Tennis va yangi auditoriya: Arthur Ashe Stadionidagi to‘qnashuv
Yorug‘liklar, kamera, sukunat: tennis va yangi auditoriya to‘qnashuvi
Arthur Ashe Stadium’da bu kunlarda faqat raketka ovozi emas, telefon kameralarining chirqillashi ham eshitilmoqda. Katta shou sahnasi bo‘lgan Nyu-York kortlarida endi nafaqat tennischilar, balki kontent yaratuvchilar ham o‘z o‘rnini egallab bormoqda. Savol esa oddiy, lekin nozik: sportni ommalashtirish qanchaga qadar kortdagi qadimiy odob-axloqni buzmasligi kerak?
Turnir uchun Nyu-Yorkda qariyb 100 nafar influencer va kontent yaratuvchi akkreditatsiya oldi — bu o‘tgan yilga nisbatan deyarli ikki baravar ko‘p. Ularning kelishi bilan birga bahs ham kuchaydi: yangi, yosh auditoriyani jalb qilish istagi va tennisning yillar davomida shakllangan madaniyatini asrash o‘rtasida nozik chiziq paydo bo‘ldi.
Coco Gauff: “Qizil gilamga jinsida bormaysiz-ku”
Dunyo reytingida to‘rtinchi raqamli Coco Gauff bu masalada aniq pozitsiyani tanladi. U yangi toifadagi tomoshabinlarni qo‘llab-quvvatlaydi, lekin chiziq qaerdaligini ham eslatib qo‘ydi.
“Menimcha, yangi demografiyani jalb qilish juda zo‘r va bu sportni o‘sishiga yordam beradi, — dedi u. — Lekin agar sizni qizil gilamga taklif qilishsa, jinsida bormaysiz-ku. Faqat sport odobiga rioya qiling. Hammasi shundan iborat”.
Uning bu taqqoslashida katta ma’no bor: tennis o‘ziga xos “dress-kod”ga ega — bu faqat kiyim emas, xulq-atvor, hurmat, sukunat.
Naomi Osaka va ring chiroq ostidagi xizmat
Ikki karra chempion Naomi Osaka uchun esa bu mavzu nazariy emas, bevosita kortda his qilingan muammo. Uning Arthur Ashe’dagi ilk o‘yini paytida bir guruh mehmonlar o‘zlarining mehmondo‘stlik lojalida fotosessiya uyushtirdi. Eng nozik pallada — Osaka xizmatga tayyorlanayotgan paytda — ular ko‘chma ring chiroqni yoqib yuborishdi.
Bu holatni hakam darhol to‘xtatdi. Lekin iz qoldi.
Osaka keyingi o‘yinida ham shovqindan qocholmadi. “Bugun hakam tomoshabinlarni tinchlanishga chaqirganini hech qachon bunchalik ko‘p eshitmaganman, — dedi u. — Odatda faqat o‘yinga va kortga e’tibor qarataman, lekin bir paytlar odamlar baqirayotganini juda aniq eshitish mumkin edi. Raqibimga ham halal berganini his qildim”.
Bir video ijtimoiy tarmoqlarda tarqalib ketdi: bir guruh odamlar Osaka’ning ilk o‘yinida o‘zlarini baland ovozda videoga olayotgan paytda hakam ularni to‘xtatishga majbur bo‘ladi. Osaka uchun bu faqat bitta epizod emas, butun tendensiyaning ramzi bo‘lib qoldi.
“Sport tadbiriga kelsangiz, sportni hurmat qilishingiz kerak, — dedi u. — Menimcha, kamida odob-axloq qoidalarini o‘qib chiqish — oddiy hurmat. Influencerlar o‘z auditoriyasi uchun tennisi mashhur qilishi yaxshi bo‘lishi mumkin, lekin bu juda ehtiyotkorlik bilan boshqarilishi kerak, ayniqsa mening birinchi o‘yinimdagidek vaziyatlarda. Umuman olganda, katta ijobiy tomonlar bor. Siz sport o‘sishini xohlaysiz. Faqat hamma qoidalarni va odobni biladigan tarzda bo‘lishi kerak”.
Medvedev “Disneyland”ga tayyor, Pegula esa chegarani ko‘rmoqda
Arthur Ashe — dunyodagi eng katta tennis stadioni. Bu yerda sukunat hech qachon to‘liq emas, arenaning yuqori qatlaridan keladigan shovqin, suhbatlar, harakatlar o‘yin fonining bir qismiga aylangan. Ba’zi tennischilar uchun bu energiya, boshqalar uchun chalg‘ituvchi omil.
Erkaklar turnirida yettinchi raqamli Daniil Medvedev Nyu-York tomoshabinlari bilan murakkab tarixga ega, lekin u bu borada pragmatik. Uningcha, kortga qancha ko‘p ko‘z qarasa, shuncha yaxshi.
