Premyer-liga tarixini o‘zgartirgan o‘smir yulduzlar
Premyer‑liga sahnasida o‘smir yigit maydonga tushadi, to‘pga ilk bor tegadi va… butun chempionatning ohangi o‘zgaradi. Bu turnirni boshqalardan ajratib turadigan narsa ham shu: 16–19 yoshli bolalar bir zumda yulduzga aylanadi, keyin esa butun bir avlodning futbol xotirasini belgilab beradi.
Futbol yozuvchisi Sam Cunningham tanlab olgan 12 nafar eng buyuk Premyer‑liga o‘smir yulduzlari ro‘yxati ham aynan shunday lahzalardan tikilgan. Turli davr, turli uslub, lekin bitta umumiy chiziq bor: ular hammasi ligaga o‘smirligida kirib kelib, uni tark etganida afsonaga aylangan edi.
Nicolas Anelka: sovuqqon snayperning erta portlashi
18 yoshida debyut. Birinchi to‘liq mavsumidayoq “Arsenal” bilan Premyer‑liga va FA Cup dubli. Nicolas Anelka o‘sha paytda shunchaki iste’dod emas, murvat yetishmay turgan chempionlik mexanizmidagi asosiy detalga aylandi.
Keyingi yil – 35 o‘yinda 17 ta liga goli va PFA Young Player of the Year sovrini. O‘smir futbolchi uchun bu nafaqat raqamlar, balki “Arsenal”ni yelkasi bilan ko‘tarib turgan forvard maqomi edi.
Keyin esa “Real Madrid”, UEFA Champions League g‘alabasi, yana Angliyaga qaytish, bu safar “Chelsea” bilan. U yerda ikkinchi liga chempionligi, Coca‑Cola Golden Boot, yana ikki FA Cup. Anelka Premyer‑ligani tark etganida, u allaqachon “bir mavsumlik mo‘jiza” emas, balki ko‘p bosqichli yulduz karerasining birinchi bobini yozib bo‘lgandi.
Gareth Bale: chap qanotdan boshlangan bo‘ron
Gareth Bale 16 yoshida “Southampton” safida professional futbolga qadam qo‘ydi. Championship, milliy terma jamoa – hammasi juda erta keldi. “Tottenham Hotspur” esa unga katta sahnani taqdim etdi.
18 yoshga to‘lganidan ko‘p o‘tmay “Spurs” safida Premyer‑ligadagi ilk o‘yinlari. Uchta uchrashuv, ikki gol, ulardan biri – “Arsenal” darvozasiga, shimoliy London derbisida jarima zarbasidan kiritilgan chiroyli gol. Bu – kelajakda nimalar bo‘lishidan darak edi.
Avvaliga chap qanot himoyachisi sifatida ko‘ringan Bale tez orada oldinga surildi va chap qanotda to‘xtatib bo‘lmaydigan kuchga aylandi. U Premyer‑liganing eng qo‘rqinchli futbolchilaridan biriga aylangach, “Real Madrid” bilan bo‘lgan rekord transfer ham faqat vaqt masalasi bo‘lib qoldi.
Cesc Fabregas: “Arsenal”ning 16 yoshli boshqaruvchisi
16 yosh, 177 kun. Cesc Fabregas EFL Cup bahsida “Arsenal” tarixidagi eng yosh futbolchi sifatida maydonga tushganida, u hali klubning yuragi bo‘lishini hech kim aniq bilmasdi, ammo belgilari ko‘rinib turgandi.
Ikki oy o‘tib u allaqachon klub tarixidagi eng yosh to‘purarga aylanadi. Bu rekordlar hozir Max Dowman qo‘lida bo‘lishi mumkin, lekin Fabregas o‘sha paytda 18 yoshga ham yetmasdan Arsene Wenger jamoasining asosiy o‘yinchisiga aylangani bilan esda qoladi.
FA Cup g‘alabasi, UEFA Champions League finali, keyinchalik “Barcelona” va “Chelsea” bilan liga chempionliklari. Eng muhimi – Ispaniya bilan ketma‑ket ikki UEFA European Championship va bir FIFA World Cup. Bularning barchasining ildizi esa o‘sha o‘smir Fabregasning Premyer‑ligada to‘pni o‘ziga bo‘ysundira olganiga borib taqaladi.
Phil Foden: “City” akademiyasidan chiqqan zamonaviy yulduz
Phil Foden 17 yoshida “Manchester City” safida debyut qildi va o‘sha mavsumdayoq Premyer‑liga chempioni bo‘ldi. U endigina sahnaga chiqqan paytda ham, uning atrofida “maxsus” degan so‘z tez‑tez ishlatilardi.
PFA Young Player of the Year mukofotini ikki marta qo‘lga kiritdi, Under‑17 World Cup musobaqasida Golden Ball sohibi bo‘ldi. Pep Guardiola qo‘l ostida asta‑sekin asosiy tarkibga singib bordi va oxir‑oqibat “City”ning ritmini belgilaydigan futbolchiga aylandi.
2022/23 yilgi Treble – uning shon‑shuhrat ro‘yxatidagi eng yorqin satrlardan biri. Foden allaqachon olti marta Premyer‑liga chempionligini qo‘lga kiritgan. U hali ham yosh, ammo statistikasi ko‘plab tayyor yulduzlardan ustun.
