SFA qattiq zarbasi: Celtic va Rangersga yopiq eshiklar ortida jazolar
Shotlandiya futbolining eng keskin raqobati maydondan tribunaga ko‘chgan o‘sha bahsning aks-sadosi hanuz tinmadi. Endi esa uning narxini ham Celtic, ham Rangers juda aniq his qiladi.
Shotlandiya Futbol Assotsiatsiyasi intizomiy hay’ati qaroriga ko‘ra, har ikki klub keyingi uyidagi Scottish Cup uchrashuvini tomoshabinsiz, bo‘sh tribunalar qarshisida o‘tkazadi. Bu shunchaki ogohlantirish emas, tarixiy dushmanlik bilan yo‘g‘rilgan derbiga og‘ir tamg‘a bo‘lib tushgan jazodir.
Ibroxdagi tartibsizliklarning narxi
Mart oyida Ibroxda bo‘lib o‘tgan chorak final allaqachon keskinlik chegarasida o‘ynalgandi. Celtic penaltilar seriyasida g‘alaba qozongan paytda maydonda quvonch, tribunada esa g‘azab portladi.
Celtic muxlislari jamoasining muvaffaqiyatini nishonlash uchun maydonga otilib chiqqanida, Rangers tarafdorlari ham javoban maydonga bostirib bordi. To‘qnashuvlar boshlandi. O‘yin tugagan, lekin jang emas.
Natija og‘ir bo‘ldi: o‘nlab odamlar hibsga olindi, tartibni tiklash uchun xavfsizlik kuchlari maydonga kirishga majbur bo‘ldi. Mustaqil tekshiruv keyinroq bu sahnalarni o‘rgandi va xulosa keskin bo‘ldi – “ezilish” va “hayot uchun xavfli zo‘ravonlik” zo‘rg‘a oldi olingani qayd etildi. Bir necha daqiqa, bir necha metr – va bu kecha mutlaqo boshqacha tugashi mumkin edi.
Shu fon ortida SFA yumshoq qaror chiqarishi deyarli imkonsiz edi.
Moliyaviy zarba va yangi xavf
Bo‘sh tribunalar – bu faqat atmosfera yo‘qolishi emas. Har ikki klub raqibiga 100 ming funt sterling miqdorida tovon puli to‘laydi. Sababi aniq: kubok o‘yinlarida daromad an’anaviy ravishda bo‘linadi, yopiq eshiklar esa tushumni yo‘qqa chiqaradi. Endi bu yo‘qotish uchun javobgarlikni Celtic ham, Rangers ham o‘z cho‘ntagidan qoplaydi.
Jazo bilan birga ogohlantirish ham keldi. Keyingi ikki mavsum davomida Scottish Cup uchrashuvlarida yana shunga o‘xshash tartibsizliklar takrorlansa, yana shunday yopiq eshiklar jazosi ishga tushadi. Bu safar ogohlantirish emas, tizimli siyosat ko‘rinishida.
Har ikki klub ham muxlislarining “qabul qilib bo‘lmaydigan xatti-harakati” bo‘yicha ayblovlarni tan oldi. Endi esa bu qabul qilingan ayb tribunalar bo‘shligida aks-sado beradi.
Celticning noroziligi: “Disproportsional jazo”
Celtic qarorni og‘ir qabul qildi. Klub bayonoti ohangida hayrat ham, norozilik ham yaqqol seziladi.
“Biz Celtic muxlislarining nisbatan kichik kirib borishi uchun, hissiyot va nishonlash lahzasida yuz bergan bu holatga nisbatan qo‘llangan nomutanosib jazodan hayratdamiz”, – deyiladi klub bayonotida.
Klub o‘z pozitsiyasini aniq belgilab qo‘yadi: maydonga chiqishni hech qachon oqlamagan, bunday holatlarda chora ko‘rib kelganini eslatadi. Shu bilan birga, futbolning hissiyot bilan yashashini tan oladi va hay’at qarorida “kontekst va xulqlardagi farqlar” yetarlicha inobatga olinmaganini ta’kidlaydi.
Celtic uchun yana bir muhim nuqta bor: bu safar ular uy egasi emas edi. Demak, stadion xavfsizligi va tartib uchun asosiy mas’uliyat Rangers zimmasida bo‘lgan. Klub aynan shu farq ham e’tiborga olinishi kerak edi, degan fikrda.
Bayonot yakunida Celtic hay’at hisobotini sinchiklab o‘rganishini va shundan so‘ng keyingi qadamlarini belgilashini ma’lum qildi. Demak, bu hikoya hali huquqiy va siyosiy maydonda davom etishi mumkin.
Oldinda bo‘sh tribunalar va ochiq savollar
Rangers jim turibdi, Celtic esa ochiq norozilik bildirmoqda. Ammo bitta haqiqat o‘zgarmaydi: keyingi kubok uy o‘yinlarida ikkala klub ham o‘zining eng katta qurolidan – tribunadagi shovqin, bosim va emotsiyadan – mahrum bo‘ladi.
Derbilarni yillar davomida qo‘rquv va ehtiros aralash tomosha qilib kelgan shotlandiyalik muxlislar uchun bu keskin signal. Maydondagi raqobat qanchalik keskin bo‘lmasin, chiziqdan o‘tilsa, narxi juda qimmat bo‘lishi mumkin.
Savol esa ochiq qoladi: bu jazo yetarli tormoz bo‘ladimi yoki bo‘sh tribunalar ham bu raqobatning eng qizigan lahzalarida aqldan ko‘ra hissiyot ustun kelishini to‘xtata olmaydimi?
