Tuchel va Angliya terma jamoasi: 0,1% muammolar

Tuchel va 0,1%: Angliyani hali kechirib bo‘lgani yo‘q

Thomas Tuchel o‘zini ishontirib bo‘lgandek gapiradi. Unga ko‘ra, ko‘chada uchrayotgan muxlislarning 99,9 foizi Argentina bilan o‘yin haqida, ayniqsa, o‘sha mash’um almashtirishlar haqida gapirmaydi. Ular bilan Meksika va Demokratik Kongo Respublikasi ustidan qozonilgan pley-off g‘alabalari, bronza medali, Fransiyaga qarshi 6:4 hisobidagi yovvoyi o‘yin eslanadi.

Ammo o‘sha qolgan 0,1 foiz bor. Va aynan ular hozircha eng baland ovoz bilan gapiryapti.

Atlanta soyasi

Atlanta yarim finali hali o‘chmadi. Angliya Argentina ustidan ikkinchi bo‘lim boshida 1:0 hisobida oldinga chiqqan paytda stadiondagi kayfiyat boshqacha edi. Shunda jamoa ortga chekina boshladi, xavfli hududni bo‘shatdi, o‘yin tashabbusini topshirdi. Natija hamma biladigan yakun: bosim, charchoq, taktik qo‘rqoqlik va qulash.

Tuchel buni unutishni xohlaydi. U Millatlar Ligasi startiga qarab, oldinga tikiladi. Argentina bilan mag‘lubiyatdan keyin tanqidlar uni qattiq cho‘ktirganini yashirmaydi, lekin uch kundan so‘ng Fransiyani yengib, bronza medalini olgan jamoasidan faxrlanadi. Wembley’dagi matbuot anjumanida u Argentina o‘yinidagi mudofaa o‘zgarishlari uchun Angliya futbol assotsiatsiyasidagi rahbarlari uni “jerkib” qo‘yganini hazil aralash aytib, so‘ng jiddiy ohangda: hikoya yo‘nalishini Fransiyaga qarshi 6:4 o‘yini belgilashi kerakligini ta’kidladi.

Ammo jamoa ro‘yxatini ko‘rgan muxlis uchun Atlanta baribir fon sifatida turibdi. Bu fonni o‘chirib bo‘lmaydi.

Yangi ro‘yxat, eski savollar

Ispaniya, Chexiya va Xorvatiyaga qarshi uchrashuvlar uchun e’lon qilingan tarkib – bu shunchaki yangi bosqich emas, bu Jahon chempionatidan keyingi javoblar to‘plami. Yozda 26 nafar futbolchi orasida bo‘lgan Noni Madueke, Ollie Watkins va Ivan Toney endi yo‘q. Tuchel aslida kontinuitetni saqlamoqchi bo‘lganini aytadi, ammo jarohatlar rejani teskarisiga ag‘darib tashladi.

Dean Henderson, Dan Burn, John Stones, Reece James, Djed Spence va Jordan Henderson safdan chiqqach, maydon bo‘shadi. Shu bo‘shliqqa yangilanish kayfiyatini olib kiradigan futbolchilar kirdi.

Eng qiziq va biroz tushunarsiz qarorlardan biri – Trent Alexander-Arnold’ni “muzlatkich”dan qaytarish. Nega aynan hozir? Tuchel Real Madrid himoyachisiga haqiqatan ishonadimi? Yoki Spence, James, hatto Ben White sog‘lom bo‘lganida Trent bu yerda bo‘larmidi?

José Mourinho qo‘l ostida Alexander-Arnold Madridda hamon notekis o‘yin ko‘rsatmoqda, Angliya terma jamoasida esa hech qachon to‘liq o‘z o‘rnini topmagan. U 2025 yil iyunidan beri terma jamoaga chaqirilmagan edi. Endi uning vazifasi – noyabrgacha bu safda qolish uchun yetarlicha ish qilish. Tuchel uni yarim himoyachi sifatida emas, toza o‘ng qanot himoyachisi sifatida ko‘rishini aytib, barcha yangi chaqirilganlarga bir xabar yubordi: terma jamoaga kelish – mukofot emas, boshlanish. Endi Angliya libosida o‘ynash kerak.

Tuchel o‘z Jahon chempionati tarkibi haqida “uyqusiz tunlar bo‘lmadi” deydi. U “birodarlikni”, kiyinish xonasidagi ruhni saqlab qolmoqchi. Ammo shu ruh texnik va taktik kamchiliklarni yopib qo‘ya olmaydi.

Bir jurnalist Alexander-Arnold, Alex Scott va Cole Palmer tanlovini “Jahon chempionatida oldinga pas bera oladigan futbolchilar yetishmaganidan dalolat emasmi?” degan savol bilan bog‘laganida, Tuchel biroz sukut saqladi. Argentina o‘yinidan keyin uning “to‘pni nazorat qilish Angliya DNKsiga kirmaydi” degan gapi hanuz yodda.

Premier League kuchi va yo‘qolgan uslub

Tuchel ish boshlaganida Angliya Premier League’dagi tezlik va qudratdan foydalanishi kerakligini aytgandi. Jahon chempionatida esa bu reja faqat Xorvatiyaga qarshi birinchi o‘yin ikkinchi bo‘limida to‘liq ishladi. O‘sha payt Angliya raqibni bo‘g‘ib tashlagan, pressing, yugurish, to‘qnashuvlar – hammasi maksimal darajada edi.

