Shanelle Dyer: G‘arbiy Londonning UFC jangchisi
G‘arbiy Londonning ko‘cha burchagidan UFC oktagonigacha bo‘lgan yo‘l ko‘pincha bir pichoq masofasida uzilib qoladi. Shanelle Dyer esa shu chiziqdan chekinmadi – uni kesib o‘tdi.
Uning ota-onasi buni ancha oldin sezgandi. Qizlari hovlida bekor yurmasligi uchun sportga majburlashmagan, lekin doim itarib, yo‘l ko‘rsatib turishgan. Aks holda nima bo‘lishi mumkinligini ular o‘z hududida yetarlicha ko‘rishgan.
Pichoqlar soyasidagi bolalik
Dyer g‘arbiy Londondagi kommunal uylar majmuasida ulg‘aydi. Hudud pichoq jinoyatlari bilan mashhur, qo‘rquv esa kundalik hayotning bir qismiga aylangan edi. Endi 25 yoshga kirgan jangchi maktab yillarini eslar ekan, sinfdoshlaridan ba’zilari uyga qaytmagan kunlarni unutolmaydi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘sha paytda sinfda kimdir pichoqlanganini eshitish odatiy xabar bo‘lib qolgan. Ayrimlar tirik qolmadi. “Bu bilan bir joyda ulg‘ayganmiz, bu men ham bo‘lishim mumkin edi,” deydi u. Farqni esa ota-onasi yaratdi: qizlarini boshqa yo‘lga burishdi.
Shanelle avvaliga balet sinfiga bordi. Keyin gimnastika. Bir muddat futbolga ham urinib ko‘rdi. Ammo haqiqiy manzilini keyinroq topdi – jang san’atlarida.
Muay Thai’dan UFC sahnasigacha
Dyerning yo‘li Muay Thai bilan boshlandi. Keyin oktagon chaqirdi. U aralash jang san’atlariga o‘tdi va professional darajada sakkizta jang o‘tkazib, yettitasida g‘alaba qozondi. Besh raqibini nokautga uchratdi. Raqamlar ortida esa bir qarorga kelgan, ortga yo‘l yo‘qligini tushungan jangchi turardi.
Mart oyida Londonlik sportchi nihoyat dunyo sahnasiga qadam qo‘ydi. UFC’dagi debyutida u Ravena Oliveira’ni ikkinchi raundda dahshatli uslubda nokautga uchratdi. Bu faqat g‘alaba emasdi. Bu bayonot edi.
O‘sha kecha u nafaqat jangni yutdi, balki “kechaning eng yaxshi chiqishi” bonusini ham qo‘lga kiritdi – 100 000 dollar. Uning mahallasi uchun bu miqdor butun umr davomida ham ko‘rinmas pul, bir kechada emas.
Dyer bu pullarni o‘zi uchun emas, avvalo oilasi uchun deb bildi. U allaqachon ota-onasiga qaytarishni boshlagan: jangdan keyin ularni Parijga olib ketmoqchi. “Bu bizning ilk oilaviy safarimiz bo‘ladi,” deydi u. “Ular ko‘rmagan katta manzarani ko‘rsatishni boshlayapman.”
“The Nightmare” va yo‘qotilgan do‘st
Bugun Shanelle Dyer UFC’da “The Nightmare” laqabida taniladi. Ammo bu taxallus shunchaki dahshatli eshitilishi uchun olingan emas. Bu uning yo‘l ko‘rsatuvchisiga aylangan inson xotirasiga hurmat.
2020 yilda uning do‘sti va MMA bo‘yicha murabbiysi Jahreau Shepherd o‘zining 30 yoshga to‘lish kechasida o‘z ukasi tomonidan pichoqlab o‘ldirildi. Dyer o‘sha kechada bo‘lgan, lekin voqeadan bir soat oldin uyga qaytib ketgan.
Shepherd bilan ularning orzusi bir edi: UFC jangchisi bo‘lish, chempionlik kamariga yurish, katta arenalarga chiqish. Jay bunga ulgurmay qoldi. Shanelle esa endi har jangida uni o‘zi bilan birga olib chiqadi.
Las Vegasda navbatdagi chiqishida, amerikalik Elise Reed’ga qarshi jang oldidan, oktagon markazida Bruce Buffer uning laqabini baland ovozda o‘qib eshittiradi. “The Nightmare” – bu endi faqat qo‘rqinchli nom emas, bu Jay xotirasining davomidir.
Dyer har tong mashg‘ulotga borishga qiynalganida, murabbiy-do‘stining ovozini eshitadigandek bo‘ladi: “Tura qol, yashash imkoniyating bor – qilishing kerak.” Unga ko‘ra, Jay har doim burchakda, har doim yonida.
O‘z hududiga javob
Raqamlar shuni ko‘rsatadiki, Angliya va Uels bo‘yicha pichoq yoki o‘tkir qurol bilan bog‘liq o‘ldirishlar o‘tgan yili 21 foizga kamaygan. Biroq bunday jinoyatlarning qariyb uchdan bir qismi hanuz Katta London hududiga to‘g‘ri keladi. Metropoliten politsiyasi qayd etgan pichoq jinoyatlari soni 17 foizga tushgan bo‘lsa-da, muammo hali ham mahallalarning kundalik haqiqatidir.
Shu fon’da Dyerning UFC’dagi muvaffaqiyati oddiy sport hikoyasidan ko‘proq narsani anglatadi. Bu – o‘sha ko‘chalar uchun javob. “Bizning hududda ko‘p odamlar endi kim ekanligimni bilib qolishdi,” deydi u. “Mahalladan o‘tib ketayotganimda: ‘Ishonmayapmiz, sen UFC’dasan, rostdan ham bu yerdan chiqib ketding’, deyishadi.”
Endi ular ham xuddi shunday qilishni xohlayapti. Hammasi ham sport orqali emas – kimdir musiqa, boshqasi biznesga qiziqmoqda. Dyer uchun esa bu eng katta g‘alabalardan biri: “Agar men buni qila olgan bo‘lsam va siz bilan bir joydan chiqqan bo‘lsam, siz ham xuddi shunday yo‘l topa olasiz.”
Uning tavsiyasi sodda, lekin o‘tkir: o‘zingizni to‘g‘ri odamlarga yaqin tuting, yaxshi namuna bo‘ladigan insonlarni toping, o‘zingizni haqiqatan ham tegishli deb his qiladigan joyni izlang. Sevadigan ishingizni topsangiz, yuragingizni to‘liq shu yerga qo‘ying. Axir, eng yomon nima bo‘lishi mumkin?
Shanelle Dyer uchun bu savol allaqachon javobini topgan. Eng yomoni – ko‘chada qolish edi. U esa oktagonga chiqishni tanladi. Endi Las Vegas yoritgichlari ostida, Elise Reed’ga qarshi navbatdagi sinov oldidan, u nafaqat o‘zi, balki o‘sha g‘arbiy London hovlisi, pichoq soyasida ulg‘aygan butun bir avlod nomidan jang qiladi.
