US Open: Yulduzlar nihoyat bir chiziqqa tushdi
“Oh, wow”.
Coco Gauff bu so‘zlarni shunchaki hayratdan chiqardi. U New York tunda o‘zini qanday kompaniyada topganini eshitganda: US Open yarim finalida ayollar yakka bahsida eng yuqori to‘rt raketa – birinchi marta 1975 yildan beri.
51 yil kutilgan manzara. Endi esa Aryna Sabalenka, Elena Rybakina, Jessica Pegula va Gauff – barchasi uch setlik janglardan omon o‘tib, tarixiy yarim final to‘rtligini yig‘ib turibdi.
Sobiq Britaniya birinchi raqamli tennischisi Annabel Croft bu sahnani BBC Radio 5 Live efirida qisqa va aniq ta’rifladi: bu Grand Slam butunlay boshqacha tuyuldi, uchrashuvlarni kutish zavqi uzoq yillarda bo‘lmagan darajada kuchli.
Bu nafaqat US Open, balki butun ayollar tennisi uchun burilish belgisi. 2009 yilgi Wimbledon’dan beri ilk bor biron bir “Katta dubulg‘a”da ayollar turnirida reytingdagi eng yaxshi to‘rt nafar tennischi birgalikda yarim finalga chiqdi. So‘nggi yillarda ayollar bahslari natijalaridagi beqarorlik, kutilmagan chempionlar, keskin almashinuvlar bilan esda qolar edi. Endi esa sahnada barqaror yulduzlar guruhi shakllanayotgandek.
2020 yildan buyon ayollar yakka bahsida 13 xil Grand Slam chempioni bo‘lgan, erkaklar tarafida esa bu ko‘rsatkich atigi yettita. Shunga qaramay, Croft ta’kidlaganidek, bugungi kun ayollar tennisi – katta ismlar, kuchli xarakterlar va kortda bir-biriga qarshi chiqqan jangchilar manzarasi.
Sabalenka – Pegula: eski hisob, yangi bosqich
Yuqori reytingli va ikki karra amaldagi chempion Aryna Sabalenka payshanba kechasi (Britaniya vaqti bilan juma 00:00) birinchi yarim finalda Amerika vakili Jessica Pegula bilan to‘qnash keladi. Bu qarama-qarshilikka alohida kirish so‘zi shart emas: ular o‘zaro 13 marta o‘ynagan.
US Open oxirgi ikki mavsumi ham aynan shu juftlikni ko‘rgan. O‘tgan yilgi yarim finalda Sabalenka orqadan kelib g‘alaba qozongan bo‘lsa, 2024 finalida ham Pegula’ni to‘xtatib, uning ilk “Katta dubulg‘a” unvoniga yo‘lini to‘sib qo‘ygandi.
Endi esa Sabalenka tarix izidan ketmoqda: u Serena Williams’dan beri (2014) birinchi bo‘lib US Open’da ketma-ket uchinchi marta g‘olib chiqishni ko‘zlamoqda. Pegula esa – qolganlar orasida yagona hali Grand Slam chempionligi ko‘rmagan tennischi.
Pegula bu qarama-qarshilikni ochiqchasiga “rivalry” sifatida ko‘radi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Sabalenka uni yanada kuchliroq o‘yinchiga aylanishga majbur qilgan, bu raqobatni u hurmat qiladi va qadrlaydi. WTA Tour doirasida amerikalik to‘rt marta Sabalenka ustidan g‘alaba qozongan, ammo “Katta dubulg‘a” bosqichida bu devorni hanuz yorib o‘ta olgani yo‘q. O‘zi ham tan oladi: bu – yengib o‘tishi kerak bo‘lgan “to‘siq”.
Sabalenka esa bu jangni intiqlik bilan kutayotganini aytadi. U Pegula’ni yaxshi formada kelgan raqib sifatida qabul qiladi: amerikalik yozda Washington va Cincinnati turnirlarida finalga chiqdi. Belaruslik yulduz uchun esa bu – iyun oyidagi Berlin Open’da Pegula qo‘lida yarim finalda mag‘lub bo‘lganidan keyingi ilk katta yarim final.
