Premyer-ligadagi to‘qqizta yangi murabbiy va Iraola sinovi
Bu yozgi tanaffus Angliyada odatdagi “kichik yangilanish” emas, to‘lqin bo‘ldi. Premier League klublaridan to‘qqiztasi bosh murabbiyini almashtirdi – liga tarixidagi rekord.
Shu bo‘ron ichida esa yana bir noyob holat paydo bo‘ldi: Liverpool va uning yangi bosh murabbiyi Andoni Iraola mavsumni ketma-ket olti o‘yinda yangi murabbiylar boshqarayotgan jamoalarga qarshi boshlaydi. Bunday taqvim Premier League davrida hali kuzatilmagan. Opta ma’lumotlar bazasi ham Angliya oliy divizionining avvalgi davrlaridan shunga o‘xshash misol topa olmadi.
Yangi murabbiylar to‘lqini ichida yangi Liverpool ham bor. Iraola iyun oyida Bournemouthni tark etib, Anfieldga kelganidan beri klub ichida ham, liga bo‘ylab ham qiziqish markazida.
Yangi murabbiyga qarshi qanday tayyorlanasiz?
Yangi murabbiy – demak, yangi g‘oyalar, yangi tizim, ko‘pincha esa kutilmagan yechimlar. Birinchi oltita raqibning oltovida ham aynan shunday holat bo‘ladi.
“Ishimizga qo‘shimcha qatlam qo‘shildi, – deydi Iraola. – Juda ko‘p yangi murabbiylarga qarshi o‘ynaymiz. Ularning avvalgi klublarida qanday o‘ynaganini, bizga qarshi qanday vaziyatlardan foydalanishi mumkinligini, nimalarni takrorlayotganini tahlil qilamiz.”
Liverpool yozda olti ta tayyorgarlik uchrashuvi o‘tkazdi. Maqsad bitta edi: mavsumning birinchi o‘yiniga maksimal holatda yetib kelish. Iraola qisqa qilib aytadi: “Endi tayyormiz.”
Uning qarashlarida tahlil bo‘limi markaziy o‘rin tutadi. Bournemouthda ilk kunlarida u hatto videolarni o‘zi kesib, montaj qilgan. Endi esa qarshisida to‘liq shakllangan apparat turibdi.
“Ishonchli qarorni men qabul qilaman, lekin boshlang‘ich nuqtani ular beradi,” – degan edi u o‘tgan yili “The Athletic” bilan suhbatda.
Liverpoolning tahlil guruhi hozir aniq taqsimlangan rollarga ega: Jansen Moreno – birinchi jamoa tahlili bo‘yicha bosh mutaxassis, Tom Webber – taktik tahlilchi, Joel Bonner – o‘yinlardan keyingi tahlil bo‘yicha mutaxassis, Lewis Mahoney – standart vaziyatlar bo‘yicha tahlilchi. Mahoney bilan bir qatorda standartlar ustida Iraolaning birinchi jamoa murabbiylari Tommy Elphick va Shaun Cooper ishlaydi.
Qarshi tomonda ham yangilik: Glasnerdan Jaisslegacha
Liverpoolning dastlabki oltita raqibi – boshqaruv xonasidan boshlab yangilangan jamoalar. Oliver Glasner hozir Nottingham Forestda, Gary O’Neil Ipswichni, Enzo Maresca esa Manchester Cityni boshqaradi. Ularning barchasi Iraola jamoalariga ilgari ham Premier League doirasida qarshi chiqqan.
Yana uch ism – Newcastle bosh murabbiyi Matthias Jaissle, Fulhamni qabul qilgan Alvaro Arbeloa va Bournemouthdagi Marco Rose. Ularning barchasi yangi klublarida yozgi o‘yinlar orqali muhitga moslashishga ulgurdi, lekin rasmiy o‘yin – mutlaqo boshqa bosqich.
Yangi bosh murabbiy raqib uchun doim sir. Tahlilchilar videolar, ma’lumotlar, avvalgi klublardagi o‘yinlar orqali bu sirni iloji boricha ochishga urinadi. Ammo jamoalar protokollarni almashgan paytda, so‘nggi daqiqalarda ham ish qizib ketishi mumkin: kutilmagan tarkib, o‘zgacha tizim, yangi roldagi futbolchi.
Shu pallada tahlil bo‘limi tezkorlik sinovidan o‘tadi – murabbiyga qisqa, aniq ma’lumot, kerak bo‘lsa, alohida futbolchiga shaxsiy yo‘l-yo‘riq.
