Scaloni va Tuchel: Futbol va Tarix o'rtasidagi Ziddiyat
Argentinaga qarshi urush emas, futbol: Scaloni sahnani sovutmoqchi, Tuchel esa "tarixdan quvvat olgan" raqibni kutmoqda
Lionel Scaloni bu kechani allaqachon ko‘rgan. Yirik sahna, baland ehtiros, ikki xalq o‘rtasidagi o‘n yilliklar davom etgan ziddiyatlar. Ammo u uchun bugun bitta haqiqat bor: bu – faqat futbol o‘yini.
Argentina bosh murabbiyi Angliyaga qarshi bo‘lib o‘tadigan Jahon chempionati yarim finali arafasida maydondan tashqaridagi tarixiy keskinlikni chetga surishga urindi. Falkland urushi, siyosiy bahslar, stadionlarda yangraydigan qo‘shiqlar – bularning bari, uning nazarida, bugungi 90 daqiqaga aralashmasligi kerak.
"Bu futbol o‘yini; men narsalarni aralashtira olmayman, o‘sha yillarda bo‘lgan voqealarga hurmatdan," – dedi Scaloni. U so‘zlarida qat’iy edi. "Bu tariximizdagi juda qayg‘uli davr edi, biz bu borada ko‘p narsa qila olmaymiz. Ikkisini aralashtirish – tentaklik bo‘lardi. Biz urush bo‘lganini tanqid qilamiz."
Urushda 900 dan ortiq inson halok bo‘lgan. Argentinada bu xotira tirik, ingliz tomoni uchun ham. Ammo Scaloni uchun bugun bu – emas, boshqa narsa.
"Albatta, odamlar tarixni, nima bo‘lganini eslaydi. Lekin bu futbol o‘yini, narsalarni alohida tutishimiz kerak," – deya davom etdi u. "Ha, biz argentinaliklarni va urushda halok bo‘lganlarni eslaymiz, lekin bularni aralashtirmaylik. Bugungi futbolchilar nimasi bilan o‘sha yillarga bog‘liq? Bu qayg‘uli davr edi, buni eslaymiz, albatta, lekin buni o‘yinga olib kirish juda noto‘g‘ri bo‘lardi."
Tuchel: "Ular tarixdan quvvat oladi, biz esa o‘z tariximizni yozmoqchimiz"
Narigi tomonda esa Thomas Tuchel o‘z Angliyasini aynan shu tarix bilan yashaydigan, undan kuch oladigan Argentina kutayotganini biladi. Lekin u ham o‘z jamoasi uchun tarix yozish fursatini ko‘rib turibdi.
Bu Angliyaning to‘rtinchi Jahon chempionati yarim finali. Tuchel esa ularni 1966 yildan beri ilk bor finalga olib chiqishni ko‘zlamoqda. Alf Ramsey jamoasi kubokni ko‘targanidan beri oradan olti o‘n yillik o‘tdi. Endi esa yangi avlod navbatda.
"Ba’zi futbolchilarni bilaman, ba’zilarini o‘zim boshqarganman, ularni his qila olaman," – dedi Angliya bosh murabbiyi. "Ko‘rib turibsiz. Ularda o‘sha o‘tkirlik bor. Ular gol o‘tkazib yuborganida ham, o‘yin tig‘iz bo‘lganida ham buni sezish mumkin. Ularni yengish juda qiyin. Shunchaki shunday. Ular qattiq jamoa."
Tuchel bu tarkibning barqarorligini alohida ta’kidladi. To‘rt yil avvalgi jamoa deyarli o‘sha-o‘sha.
"Ular deyarli to‘rt yil avvalgi guruh bilan bir xil. Ularning uyg‘unligini ko‘rasiz, qilayotgan fidoyiliklarini ko‘rasiz. Ular ortda qolganida vahimaga tushmaydi. Ular o‘z uslubiga ishonadi," – dedi u. "Ularning uslubi juda hissiy uslub. Qatar’da shunday edi, hozir ham shunday. Ularning murabbiyi ham o‘sha."
Shu yerda Tuchel raqibning ichki yonishini ham eslatib o‘tdi: "Albatta, tarix ham bor, ular ham tarixdan quvvat oladi, bu ular uchun juda katta ahamiyatga ega."
U o‘z jamoasining ruhiy tayyorgarligiga ham shubha qilmaydi: "Biz ham hissiy jamoamiz, bizda ham qat’iyat bor, bizda bu raqibga qarshi chiqish uchun kerak bo‘ladigan mentalitet bor. Va biz bunga tayyormiz."
Scaloni uchun Angliya – yangi sahifa, eski xato bilan bog‘langan xotira
Qiziq jihati shundaki, Scaloni Argentina bosh murabbiyi sifatida hali Angliyaga qarshi o‘yin o‘tkazmagan. Sakkiz yillik davr, ko‘plab hal qiluvchi bahslar, ammo inglizlar bilan yo‘llar hali kesishmagan.
Shunga qaramay, u ingliz futbolini yaxshi biladi. 2006 yilda u qisqa, ammo esda qolarli davrni boshdan kechirgan – "West Ham" safida to‘rt oylik ijara.
O‘sha davrni eslar ekan, u kulimsirab, biroz achchiq haqiqatni ham tan oldi: "West Ham’dagi odamlar meni unchalik iliq eslamasligi mumkin, yaxshiroq o‘ynashim mumkin edi."
Sabab hammaga ma’lum. "FA Cup" finali, "Liverpool"ga qarshi dramatik o‘yin, so‘nggi daqiqalarda Steven Gerrardning uzoq masofadan urgan dahshatli zarbasi. Hisob 3:3 bo‘lib tenglashdi, "Liverpool" esa keyin penaltilarda g‘alaba qozondi. Scaloni o‘sha gol oldidan yo‘l qo‘ygan xatosini yashirmaydi.
"Men katta xato qildim, lekin bu Gerrardga imkon berdi, va bu hayotimni abadiy o‘zgartirdi, lekin yaxshi tomonga ham," – dedi u. Futbol fojiaga aylangan lahza, ammo uning hayotiy yo‘lini boshqacha burib yuborgan: "Shu orqali men turmush o‘rtog‘im bilan tanishdim, inson o‘z taqdirini topishi kerak."
Shu bilan birga, u "West Ham" muxlislarining his-tuyg‘ularini ham unutmagan: "Lekin West Ham muxlislari meni unchalik yaxshi eslamasligi mumkin, chunki o‘yin bizning qo‘limizda edi."
Endi esa u boshqa sahnada, boshqa bosim ostida. O‘sha xato bilan yashab kelayotgan murabbiy bugun butun mamlakat orzularini yelkasiga oladi. Qarshisida esa o‘z tarixini unutmagan, lekin yangi bob yozishga chanqoq Angliya turibdi.
Bu safar hammasi 90 daqiqaga, ehtimol, undan ham ko‘proqqa bog‘liq. Tarix fon sifatida qoladimi yoki yana bir bor markazga chiqadimi – javobni kechqurun maydon beradi.
