Tottenham: De Zerbi bilan yangi davrga qadam
O‘tgan mavsumning bir lahzasida Roberto De Zerbi “Tottenham” futbolchilariga qarab shunday degandi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
Bu savol “Stadium of Light”dagi birinchi o‘yinidan keyin tug‘ildi. “Sunderland”ga qarshi 0:1 hisobidagi mag‘lubiyatdan so‘ng kiyinish xonasida futbolchilar yotib qolgan, ayrimlari yig‘layotgan edi. Yettita o‘yinda Premer-ligada qolish yoki qulash — tanlov shunday keskin nuqtaga kelib qolgan payt.
Oxir-oqibat “Tottenham” faqat so‘nggi turda omon qoldi. Endi esa, atigi to‘rt oy o‘tib, De Zerbi o‘sha sinib tushgan jamoani boshqa darajaga ko‘tarish haqida gapiryapti. O‘tgan mavsumdagi notinch, charchagan, qo‘rquvga botgan klubdan hozirgi manzara keskin farq qiladi.
Sydneyda kulgi, kofe va yangi davr havosi
Sydney markazidagi mehmonxona. Bir necha qadam narida Harbour Bridge va Opera House ko‘rinib turibdi. Xususiy qavatda esa “Tottenham” lageri: futbolchilar kulib, hazillashib, o‘zlarining baristasi tayyorlagan kofeni ichishyapti. Yon tomonda esa shiddatli stol tennisi bahslari.
Bu shunchaki pre-sezon safar emas. Bu — qayta qurilish maydoni. Klub tarixidagi rekord — 237 million funtlik yangi transferlar birma-bir jamoaga singib boryapti. Maqsad aniq: Angliya futboli cho‘qqilariga qaytish va sovrinlar uchun yana haqiqiy kurash.
Rekord darajadagi transfer Sandro Tonali allaqachon maydonga tushdi. Yangi kelgan Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson va Martin Dubravka ham Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi o‘yinlarda ishtirok etdi.
Faqat bitta istisno bor: Jahon chempionati finalida o‘ynagan Marcos Senesi qo‘shimcha ta’til oldi va safarga ulgurmay qoldi. Ammo u ham endi Hotspur Wayda mashg‘ulotlarga kirishdi.
De Zerbi buni ochiq aytadi: “Men eng yaxshi futbolchilarni xohlashga haqliman, chunki hozir ‘Tottenham’ kuchli jamoa qurishga loyiq.”
Relegatsiya rejasi va omon qolgan klub
Odatda “Tottenham” uchun g‘alati holat: klub yozgi transfer bozoriga ikki alohida rejayla kirgan — qulash uchun alohida, omon qolish uchun alohida. De Zerbi esa o‘sha pallada ham qat’iy edi: u Championshipda ham qolib ishlashga tayyor bo‘lganini yana bir bor eslatadi.
Endi esa u A-reja bilan ishlayapti. Bu reja klub sardori Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi futbolchilarning kelajagi hamon noaniq bo‘lsa-da, ularning “xohish-istaklariga hurmat bilan” yondashishni o‘z ichiga oladi.
De Zerbi o‘sha og‘ir aprel kunlarini eslar ekan, kulib yuboradi: “Boshlanishida men millionta individual suhbat o‘tkazgandek bo‘ldim. Menga: ‘Bu yerda qolishni xohlamaymiz’, deyishdi. Men: ‘Yaxshi, avval men bilan birga jamoani ligada qoldiring, keyin men sizga ketishga yordam beraman’, dedim. ‘Agar yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’.”
Klub esa so‘nggi 12 oy ichida tubdan o‘zgardi. Tabiiyki, muxlislarning noroziligi fonida. Endi tashkilotni Lewis Family Trust nomidan yangi bosh ijrochi Vinai Venkatesham boshqaryapti. U texnik direktor Johan Lange bilan birga muzokaralarning oldingi chizig‘ida. Lange — avvalgi rahbariyatdan qolgan yagona yirik figuradir.
Ularni futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va yangi performance direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlaydi — ikkalasi ham City Football Group tizimidan kelgan. Lewindonning asosiy vazifasi: “Tottenham”ning og‘riqli nuqtasi — jarohatlar sonini kamaytirish.
Lekin klubdagi hech bir jarayon De Zerbisiz o‘tmaydi. U o‘zini ochiq ta’riflaydi: “Transfer bozorida men bir futbolchini xohlasam, akulaga aylanaman. Rad javobiga imkon yo‘q.”
Natija? West Hamdan 85 million funtga Mateus Fernandes va Newcastle’dan 100 million funtga Sandro Tonali bo‘yicha klub rekord bitimlari.
“Men transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, aksincha, ishdagi eng yoqimli qismlardan biri”, deydi u.
Bu zavq qayerdan? De Zerbi buni ham o‘ylab ko‘rgan: “Bilmayman, ehtimol qaror qabul qilganingda mas’uliyatni ham o‘zing olasan. Agar murabbiy o‘zi futbolchiga qo‘ng‘iroq qilsa, boshidayoq alohida aloqa paydo bo‘ladi. Mateus Fernandes bilan onasi, otasi bilan ham gaplashdim.”
U Fernandesning otasiga Angliyada o‘g‘liga “ikkinchi ota” bo‘lishini va’da qilgan.
Raqiblar bilan kurash va “bomba” hujumi
“Tottenham” Van Hecke transferida ham agressiv bo‘ldi — “Chelsea” qiziqishiga qaramay, himoyachini o‘ziga og‘dirib oldi. Bunga qadar esa Manchester United va Manchester Cityni ortda qoldirib, ikkita rekord yaratayotgan yarim himoyachini qo‘lga kiritdi.
