Tuchelning yangi Angliyasi: nazoratdan xaosga o‘tish

Iyul oyida Thomas Tuchel AQShni tark etayotganida uning boshi bitta fikr bilan band edi: ko‘proq nazorat.

Oradan ikki oy o‘tdi. Endi u boshqa so‘zlarni tanlayapti: “xaosni quchoqlash”.

Bir qarashda bu ikki tushuncha yonma-yon sig‘maydigandek. Ammo Angliya terma jamoasi bosh murabbiyi aynan shuni sinab ko‘rmoqchi: boshqariladigan xaos.

AQShdagi bronza va og‘riqli xotira

AQShdagi jahon chempionati Angliya uchun tarixiy bo‘ldi. Uchinchi o‘rin – 1966 yildan beri eng yaxshi natija. Statistikada hammasi chiroyli ko‘rinadi. Ammo yodda qolgan – Argentina bilan yarim finaldagi og‘ir yiqilish.

Anthony Gordon gol urib, Angliyani oldinga olib chiqqan, lekin shundan keyin jamoa o‘yinni ushlab tura olmadi. Tuchel o‘shanda shuni tan olgandi: ustunlikni saqlab qolish uchun zarur bo‘lgan nazorat yo‘q edi. Oxirgi daqiqalardagi qulashi ham shundan tug‘ilgandi.

Endi esa kayfiyat boshqa. Oldinda to‘rtta Nations League uchrashuvi. Tilida yangi ibora: “ko‘proq xaos, ko‘proq erkinlik”.

Tuchel shunday deydi: 6:4 hisobidagi Fransiyaga qarshi bronza-medal uchrashuvi murabbiy uchun “hazm qilish” qiyin, lekin tomoshabinlar uchun – futbol bayrami. Demak, u o‘zining nazoratga chanqoqligidan biroz voz kechishi kerak bo‘ladi. Balki shunday o‘yinlar bu jamoaning eng yaxshi qirralarini ochib berar?

“Xaos” haqida gap, lekin tarkib – toza nazorat

Qog‘ozda esa boshqa manzara. Tuchelning Ispaniya, Chexiya va Xorvatiyaga qarshi o‘yinlar uchun e’lon qilgan yangi tarkibi “xaos” emas, “tartib” deb baqiryapti.

Trent Alexander-Arnold qaytdi. Cole Palmer qaytdi. Ikkalasi ham ingliz futbolining eng ziyrak, texnik jihatdan yetuk futbolchilaridan. Bu – maydonda to‘pni ushlab turish, o‘yinni boshqarish, ritmni belgilash demak.

Bournemouth yarim himoyachisi Alex Scott va Newcastle chap qanot himoyachisi Lewis Hall ham ilk bor chaqirildi. Ikkalasi ham to‘p bilan juda xotirjam, bosim ostida ham yechim topa oladigan futbolchilar.

Demak, Tuchel “xaos”ni tilga olsa-da, chiziqlar orasida aniq bir narsa ko‘rinadi: u nazoratdan voz kechmoqchi emas. Faqat uning shaklini o‘zgartiryapti.

Ngumoha va yangi to‘lqin: old chiziqda kutilmagan hodisalar

Shu bilan birga, tarkibda haqiqiy kutilmagan ism ham bor. Rio Ngumoha.

18 yosh. Liverpool qanot hujumchisi. Bu – Tuchelning old chiziqda yangilik istayotganining ochiq ishorasi.

Ngumoha mavsumni yorqin boshladi, Andoni Iraola qo‘l ostida ikkala qanotda ham o‘ynab, driblingi, dadil harakatlari bilan ko‘zga tashlandi. U maydonga tushsa, tuzilma buziladi, andoza yo‘qoladi, raqib uchun o‘yin “tartibsiz” bo‘lib ko‘rina boshlaydi. Aynan shunday futbolchilar murabbiyning yangi g‘oyasiga mos keladi.

Tuchelning aytishicha, Fulham hujumchisi Josh King ham terma jamoaga yaqin turibdi. Bu ham bir signal: u hujum chizig‘ini yangilamoqchi, Nations League kampaniyasi va undan keyingi davr uchun old tomonni qayta qurmoqchi.

Ammo murabbiy to‘liq “qo‘l tormozini” yechib yuborganicha yo‘q. Bu hali to‘satdan boshlangan beparvo hujum futboli emas.

