Shakhtar Donetsk yangi ‘uy’ini Londonning Stamford Bridge stadionida o‘tkazadi
Ukrainaning Shakhtar Donetsk klubi kelasi mavsum Chempionlar Ligasi uy o‘yinlarini London markazida, tarix va siyosat izlari qorishib ketgan stadionda o‘tkazadi. Shakhtar bilan Chelsea o‘rtasida Shakhtar uy uchrashuvlarini Stamford Bridge arenasida o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Bu qaror oddiy stadion tanlovi emas. So‘nggi o‘n yillikdagi Yevropa futbolidagi eng keskin burilishlardan biri, urush va sanksiyalar fonida shakllangan yangi manzara.
Urush soyasidagi “uy” qidiruvi
Chempionlar Ligasi guruh bosqichi keyingi oy boshlanadi. Shakhtar kamida to‘rtta uy uchrashuvini o‘tkazishi kerak, lekin to‘rt yildirki, Rossiya harbiy bosqini tufayli Ukraina hududida bunday o‘yinlarni tashkil etish xavfsiz emas.
Klub uchun bu holat yangilik emas. Shakhtar o‘zining haqiqiy shahri Donetskni 2014 yildan beri ko‘rmagan. Donbasdagi Rossiya tomonidan qo‘llab-quvvatlangan mojarolar klubni avval Ukraina bo‘ylab sarson qildi, so‘ngra butun Yevropaga yoydi.
2014–2021 yillar oralig‘ida Shakhtar UEFA uchrashuvlarini Ukraina shaharlarida o‘tkazdi. 2022 yildan beri esa Polsha, Germaniya va Sloveniya stadionlari vaqtinchalik “uy”ga aylandi. Endi navbat Angliyaga keldi. Qiziq jihati shundaki, klub hali bu mamlakatda birorta ham uy o‘yinini o‘tkazmagan edi.
Abramovich davridan keyingi ko‘prik
Shakhtar tanlagan stadionning o‘zi ham siyosiy kontekstdan xoli emas. Stamford Bridge qariyb yigirma yil davomida rossiyalik milliarder Roman Abramovich qo‘lida bo‘lgan. Aynan Rossiya boshlagan urush tufayli qo‘llanilgan Britaniya sanksiyalari Abramovichni klubni sotishga majbur qilgan edi.
Endi esa Chelseaning egalari orasida AQSh biznesmeni Todd Boehly va Clearlake Capital vakili Behdad Eghbali bor. Yangi mulk egaligi ostida London klubi siyosiy bosimlardan xoli bo‘lgan, biroq urush oqibatlarini o‘zida aks ettiruvchi ramziy maydonga aylangan.
Shu fon ostida Shakhtar uchun Stamford Bridge nafaqat yuqori darajadagi arena, balki murakkab tarixiy zanjirning navbatdagi halqasiga o‘xshaydi.
“Bizning haqiqiy uyimiz Ukraina”
Shakhtar rasmiy bayonotida ohang aniq va hissiy edi. Klub o‘zining maqsadini yashirmadi:
“Bizning haqiqiy uyimiz – Ukraina va hammamiz tez orada yana o‘z muxlislarimiz oldida Yevropa futboli o‘ynashga umid qilamiz”, – deya ma’lum qildi klub.
Lekin real holat boshqa. Urush bunga yo‘l qo‘ymayapti. Shu bois Shakhtar Londonni vaqtinchalik boshpana sifatida qabul qiladi.
“Lekin urush buni imkonsiz qilayotgan bir paytda, Stamford Bridge Yevropada biz uy deb atashimiz mumkin bo‘lgan alohida joy”, – deya qo‘shimcha qildi klub.
Shu bir necha jumla Shakhtarning so‘nggi o‘n yillikdagi taqdirini jamlab turgandek: kuchli sport ambitsiyalari, majburiy ko‘chishlar, va har safar yangi shahar, yangi tribuna, yangi til.
UEFA ruxsati va Monakodagi qur’a
Kelishuv yakuniy nuqtaga yetishi uchun UEFA tasdig‘i talab qilinadi. Shakhtar to‘rtta uy uchrashuvini Chempionlar Ligasi asosiy bosqichida aynan Stamford Bridgeda o‘tkazishni rejalashtirgan. Bu “regulyatorlarning tasdiqlashiga bog‘liq”.
Raqiblar hali noma’lum. Ular kelasi payshanba kuni Monakoda o‘tkaziladigan qur’a marosimida aniqlanadi. Shundan keyin Londonning markazida, odatda ko‘k rang hukmron bo‘lgan arenada, apelsin-qora rangli Shakhtar bayroqlari hilpiraydi.
Chelsea uchun noodatiy mavsum
Bu qarorni amaliy tomondan osonlashtirgan omil ham bor: Chelsea bu mavsumda birorta ham UEFA turniriga yo‘l ololmadi. Demak, taqvim to‘qnashuvi bo‘lmaydi, Stamford Bridge Shakhtar uchun ochiq.
London klubi ham hamkorlikka tayyorligini bildirdi: “Keyingi haftalarda biz Shakhtar bilan yaqin hamkorlikda ishlaymiz, uchrashuvlar jamoa va uning muxlislari uchun xavfsiz va qulay tarzda o‘tkazilishi ta’minlanadi”, – deya ma’lum qildi klub.
Bu hamkorlik bir paytlar Abramovich pullari bilan qurilgan Yevropa imperiyasidan butunlay boshqa Chelsea obrazini ko‘rsatadi: siyosiy bosim ostida sotilgan, lekin endi urushdan aziyat chekkan klubga eshik ochayotgan jamoa.
Mudryk uchun tanish gazon
Bu hikoyada yana bir ramziy detal bor. Chelsea tarkibida sobiq Shakhtar vingeri Mykhaylo Mudryk o‘ynaydi. U Donetsk klubida yetishib chiqqan, endi esa o‘zining eski klubini Londonning o‘sha mashhur gazonida qabul qilishi mumkin.
U uchun bu uchrashuvlar professional yo‘lning butun yoyini bir sahnada jamlagandek bo‘ladi: urushdan qochayotgan klub, yangi uy izlayotgan jamoa va o‘zini Yevropa futbolining markazida qayta topgan yosh yulduz.
Donetskdan London sari cho‘zilgan yo‘l
Shakhtar Donetsk 2014 yildan beri o‘z shahriga qaytolmayapti. Donbasdagi mojaro klubni avval ichki ko‘chmanchilikka, keyin esa xalqaro sarsonlikka majbur qildi. Har bir yangi stadion – vaqtinchalik boshpana, har bir yangi shahar – navbatdagi sinov.
Endi bu yo‘l London orqali o‘tadi. Chempionlar Ligasi madhiyasi yangragan paytda, Stamford Bridgeda maydonga chiqayotgan Shakhtar futbolchilari uchun bu stadion shunchaki mehmon maydoni bo‘lmaydi. Bu – urushdan qochib, lekin musobaqadan voz kechmagan klubning navbatdagi “uy”i.
Savol esa shunday: bu yo‘l qachon yana Donetskga, haqiqiy uyga qaytadi?
