kirib kelsa, Toto Wolff qarshilik qilishiga ishonish qiyin edi.
McLaren bilan ham aloqalar bo‘ldi. Ayniqsa, uning yaqin do‘sti va uzoq yillik poyga injeneri Gianpiero Lambiase 2028 yilga borib Woking tomon yo‘l olishi kutilayotgani fonida bu variant yanada jozibador ko‘rinardi.
Bu orada Red Bull uchun 2026 yilgi yangi davr og‘ir boshlandi. Verstappen hali g‘alaba qozonmadi, mashina tezligidan muntazam norozi, jamoaga ochiq bosim o‘tkazmoqda.
Laurent Mekies “strategik qarorlar” haqida gapirdi, lekin tafsilotlarni ochmadi. Ichkaridan eshitilayotgan gaplarga ko‘ra, Verstappen kichik maosh oshishi bilan birga, eng muhim narsa – o‘z kelajagi ustidan nazoratni saqlab qoldi. Agar jamoa kutilgan darajada ishlamasa, u ketish imkonini saqlab qoladi.
Biroq Red Bull unga boshqa hech bir top-jamoa bera olmaydigan narsani taklif qiladi: erkinlik. Nürburgring 24 soatlik poygasi, boshqa qo‘shimcha loyihalar – bularning barchasiga jamoa ruxsat beradi, bosim o‘tkazmaydi.
“Avvalo, o‘zingni qayerda yaxshi his qilishing muhim, – deydi Verstappen. – Red Bull menga Formula 1’dan tashqarida ham biroz ish qilishga ruxsat beradi. Bu katta plyus. Hammasi bo‘lib, paket juda zo‘r. Buning uchun juda minnatdorman”.
U jamoaga bo‘lgan mehrini, Mekies bilan “juda ochiq va halol” munosabatlarini ta’kidlaydi. Bu faqat pul yoki g‘alabalar haqidagi shartnoma emas, bu ishonch shartnomasi.
Mekies ham aynan shuni urg‘ulaydi: bu kelishuv – Verstappendan jamoaga bo‘lgan ishonch namoyishi.
“Karyeramni shu yerda yakunlashni xohlayman”
Verstappen bir necha bor aytgan gapini yana eslatdi: “Men har doim shuni aytganman – va buni Dietrich Mateschitz hayot bo‘lganida ham aytgandim – maqsadim va niyatim karyeramni shu jamoada yakunlash. Biz bunga yaqinlashyapmiz”.
Hali oldinda ko‘p yil bor. Qoidalar o‘zgaradi, dvigatellar qayta yoziladi, raqiblar kuchayadi, siyosiy bo‘linishlar davom etadi. Lekin bir narsa aniq: Max Verstappen, barcha ichki shubhalar, gibridga qarshi noroziliklar va bozor vasvasalariga qaramay, o‘z yo‘lini tanladi.
U Red Bull’da qoladi. Va endi savol boshqacha: 2030 yilga qadar u nechta chempionlikni qo‘lga kiritadi – va bu sport, nihoyat, uning tezlik haqidagi tasavvuriga qaytishga ulgura oladimi?