“10 daqiqa Ispaniyadek, 10 daqiqa Premyer-liga kabi”

Tuchelga savol berishdi: Angliya Premyer-liga darajasidagi tezlikda o‘ynab, shu bilan birga ko‘proq nazoratni ham ushlab tura oladimi?

Uning javobi murakkab, lekin yo‘nalishi aniq: “Orzum shuki, ba’zi paytlarda 10 daqiqaga Ispaniyaga o‘xshab qolishimiz. Lekin ko‘proq o‘z kuchli tomonlarimizga suyanishimiz kerak. Xorvatiyaga qarshi ikkinchi bo‘limdagi, Fransiyaga qarshi birinchi bo‘limdagi o‘yinlarimizni ko‘paytirish kerak”.

Bu nimani anglatadi? Angliya to‘pni tejab-tergab o‘ynaydigan, hisobni sovuqqonlik bilan ushlab turadigan jamoaga aylanishi shart emas. Ularning tabiati boshqa. Premyer-liga ritmi – baland tezlik, to‘xtovsiz kurash, har uchrashuvni maksimal darajada o‘ynash majburiyati.

Tuchel ham shuni tan oladi: bu jamoa iqtisodiy futbol uchun emas. Bu jamoa – intensivlik uchun. Demak, u “aqlli xaos”ni izlayapti: yuqori tezlik, lekin butunlay boshqaruvdan chiqib ketmagan holat.

O‘z so‘zlari bilan aytganda, uning o‘zi ham, futbolchilari ham hali “biroz ikkilanayotgan” holatda. Lekin yo‘nalish ko‘rinib turibdi.

Tayanch o‘zgarmaydi: “birodarlik” va ishonchli yadroni saqlash

Bir narsada esa Tuchel mutlaqo qat’iy. U kimga ishonishini juda yaxshi biladi.

Palmer va Alexander-Arnoldning qaytishi – Jahon chempionati tarkibini tanlashda xato qilinganini tan olish emas, deya ta’kidlaydi u. Aksincha, agar hamma sog‘lom bo‘lganida, hozirgi tarkib ham AQShdagi jamoaga juda o‘xshash bo‘lardi.

Reece James, Dan Burn, Dean Henderson, John Stones, Jordan Henderson, Djed Spence – jarohatlar tufayli safdan chiqqan bu nomlar Tuchel uchun oddiy futbolchilardan ko‘proq. Ular jamoa ichidagi “birodarlik”, ruh, mentalitetni shakllantirgan yadroning bir qismi bo‘lgan.

Murabbiy bu qadriyatdan chekinmasligini aniq aytadi. Taktika o‘zgarishi mumkin, lekin kiyinish xonasidagi ruh – yo‘q.

Shu bois bu yig‘in uning nazarida shunday: kimdir ketdi, boshqalar ularning o‘rnini bosishi kerak. Yangi chaqirilganlar nafaqat to‘p bilan, balki xarakter bilan ham o‘sha bo‘shliqni to‘ldirishi lozim.

Tuchel hozircha tuzilmani tubdan o‘zgartirish niyatida emas. U o‘z tizimiga ishonadi, faqat unga yangi ranglar qo‘shmoqchi.

Wembleyda sinov: jahon chempioniga qarshi

Endi hammasi gap bilan emas, maydonda isbotlanadi.

26 sentyabr, Wembley. Raqib – amaldagi jahon chempioni Ispaniya.

Bu uchrashuv Tuchel uchun laboratoriya bo‘lmaydi, bu – real sinov. Ispaniya to‘pni qadrlash, ritmni boshqarish, raqibni charchatish bo‘yicha eng yuqori darajani namoyish etadi. Angliya esa o‘z uslubidan voz kechmasdan, shu jamoaga qarshi “10 daqiqaga Ispaniyaga o‘xshash”ni uddalay oladimi?

Keyin navbatda safardagi Chexiya (29 sentyabr) va Xorvatiya (3 oktyabr) turibdi, so‘ngra 6 oktyabr kuni Chexiya yana mehmon bo‘lib keladi. Qisqa muddat ichida to‘rtta uchrashuv – va Tuchel konsepsiyasi haqida ancha aniq tasavvur paydo bo‘ladi.

Angliya yangi davrga kiryaptimi yoki bu faqat so‘zlardagi burilish, amalda esa eski, ehtiyotkor yo‘l davom etadimi?

Javobni endi Wembley chiroqlari ostida izlash kerak bo‘ladi.