Shimoliy Londonda sud zarbasi: Tottenham rejasi bekor qilindi
Shimoliy Londonning sokin ko‘kalamzorida davom etib kelayotgan kurash kutilmagan burilish oldi. High Court hakami Enfield kengashining Tottenham Hotspur uchun yangi mashg‘ulot majmuasi qurilishiga ruxsat bergan qarorini bekor qildi. Sabab aniq: kengash a’zolari atrof-muhitga ta’sir bo‘yicha to‘liq ma’lumotga ega bo‘lmagan.
Hakam Sir Tim Kerr qarorni bekor qilar ekan, agar barcha tegishli ma’lumotlar taqdim etilganida, natija “o‘zgacha bo‘lishi juda mumkin edi”, deya ta’kidladi. Bu jumla Whitewebbs Park atrofida yillar davomida qaynab kelayotgan bahsning naq yuragiga qadaldi.
Whitewebbs uchun jang
Mo‘ljal – Whitewebbs Parkdagi 16 akr maydon. Reja – Tottenham Hotspur ayollar va qizlar futbol akademiyasi uchun yangi mashg‘ulot bazasi, 10 ta futbol maydoni va qo‘shimcha infratuzilma bilan. Hudud esa – green belt, shaharning nafas yo‘li hisoblangan hududlardan biri.
Mahalliy faollar buni boshidan buyon qabul qila olmadi. Guardians of Whitewebbs va Friends of Whitewebbs Park kabi guruhlar reja bog‘ning tabiatini butunlay o‘zgartirishini, qadimiy park manzaralari yo‘qolishini, yovvoyi hayotga zarba berishini aytib kelishdi. Ularning fikricha, bu jarayon orqaga qaytmaydigan bo‘lar edi.
Enfield kengashi 2025-yil fevralida, 296 ta rasmiy e’tirozlarga qaramay, Premier League klubining rejalarini ma’qulladi. Ko‘pchilik norozilik aynan yashil hudud yo‘qolishi va mahalliy tabiatga ta’sir bilan bog‘liq edi. Shunga qaramay, loyiha London meri ofisigacha bordi. Sir Sadiq Khan bu hudud green belt bo‘lishiga qaramay, “maxsus holatlar” mavjud, degan xulosaga kelib, ommaviy foydalar paketi ta’minlanganini qayd etdi.
Ammo sud boshqacha manzarani ko‘rdi.
“Jiddiy” buzilish va yashirin qolgan hisobot
High Court majlisida ma’lum bo‘ldiki, kengash o‘z qoidasiga to‘liq amal qilmagan. Hakam Sir Tim Kerr kengashning me’yorlarga rioya qilmasligini “jiddiy” deb baholadi va a’zolar ekolog Giles Sutton tomonidan tayyorlangan hisobotdan bexabar qolganini alohida qayd etdi.
Aynan shu hisobot, sudning fikricha, loyihaning atrof-muhitga foydalari haqida muhim ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan. Bu ma’lumotlar ovoz berishdan oldin kengash a’zolariga yetib bormagan. Hakamning so‘zlariga ko‘ra, kengash a’zolari “muhim darajada chalg‘itilgan”.
Shu nuqtada huquqiy bahsning markazi o‘zgarib ketdi: masala endi Tottenham rejalarining mazmunida emas, balki qaror qabul qilish jarayonining shaffofligi va to‘g‘riligida edi.
Bias ayblovlari va “odatiy” aloqalar
Guardianlar yana bir og‘ir da’vo bilan chiqqan edi: ularning fikricha, Spurs kengash rahbariyatiga “mislsiz darajada” yaqin bo‘lgan, bu esa qarorda xolislikka putur yetkazgan bo‘lishi mumkin.
Sir Tim Kerr bu ayblovni rad etdi. U bu da’volarni “zaif” deb atadi va klub bilan kengash o‘rtasidagi “do‘stona munosabatlar”ni, funksiyalar va manfaatlar kesishadigan joyda, odatiy hol deb baholadi. Sud nazarida bu darajadagi aloqalar qarorni haqiqiy ma’noda bulg‘aydigan bias darajasiga yetmagan.
Shunday bo‘lsa-da, ekologik ma’lumotlarning to‘liq taqdim etilmagani sud ko‘zida yetarlicha og‘ir xato bo‘lib chiqdi.
