
Sir Geoffrey Boycott: Kricketdagi eng katta janjal haqida
Kricket olamida yillar davomida turli bahslar, mayda-chuyda qoidabuzarliklar bo‘lgan. Lekin Sandpapergate atrofidagi shov-shuv yana avjiga chiqqan bir paytda Sir Geoffrey Boycott gapni qisqa qildi: bu — uning kricket davridagi eng katta janjal.
2018-yilgi Janubiy Afrika safarida bo‘lib o‘tgan mash’um voqealar Usman Khawaja’ning “Sabr” nomli avtobiografiyasi chiqqach yana yuzaga qalqdi. Khawaja kitobida jamoaning barchasi to‘pga zımpara qog‘oz qo‘llash rejasi haqida bilganini yozadi. Shu jumla yetarli bo‘ldi — eski jarohat yana ochildi.
Shundan keyin bosim ayniqsa kuchaydi. Joriy Test sardori Pat Cummins 70 daqiqa davom etgan matbuot anjumanida har bir savolga javob berishga majbur bo‘ldi. U o‘sha mash’um reja haqida bilmaganini yana bir bor ta’kidladi. Bu — u, Josh Hazlewood, Nathan Lyon va Mitchell Starc imzolagan qo‘shma bayonotdagi pozitsiyaga to‘la mos. Cam Bancroft’ning avvalroq e’lon qilingan, Khawaja versiyasini quvvatlaydigan maqolasi esa olovga yana yog‘ quydi.
Shu fon ostida Boycott “The Telegraph” uchun yozgan ustunida keskin fikr bildirdi. Uningcha, o‘sha paytdagi Cricket Australia mojaroni “gilam ostiga supurib”, jamoaning to‘liq darajada aralashganini oshkor qilishdan qo‘rqdi. Sabab — sport obro‘siga yetishi mumkin bo‘lgan zarba.
Boycott so‘zlari keskin, baland ohangda yangradi:
“Bu kricketda o‘qigan yoki ko‘rganlarimning hammasidan kattaroq: butun jamoa qoidabuzarligi.”
Unga ko‘ra, bu oddiy yakka tartibdagi xatolik emas, tizimli rejadir:
“Butun tarkib va murabbiylar bunga bo‘ynigacha botgan, ommaviy qoidabuzarlikni rejalashtirgan, fitna uyushtirgan, keyin esa uch nafar o‘yinchiga aybni to‘liq yuklab, qolganlarini yopib qo‘yishgan.”
Boycott bu holatni “aqldan ozdiradigan va ishonib bo‘lmaydigan” deb ataydi. Uning nazarida, eng dahshatlisi — hammaning bunga indamay ko‘nikkanidir. Aynan shu omil voqeani ulkan darajaga olib chiqadi.
Mustaqil tekshiruv talabi
Boycott gap bilan cheklanmayapti. U mustaqil tekshiruv bo‘lishini ochiqcha talab qilmoqda. Uning fikricha, ishni faqat sud amaliyoti tajribasiga ega, King’s Counsel maqomidagi sudya olib borishi kerak. Boycott bunday tergov chog‘ida keskin so‘roq, yuzma-yuz savol-javoblar orqali asl haqiqat ochilishini istaydi.
Yana bir muhim nuqta: u Cricket Australia tekshiruv natijalariga tayanib, orqaga qaytib sanksiya qo‘llamasligi kerakligini aytadi. Boycott nazarida, asosiy maqsad — jazoni kuchaytirish emas, balki haqiqatni butunlay ochish. Kim bilgan, kim buyurgan, kim jim turgan — hammasi yuzaga chiqishi lozim.
Sandpapergate sakkiz yilga yaqin vaqt o‘tganiga qaramay, hali ham kricketning eng nozik asab tolalariga tegib turibdi. Endi savol bitta: bu safar kricket olami rostdan ham oxirigacha boradimi yoki yana uch nafar o‘yinchi tarix sahnasida yolg‘iz “aybdor” bo‘lib qoladimi?