“Menimcha, tennisi haqida xabardorlikni oshirishga qancha harakat qilsak, shuncha yaxshi, — dedi u. — Sport qancha ommalashsa, shuncha yaxshi bo‘ladi. Men USTA nima qilayotganiga ishonaman. Menimcha, foydasi zararidan ancha ko‘p, shuning uchun davom etish kerak”.
Amerikalik Frances Tiafoe esa Nyu-York tomoshabinlarining xilma-xilligidan zavqlanadi. Uningcha, bu turnirning o‘ziga xosligi ham shunda.
“Open zo‘r, chunki bu yerga tennis tomosha qilishni xohlagan har xil odamlar keladi, — dedi u. — Turli hayot yo‘llari, turli kasblar, turli tipdagi insonlar. Shaxsan men buni yaxshi ko‘raman. Kim nima qilmasin, tennis tomosha qilishga kelsa, menga muammo emas”.
Biroq hamma ham bunday erkin yondashmaydi. Dunyo reytingida uchinchi raqamli Jessica Pegula ayrim holatlarni ochiqchasiga “hurmatsizlik” deb atadi.
“Influencerlar kelib, US Open tajribasini ko‘rsatishini qadrlayman, — dedi u. — Lekin ular suratga tushayotgani, selfi chiroqlaridan foydalanayotgani aks etgan videolarni ko‘rsangiz, bu biroz og‘ir. Pastda esa odamlar chiqish qilishga harakat qilmoqda. Bu ularning kasbi, ishi. Shunday paytda bu hurmatsizlikdek tuyuladi. Menimcha, bu yil bu biroz haddan oshdi. Bir tomonini tushunaman, lekin o‘yinlarni bevosita to‘xtatadigan darajaga kelganda, vaziyat chindan ham qiyinlashadi”.
“Fan Week” va “tennis Disneyland” g‘oyasi
US Open so‘nggi yillarda tomoshabinlar bilan munosabatini tubdan o‘zgartirdi. 2024-yilda bepul harakatlanish siyosati joriy etildi: endi muxlislar faqat gemlar oralig‘ida o‘tirishga majbur emas, istalgan vaqtda o‘rinlariga qaytishlari mumkin. Bu esa kort atrofidagi dinamikani tubdan o‘zgartirdi.
Bir yil o‘tib, turnir 15 kunga cho‘zildi. Yakkalik asosiy to‘ridan oldingi hafta endi “Fan Week” sifatida sotilmoqda — yangilangan aralash juftliklar, ko‘rgazmali uchrashuvlar, o‘tmish va hozirgi yulduzlar ishtirokidagi shoular bilan.
Bularning barchasi turnir bosh ijrochi direktori Craig Tiley tasavvur qilgan “tennis Disneyland” loyihasining bir bo‘lagi. U turnir oldidan bergan matbuot anjumanida influencerlar uchun alohida akkreditatsiya yaratish sababini tushuntirgan edi.
“Yangi auditoriyalarga chiqish, odamlar bugun media bilan qanday bog‘lanayotgan bo‘lsa, shunday usulda ularga yetib borishimiz kerak, — dedi u. — ‘Creator credential’ bu yo‘lda asosiy vositalardan biriga aylandi, chunki bu bizga odamlar tinglayotgan tilda gapirish imkonini berdi. Bu biz uchun katta e’tibor markazida bo‘lgan”.
Qoidalar ekranda, sukunat esa hanuz qimmat
Osaka o‘yinidagi hodisadan so‘ng stadion atrofidagi ekranlarda yangi, aniqroq xabarlar paydo bo‘ldi. Tomoshabinlardan “o‘yinga halal berishi mumkin bo‘lgan har qanday faoliyatdan, jumladan, baland shovqin, chaqnashli suratga olish va ring chiroqlardan voz kechish” so‘ralmoqda.
USTA rasmiy bayonotida maqsad aniq ifoda etildi: mamlakatda tennisni o‘stirish, yangi auditoriyalarni jalb qilish — ustuvor vazifa. Shu bilan birga, ular bir chiziqni ham eslatishdi.
“Biz barcha muxlislarimiz va mehmonlarimiz bu yerga kelganida ajoyib vaqt o‘tkazishini xohlaymiz, lekin shu bilan birga, ular kortdagi harakat va raqobatga xalaqit bermasligiga ham ishonch hosil qilishimiz kerak”, — deyiladi bayonotda. “Tribunadagi muxlislar nimalarga ruxsat berilgani va nimalar taqiqlanganini bilishi uchun doimo yangi usullar izlayapmiz”.
Shu tariqa Arthur Ashe’da har bir gem, har bir servis endi ikki frontda o‘ynalayotgandek: kortda — ochkolar uchun, tribunada esa sport va shou-biznes o‘rtasidagi nozik muvozanat uchun. Bu muvozanatni kim ushlab qoladi — tennischilarmi, tashkilotchilarmi yoki telefonini qo‘ymaydigan yangi avlod tomoshabinlari?