Siyosiy shamolning o‘zgarishi
Enfield siyosiy manzarasi ham bu voqeaga o‘z soyasini tashladi. Reja ma’qullangan paytda kengash Labour nazorati ostida edi. Endi esa hokimiyat Conservative ozchilik ma’muriyati qo‘lida.
Yangi yetakchi, Cllr Alessandro Georgiou, sud jarayonida kengash pozitsiyasini tubdan o‘zgartirdi. O‘tgan oy mahalliy hokimiyat o‘z himoyasini qaytarib oldi. Georgiou buni shunday izohladi: sudda qarorni himoya qilish butun tuman aholisi manfaatiga mos kelmaydi.
High Court qarori chiqqach, u ochiqchasiga mamnunligini bildirdi va sud tomonidan judicial review’ni qabul qilinishi hamda Whitewebbs Parkdagi mashg‘ulot akademiyasiga berilgan ruxsatning bekor qilinishini olqishladi.
Tottenham rejasi – orqaga bir qadam
Tottenham Hotspur bu maydonga 2023-yilda 25 yillik ijara shartnomasini imzolagan. O‘sha qarorga qarshi 2024-yilda High Court’da berilgan da’vo muvaffaqiyatsiz yakunlangan edi. Shundan keyin klub 2025-yil fevralida rejalashtirish arizasining ma’qullanishiga erishdi.
Klub sudda bu galgi da’voni rad etishni so‘radi va baribir “natija o‘zgarmagan bo‘lardi”, degan pozitsiyani ushlab turdi. Ularning fikricha, barcha ma’lumotlar bo‘lganda ham, kengash aynan shu qarorga kelgan bo‘lardi.
Endi esa ruxsat bekor. Rejalar – muzlatilgan. Klub va kengash oldida yangi, murakkab yo‘l turibdi: yangilangan, qonuniy jihatdan mutlaqo toza jarayon, ehtimol, qayta baholangan loyiha, balki keskin o‘zgargan siyosiy va jamoatchilik fonida butunlay boshqa qaror.
Grassroots orzular va real siyosat to‘qnashuvi
Whitewebbs atrofidagi bahs faqat daraxtlar va qushlar haqida emas. Bu – ayollar futboli piramidasining tagida turgan real hayot masalasi ham.
2025-yil iyunida Capital Girls Elite Development egasi Patrick Connaghan Whitewebbs’dagi mashg‘ulot bazasiga ruxsat berilgani haqida eshitganda, ochiqchasiga yengil nafas olgandi. U shimoliy Londondagi qizlar uchun futbol dasturini yuritadi va har haftada maydon topish, ijaraga pul to‘lash, sifatli infratuzilma izlash bilan kurashishini aytgan.
Uning fikricha, Whitewebbs’dagi loyiha ishga tushsa, yosh qizlar uchun sahnaga chiqish, ko‘rinish va orzularini quvish imkoniyatlari keskin oshardi. Grassroots darajadagi sharoit yaxshilansa, piramidaning cho‘qqisida ham sifat oshadi, degan fikrni ilgari surdi.
Mana shu orzular hozircha sud qarori soyasida qolib ketdi.
Endi nima bo‘ladi?
Whitewebbs Park 1931-yilda Middlesex Council tomonidan Enfield aholisi manfaati uchun sotib olingan. O‘shandan beri u mahalliy jamiyatning nafas oladigan joyi, yurish yo‘laklari, ochiq maydonlari bilan avlodlar almashinuvida o‘z o‘rnini saqlab kelgan.
Do‘stlar va himoyachilar bu xarakter butunlay o‘zgarishidan qo‘rqmoqda. Ularning aytishicha, bunday o‘zgarish “qaytarilmas” bo‘ladi.
High Court qarori bu bahsni yakunlamaydi. Aksincha, yangi bosqichni ochadi. Yashil hududni asrash istagi bilan ayollar futboli va grassroots sportini yuqoriga ko‘tarish zarurati bir-biriga qarshi turibdi.
Endi savol shuki: Enfield va Tottenham bu ikki kuchni bir-biriga qarshi qo‘ymasdan, qanday qilib bir yo‘lga tushira oladi?
