
Dylan Tombides: Hayot darslari berayotgan sobiq futbolchi
Dylan Tombides: maydondan ketgan hujumchi, ammo hali ham hayot saqlab qolmoqda
O‘tganiga 15 yil bo‘ldi. Fifa U-17 Jahon chempionatida porlashga hozirlanayotgan yosh hujumchi edi u paytlar. Shunda unga saraton tashxisi qo‘yildi. Bugun esa o‘sha yigit – sobiq West Ham United hujumchisi Dylan Tombides – Qatardagi navbatdagi U-17 mundialida butunlay boshqa tarzda ishtirok etmoqda: uning nomi endi o‘smir futbolchilarga hayot darsini berayotgan fond markazida turibdi.
Og‘riqdan boshlangan hikoya
Avstraliya yoshlar terma jamoasining sobiq hujumchisi 2014 yilda, atigi 20 yoshida hayotdan ko‘z yumdi. U West Ham safida birinchi jamoa uchun bor-yo‘g‘i bitta o‘yin o‘tkazishga ulgurgan edi. Raqib darvozasiga urilgan gollar o‘rniga, u boshqa kurashga – saratonga qarshi jangga sho‘ng‘idi.
Dylan vafotidan so‘ng onasi Tracey Lee va ukasi Taylor Tombides bir qarorga keldi: bu fojea shu yerda tugamasligi kerak. Shunday qilib DT38 Foundation tug‘ildi. Maqsad aniq edi – erkaklar orasida eng ko‘p uchraydigan, 15–44 yosh oralig‘idagi eng xavfli dushmanlardan biri bo‘lgan moyak saratoni haqida ogohlantirish, yoshlarni o‘z tanasiga befarq bo‘lmaslikka o‘rgatish.
Bugun bu tashabbus Fifa bilan hamkorlik darajasiga ko‘tarildi. Bu oddiy ramziy sheriklik emas. Bu – Jahon chempionatining o‘zi orqali 1 200 nafar futbolchiga bevosita yetib borayotgan hayotiy xabar.
Tracey Lee buni qisqa va aniq aytadi: Fifa bilan bog‘lanish ular uchun “tog‘ cho‘qqisi”. Chunki bu hamkorlik ularning ishiga nafaqat nufuz, balki ma’no ham beradi: ular biladi – kimningdir hayoti aynan shu ma’lumotlar tufayli saqlanib qolmoqda.
Ular allaqachon buni his qilib bo‘lgan. Fondga kelgan xabarlarda yigitlar o‘zlari yozadi: Dylan hikoyasini eslab, o‘zida tugun sezganini, vaqtni cho‘zmaganini, shifokorga borganini, moyak saratoni tashxisi qo‘yilganini va bugun sog‘lom ekanini. Bitta hikoya. Bitta hayot. Bitta oila. Lekin bunday xabarlar ko‘payib bormoqda.
Zalga kirgan kulgi va jiddiylashgan ko‘zlar
Qatardagi U-17 Jahon chempionatida ishtirok etayotgan har bir terma jamoa bir xil mashg‘ulotni o‘tayapti. Taktika emas. Standart vaziyatlar ham emas. Bu safar gap tanani bilish, alomatlarni tanish va o‘zini tekshirish haqida.
Har bir jamoa uchun alohida taqdimot o‘tkazildi. Testislar, moyaklar haqida ochiq gap ketganida, tabiiyki, dastlab kulgi, hazillar, bir-biriga imo-ishoralar paydo bo‘ldi. Bu yoshlar uchun bu mavzu hanuz noqulay, tabudan chiqmadi.
Ammo zalga Tracey Lee chiqib, o‘g‘lining hikoyasini ayta boshlaganida, kayfiyat o‘zgardi. Fifa tibbiy direktori, doktor Andrew Massey aytganidek, 48 ta jamoaning barchasida bir xil jarayon kuzatildi: kulgi o‘rnini jimlik, e’tibor va savollar egalladi.
“Bu shunchaki kista”
Dylan o‘sha paytda murakkab tanlov qarshisida qolgandi. U West Ham bilan tushish xavfi ostidagi mavsumni o‘tayotgan edi va klub shifokorlarini chalg‘itishni istamadi. Shuning uchun u boshqa yo‘lni tanladi – oddiy oilaviy shifokor, GP qabuliga bordi.
Shifokor uning gapini qisqa yakunladi: “Havotir olma, bu shunchaki kista. Odamlar umri bilan kista bilan yashaydi”. Shunday deyildi. Shunday ishonildi.
Dylan mavsumni West Ham bilan tugatdi, keyin Avstraliyaga uchib ketdi, u yerda terma jamoadoshlariga qo‘shilib, yana mashg‘ulotlarga sho‘ng‘idi. Keyingi manzil – Meksika, navbatdagi musobaqa.
Hamma narsa odatdagidek ketayotgandek edi. To o‘sha kun kelguncha.
Meksikada Dylan tasodifiy dori nazoratiga jalb qilindi. Namuna tekshirildi va natija kutilmagan bo‘ldi: taqiqlangan modda yoki o‘simta borligidan darak beruvchi ko‘rsatkichlar aniqlandi. Shundan keyin haqiqiy tashxis qo‘yildi – moyak saratoni.
Keyin esa jarrohlik: moyak olib tashlandi, uch yil davom etgan og‘ir kimyoterapiya boshlandi. Qayta-qayta. Oxirgi bosqich oldidan shifokorlar navbatdagi davolanish samaradorligini 10 foiz deb baholadi. Tracey o‘sha suhbatni unutmaydi. U bu raqamning nimaga aylanganini juda yaxshi biladi.
Yoshlar zalida og‘ir sukunat
Bugun u o‘sha og‘ir xotiralarni dunyoning eng iste’dodli o‘smir futbolchilari bilan bo‘lishyapti. Yamaika yoshlar terma jamoasi vakillari uning yoniga kelib, samimiy uzr so‘rashadi, hamdardlik bildiradi. Fransiya terma jamoasi futbolchilari bilan suhbat esa quchoqlashish va qo‘l siqishlar bilan tugaydi.
Bu oddiy rasmiy uchrashuv emas. Bu – futbolchining taqdiridan o‘tib, boshqa futbolchilarning kelajagini himoya qilishga urinish.
DT38 Foundation va Fifa hamkorligidagi bu loyiha hozircha faqat bir turnir doirasida emas. Bu – futbol orqali global auditoriyaga yetib borayotgan, “erkaklik” haqida eski stereotiplarni buzayotgan tashabbus. Futbolchilar o‘z tanasidan uyalmasligi, og‘riqni yashirmasligi, “maydonda qolish” istagi hayotdan muhim emasligini anglashyapti.
Dylan Tombides nomi endi faqat bir paytlar West Ham hujumchisi bo‘lgan yigit sifatida emas, balki yuzlab, ehtimol minglab yigitlarga o‘z vaqtida shifokorga borish jasoratini bergan futbolchi sifatida tilga olinmoqda.
Savol esa keskin: bugun Qatarda o‘tirgan bu 1 200 nafar futbolchidan qanchasining hayoti aynan shu hikoya tufayli o‘zgaradi?