Sabalenka buni yoqtiradi. U bosimni, keskin lahzalarni, og‘ir sinovlarni sevishini aytadi. Aynan shunday duel unga kerak – va bu safar u kortga uchinchi ketma-ket US Open unvoni uchun chiqadi. Pegula esa nihoyat Grand Slam devorini buzib o‘tish uchun.
Rybakina – Gauff: yangi birinchi raqam, eski xotiralar
Ikkinchi yarim final ham kam emas. Elena Rybakina allaqon tarixga yozildi: yarim finalga chiqqaniyoq u dushanba kuni yangi jahon birinchi raqamiga aylanadi va Sabalenka’ning 99 haftalik hukmronligiga nuqta qo‘yadi.
Shunga qaramay, Rybakina reyting tepasini “faqat raqam” deb atadi. Uning asosiy maqsadi aniq: uchinchi Grand Slam unvonini qo‘lga kiritish. Tennis sharhlovchisi Russell Fuller ta’kidlaganidek, Grand Slam finali yoki yarim finalida yutqazib, keyin reytingda birinchi raqamga aylanish – tuyg‘u jihatidan to‘liq bo‘lmaydi. Rybakina aynan shuning uchun bu ikki haftalik mukammal yurishni kubok bilan yakunlashni xohlaydi.
Uning yo‘lida esa – Arthur Ashe Stadium tribunalarini o‘ziga bo‘ysundira oladigan nom: Coco Gauff.
22 yoshli amerikalik 2023 yilda Flushing Meadowsda chempion bo‘lgandi. Keyingi ikki mavsumda esa kutilmaganda to‘rtinchi bosqichda to‘xtadi. Gauff bu yil turnirga butunlay boshqa ruhda kelganini aytadi. Endi u faqat “hozir va shu yerda” degan shoshqin fikr bilan yashamaydi, imkoniyatni qo‘ldan boy bermaslik istagi baribir kuchli, lekin umumiy manzarani ko‘ra boshlagan.
Bir yil ichida o‘z o‘yinidagi o‘sishni ko‘rib, bundan ilhom olayotganini aytadi. Bu so‘zlar shunchaki ibora emas: u Rybakina bilan o‘zaro uchrashuvlarda 2:1 hisobida oldinda. Biroq so‘nggi duel – o‘tgan oygi Canadian Open yarim finali – Rybakina foydasiga hal bo‘lgan, u o‘sha uchrashuvda bir set ortda qolgan bo‘lsa-da, orqadan kelib g‘alaba qozongandi.
Gauff buni yaxshi biladi. U Rybakina’dan esa ko‘plab “ace”lar va toza “winner”lar kelishini kutadi, lekin bir narsani va’da qiladi: oxirigacha kurashish va borini berish. Uningcha, undan ortig‘ini qilishning iloji yo‘q.
Yangi davr eshigi ochildimi?
Bir tomonda uch karra ketma-ket chempion bo‘lishni ko‘zlayotgan Sabalenka. Ikkinchi tomonda nihoyat Grand Slam devorini yorib o‘tmoqchi bo‘lgan Pegula. Yangi jahon birinchi raqami Rybakina esa ideal ikki haftalikni kubok bilan yakunlashni istaydi. Gauff esa uy kortida navbatdagi katta yozuvni kutmoqda.
Yarim finalga chiqqan to‘rt nafar tennischi – barchasi reytingda eng yuqori, barchasi o‘z uslubida yetakchi. Ayollar tennisi yillar davomida “kutilmagan chempionlar davri” sifatida tilga olingan bo‘lsa, US Open’dagi bu to‘rtlik savolni ochiq qoldiradi: endi esa barqaror yulduzlar zamoni boshlanyaptimi?