Qolgan vaqtda esa jamoa asosan mustahkam mudofaa va Harry Kane hamda Jude Bellinghamning alohida ilhom lahzalariga suyanib qoldi. Natijada Angliya o‘zini g‘alati hududda topdi: na Ispaniya uslubidagi to‘liq to‘p nazorati, na Premier League’dagi boshqarib bo‘lmaydigan “xaos”.

Tuchel hozir futbolchilardan ko‘proq muvozanat kutadi. Ba’zan to‘p bilan dam olishni, raqibni yugurtirib, o‘zini tejashni xohlaydi, lekin baribir “xaosni quchoqlash”ga moyilligini yashirmaydi. Uning orzusi – Xorvatiyaga qarshi o‘sha ikkinchi bo‘limdagi g‘azabni yana qaytarish.

Bu esa milliy terma darajasida juda og‘ir vazifa. Ko‘p hollarda eng aqlli pas beradigan jamoalar g‘alaba qiladi. Tuchelning o‘zi ham Angliya Jahon chempionatida “eng tejamkor” jamoa bo‘lmaganini tan oldi. Premier League intensivligi futbolchilardan juda ko‘p narsa talab qiladi, terma jamoadagi o‘yinlarga esa ularning ko‘pi charchagan holda keladi.

Ammo bu bahona hammasini tushuntirib bera olmaydi.

Markazdagi tugun va e’tiborsiz qahramonlar

Argentina bilan o‘yinda eng yorqin muammo – markaz. Declan Rice charchab, tezlikni yo‘qota boshlaganida, Elliot Anderson yoniga yangi oyoqlar kerak edi. Variantlar esa deyarli yo‘q edi.

Jordan Henderson qo‘li singan, ustiga ustak 36 yoshda. Tuchel Kobbie Mainoo’ni ro‘yxatga kiritdi – tor zonalarda epchil, pressingdan qochishni biladigan futbolchi. Lekin uni maydonga tushirmadi. Bu murabbiyning o‘zi tan olgan xatosi. Endi u Mainoo’ga bu safar jiddiy qarashga majbur.

Aslida Angliya o‘sha o‘yinda 5-4-1 ko‘rinishidagi qayg‘uli blokka o‘tmasligi mumkin edi. Mavsum yakunida Arsenal markazida Myles Lewis-Skelly juda yaxshi o‘ynadi, Bournemouth safida Scott porladi. Endi ikkalasi ham terma jamoada. Tuchel esa hanuz Adam Wharton borasida sovuqqon.

Bunday qarorlar doimo bahs tug‘diradi. Morgan Gibbs-White va Josh King – haqiqatan ham omadsiz chetda qolganlar safida. Harry Kane o‘rinbosari sifatida Liam Delap o‘rniga Dominic Calvert-Lewin tanlangani ham savol uyg‘otadi. Lekin baribir ro‘yxat yomon emas: har chiziqda sifat bor, ustiga-ustak, yoshlar qo‘shilishi orqali yangi energiya kiritilgan.

Yangi to‘lqin: Ngumoha, Branthwaite, Palmer

Rio Ngumoha – Liverpool’ning yosh qanot futbolchisi – bu yangi to‘lqinning ramzi. Uning chaqiruvi Angliya kelajagi haqida boshqacha tasavvur beradi: tezlik, jasorat, dribling, hech narsadan qo‘rqmaslik.

Markaziy himoyada esa Jarrad Branthwaite sahnaga chiqmoqda. U jarohatlangan Dan Burn’ning tabiiy vorisi sifatida ko‘rinadi va Levi Colwill’ni ortda qoldirib, ro‘yxatga kirdi. Chap qanot himoyasida Lewis Hall uchun ham bu yig‘in – o‘zini ko‘rsatish uchun katta imkoniyat.

Madueke ro‘yxatdan tushib, uning o‘rnini Cole Palmer egallagani esa Tuchelning hujumdagi qarashlari o‘zgarayotganidan darak. Jahon chempionatida u deyarli har pozitsiyada “bir xilga bir xil” futbolchilarni tanlagandi. Endi esa ko‘proq moslashuvchanlik, ijodkorlik izlayotgandek.

Palmer chiziq bo‘ylab to‘g‘ri, keskin yuguradigan tipik qanot emas. Lekin Chelsea 10-raqamiga aylangan bu futbolchi – Madueke’dan yaxshiroq texnik. U to‘pni qabul qilib, o‘yin ritmini o‘zgartira oladi, oraliq zonalarda yechim topa oladi. Angliya texnik futbolchilarga ega. Muxlislar yana qo‘rquvni ko‘rishni istamaydi. Ular Tuchel bu guruhni haqiqiy jamoaga aylantira oladimi, shuni bilishni xohlaydi.

Keyingi shanba kuni Angliya Millatlar Ligasi kampaniyasini Ispaniyaga qarshi uy o‘yini bilan boshlaydi. O‘sha 0,1 foiz emas, ancha katta foizdagi muxlislar Wembley tribunalarida va ekran qarshisida bitta savol bilan o‘tiradi: Tuchel nihoyat xatolaridan saboq oldimi?