Liverpoolning sobiq tadqiqot direktori Ian Graham o‘zining “How To Win the Premier League” kitobida 2016-yildan beri barcha Premier League klublari o‘zaro tracking ma’lumotlarini ulashib kelayotganini yozadi. Maqsad – tahlil sifatini oshirish, taktik tayyorgarlikni chuqurlashtirish.
Video, ma’lumot va o‘yin holatlari
Bugungi zamonaviy klub uchun raqibni o‘rganish – faqatgina “so‘nggi o‘yinlarni ko‘rdik” darajasida emas. Hudl Wyscout platformasi kabi xizmatlar orqali klublar o‘yinlarning ulkan videokutubxonasiga kirish imkoniga ega.
“Hamma narsani asosiy tamoyillardan boshlayman, – deydi hozir faoliyat yuritayotgan bir terma jamoa murabbiyi. – Avval ularning sxemasiga qarayman va bu sxema hisob oldinda yoki ortda bo‘lganda qanday o‘zgarishini ko‘raman.”
Keyin esa chuqur tahlil boshlanadi: qaysi o‘yinchi orqali to‘pni oldinga olib chiqishadi, qayerda tavakkal qilishadi, turli o‘yin holatlarida (oldinda, ortda, teng hisobda) qanday qarorlar qabul qilishadi. Terma futbol va mavsumoldi uchrashuvlarida bu naqshlarni topish qiyinroq, lekin izlash baribir to‘xtamaydi.
Yuqori darajadagi tahlilni yaxshi biladigan yana bir manba shunday deydi: mavsumoldi o‘yinlari albatta ko‘riladi, chunki eng so‘nggi tasavvur aynan o‘sha yerda. Lekin natijalariga haddan tashqari yopishib olishmaydi. Asosiy e’tibor murabbiyning avvalgi klublaridagi futboliga, u qanday falsafani olib kelishi mumkinligiga qaratiladi.
Anfielddagi savol: Iraola qanday Liverpool quradi?
Raqiblar ham savol berayapti: Iraola qo‘l ostidagi Liverpool qanday ko‘rinish oladi?
Yozgi tayyorgarlikda urg‘u asosan jismoniy tayyorgarlikka berildi. Iraola uchun intensivlik – asosiy talab. Hozircha futbolchilar Arne Slot davridagidan kamroq yig‘ilish va majlislarga qatnashyapti, lekin mavsum chuqurlashgani, haftasiga ikki o‘yinlik ritm boshlangan sari bu ham o‘zgarishi mumkin.
Mavsum o‘tgani sari barcha jamoalarda tahlil uchun o‘yinlar ko‘payadi, kutilmaganlik omili asta-sekin yo‘qoladi. Shunga qaramay, taxmin va tavakkal elementlari baribir qoladi. Matbuot anjumanlari, intervyular ham tahlilchilarning ish stolida turadi – raqib murabbiy og‘zidan chiqib ketgan bitta jumla ham rejani ochib qo‘yishi mumkin.
St James’ Parkdagi to‘qnashuv: seriya va odatlar
Yakshanba kuni St James’ Park maydonida Iraola va Jaissle yo‘llari kesishadi. Statistiklar uchun bu uchrashuv alohida qiziqarli.
Jaissle hozirgacha ishlagan uch klubida – Liefering, Red Bull Salzburg va Al-Ahli – barchasida ilk o‘yinini g‘alaba bilan boshlagan. O‘tgan mavsum Saudi Pro League doirasida uning Al-Ahli jamoasi o‘z maydonida mag‘lubiyat nimaligini unutdi, ketma-ket 13ta uy o‘yinda g‘alaba qozondi.
Boshqa tomonda esa Iraola. U hozir Premier Leaguedagi eng uzun mag‘lubiyatsiz seriya egasi: Bournemouth bilan o‘tgan mavsumdagi so‘nggi 18 o‘yinda yutqazmadi. Ustiga ustak, Newcastle bilan oliy diviziondagi olti uchrashuvda ham mag‘lub bo‘lmagan (3 g‘alaba, 3 durang).
Jaissle esa o‘tgan shanba kuni jurnalistlar savoliga kulib javob berdi: “Liverpool bilan o‘yinga bir hafta bor. Hozircha kartalarimni ko‘rsatmayman.”
Yaqin dam olish kunida nafaqat u, balki Premier Leaguedagi qolgan sakkiz yangi murabbiy ham o‘z “kartalarini” stolga qo‘yadi. Savol endi bitta: bu yangilangan liga ritmida kimning g‘oyasi birinchi bo‘lib ishlay boshlaydi?