Transfer bozori — o‘ziga xos o‘yin nazariyasi. Ichkaridan ma’lum qilinishicha, “Tottenham” bitta narsani aniq tushungan: ular tezkor bo‘lishi va agressiv harakat qilishi kerak edi. Bu agressivlik nafaqat narx va maoshda, balki De Zerbi shaxsan o‘zi futbolchilar bilan ishlashida ham namoyon bo‘ldi.
Apreldagi “Brighton”ga qarshi 2:2 hisobidagi o‘yin shunday lahzalardan biri bo‘ldi. Georginio Rutter 95-daqiqada gol urib, “Tottenham”ning omon qolish rejasiga zarba berdi. O‘sha o‘yinda golga assist bergan Van Hecke keyinroq De Zerbi telefoniga xabar oldi.
De Zerbi kulib eslaydi: “Men unga yozdim: ‘Sen o‘sha pas bilan Brighton uchun Tottenhamni pastga tortmoqchi bo‘lding, endi menga kelasan, boshqa ilojing yo‘q’.”
Tonali bilan ish esa boshqa yo‘sinda hal bo‘ldi. “Tottenham” Premer-ligadagi maqomini so‘nggi turda “Everton” ustidan qozonilgan g‘alaba bilan saqlab qolgach, De Zerbi ertasi kuni Italiyaga xabar yo‘lladi. Keyin Bresciadagi Tonalining uyiga borib, hal qiluvchi suhbatni o‘tkazdi. Shundan so‘ng klub xodimlari bir necha bor uchrashuvlar o‘tkazib, bitimni yopdi.
Endi De Zerbi oxirgi hujumiy “bomba” haqida im shayapti. Klub ikki hujumchini olib kelmoqchi, ulardan biri — Manchester Cityga tegishli Savinho.
Shu bilan birga, u klub haddan tashqari pul sochayotgani haqidagi gaplarga qo‘shilmaydi. Lewis oilasi iyunda klubga 100 million funt kiritgan bo‘lsa-da, De Zerbi o‘zini bosim ostida his qilmaydi. U bu sarmoya “nihoyatda zarur” bo‘lganini aytadi va so‘nggi yillarda Chelsea, Arsenal, Liverpool ham xuddi shunday yo‘l tutganini eslatadi.
Sotuvlar, qat’iy qarorlar va besh yillik reja
Kelganlar bor, ketganlar ham. Klub Luka Vuskovicni “Brighton”ga 45 million funt evaziga sotib, muhim daromad qo‘lga kiritdi. Lucas Bergvall va Djed Spence kelajagi esa hanuz savol ostida.
De Zerbi bu borada ham o‘zini mas’ul his qiladi: “Biz Vuskovicning ‘Brighton’ga o‘tish haqidagi iltimosini Vinai va Johan bilan birga baholadik, chunki men ‘Tottenham’ pulini o‘zimning pulimdek ko‘raman. Xuddi klub egasi mening otamdek. Hech kim otasidan pul yo‘qotishini so‘ramaydi. Katta klublar kabi biz ham futbolchini imkon qadar qimmatga sotishimiz, o‘rniga esa imkon qadar arzoniga olib kelishimiz kerak. Besh yillik reja boshlayapmiz, chunki qurayapmiz.”
Shu qat’iyat Joao Palhinha bilan bog‘liq vaziyatda ham ko‘rindi. Bayern Munichdan uni butunlay sotib olish imkoniyati paydo bo‘ldi, lekin bitim umumiy moliyaviy paketi tufayli rad etildi. Sabab oddiy: De Zerbi uchun bu na futbolchining sifati, na uning mosligi masalasi edi — faqat raqamlar mos kelmadi.
“Birortasi salbiy gapirsa, darhol uyga jo‘nataman”
Sunderlanddagi o‘sha tunda nafaqat futbolchilar, balki bazadagi xodimlar ham tushkunlikka botgan edi. Ertasi kuni De Zerbi futbolchilarsiz yig‘ilish o‘tkazdi.
“Men aytdim: ‘Kimdan birinchi bo‘lib salbiy gap eshitsam, darhol uyiga jo‘nataman’,” deydi u.
Endi uning maqsadi — ikki yil ketma-ket 17-o‘rinni ko‘rgan, bir mavsumda qulashdan zo‘rg‘a qutulgan klubning ruhini butunlay o‘zgartirish. Ha, Ange Postecoglou davrida bu o‘rin bilan birga Europa League g‘alabasi ham bo‘lgan, lekin o‘sha quvonch ham keyingi inqiroz og‘rig‘ini yengillashtira olmadi.
De Zerbi jamoani futbol maydonidan tashqarida ham birlashtirishga urinadi. U futbolchilarni Mayfairda “bitta katta kechki ovqat, ichimlik bilan” yig‘di. Unga ko‘ra, “Tottenham” so‘nggi turlarda biroz omadsiz bo‘ldi va omon qolishni ancha oldinroq ta’minlashi ham mumkin edi.
“Menimcha, o‘sha paytda ular o‘zlarini odamlar o‘ylaganidan ham yomonroq deb hisoblashardi”, deydi u. “Davolanish jarayoni hanuz davom etyapti. Umid qilamanki, keyingi safar o‘sha kechki ovqat va ichimliklarni o‘zlari tashkillashtiradi.”
De Zerbi uchun bu jarayonning kaliti bitta: “Sevgi, do‘stlik va g‘amxo‘rlik bilan sen eng yuqori, eng-eng darajaga chiqasan.”
Savol esa endi boshqacha: o‘tgan mavsum kiyinish xonasida yotgan, ko‘zida yosh bilan qolgan bu jamoa, Sydneydagi kulgi va transfer “bombalari” fonida, chindan ham o‘sha eng yuqori pog‘onaga sakrashga tayyormi?