Robbie Fowler: jarima maydonchasining o‘smir qotili
18 yoshida debyut qilgan Robbie Fowler tez orada “Liverpool” hujumining markaziga aylandi. U o‘z avlodining eng tabiiy tug‘ma to‘purari sifatida tan olindi.
Ketma‑ket ikki mavsumda 30 dan ortiq gol. Bu raqamlar uning Premyer‑ligadagi eng o‘tkir hujumchilardan biri bo‘lganini isbotlab turardi. U “Liverpool” tarixidagi Premyer‑ligadagi eng yaxshi to‘purariga aylanganda, ko‘pchilik bu rekord uzoq vaqt saqlanadi deb o‘yladi.
Keyin sahnaga Mohamed Salah chiqdi va uni ortda qoldirdi. Shunga qaramay, Fowler hanuzgacha liga tarixidagi eng yaxshi to‘purarlardan biri sifatida umumiy ro‘yxatda to‘qqizinchi o‘rinni egallab turibdi. O‘smirlikdagi portlashi esa bu yo‘lning boshlanishi xolos edi.
Steven Gerrard: Anfildni 18 yoshida yelkasiga olgan sardor
Steven Gerrard 18 yoshida “Liverpool” safida maydonga tushganida, u hali bo‘lajak sardor emasdi. Lekin tez orada hamma narsa o‘zgardi. Kuch, atletiklik, pressing, zarba, pas – uning o‘yini to‘liq paket edi.
Ikki yil o‘tmay u jamoani FA Cup, League Cup va UEFA Cup trebliga sudrab chiqdi. Bu oddiy o‘smirning yo‘li emas, bu tabiiy liderning yetilish jarayoni edi.
17 yil davomida Anfildda 700 dan ortiq o‘yin, UEFA Champions League g‘alabasi, ikki FA Cup, bir UEFA Cup, uch EFL Cup. Premyer‑liga tarixida ko‘plab buyuk markaziy yarim himoyachilar bo‘lgan, ammo Gerrard nomi doim eng yuqori qatorda tilga olinadi.
Michael Owen: chaqqonlik, tezlik va Ballon d’Or sari sakrash
Michael Owen 17 yoshida “Liverpool” safida debyut qildi va darhol gol urdi. Shu bilan klub tarixidagi eng yosh to‘purarga aylandi. Bu shunchaki chiroyli statistika emasdi – bu yangi davr boshlanishi edi.
Keyingi mavsumda u Premyer‑ligani yorqin chaqnash bilan yoritdi. Ketma‑ket ikki mavsum Golden Boot sohibi bo‘ldi. Bir necha yil ichida UEFA Cup, FA Cup va EFL Cup treblini qo‘lga kiritdi. O‘sha davrdagi o‘yinlari unga Ballon d’Or keltirdi.
Premyer‑liga chempionligini esa keyinroq, “Manchester United” safida qo‘lga kiritdi. Ammo ko‘pchilik uchun Owen deganda ko‘z oldiga aynan o‘sha o‘smir, raqib himoyachilarni tezligi bilan parcha‑parcha qilayotgan “Liverpool”dagi 10‑raqam keladi.
Cristiano Ronaldo: o‘smir qanotdan afsonaga aylangan yo‘l
Cristiano Ronaldo “Sporting Lisbon”dan “Man Utd”ga o‘smirlar uchun o‘sha davr rekord summasiga kelganida, u hali tayyor superyulduz emasdi. Lekin uning ilk Premyer‑liga debyuti, 18 yoshida, allaqachon nimadir bo‘lishini ko‘rsatib qo‘ydi.
Birinchi mavsumidayoq FA Cup g‘olibi. Keyin esa – mutlaqo boshqa daraja. U “Man Utd” bilan ketma‑ket uchta liga chempionligini, UEFA Champions League kubogini qo‘lga kiritdi va o‘zining ilk Ballon d’Or sovrinini oldi.
Keyingi yillarda u Ispaniya va Italiyada ham hukmronlik qildi, lekin Ronaldo afsonasining ilk sahifalari aynan Premyer‑ligada, o‘smir yigitning o‘z tanasini va to‘pni mukammal boshqarishni o‘rganayotgan pallada yozilgan.
Wayne Rooney: “ismni yodda saqlang” degan zarba
16 yosh. “Everton” safida “Arsenal”ga qarshi o‘yin. Wayne Rooney uzoq masofadan darvozani ishg‘ol qiladi va stadion larzaga keladi. Teleefirda esa Clive Tyldesley: “Remember the name: Wayne Rooney!” – deydi. Bu chaqiriqni unutishning iloji yo‘q edi.
Keyingi mavsumda u klub va terma jamoa uchun muntazam gol ura boshladi. Va to‘xtamadi. Rooney Premyer‑ligada 200 dan ortiq gol urgan uchinchi futbolchiga aylandi, “Man Utd” bilan klub darajasida qo‘lga kelsa bo‘ladigan deyarli hamma sovrinlarni yutdi.
Uning o‘smirlikdagi zarbasi nafaqat “Arsenal” seriyasini, balki butun liga tarixidagi kuch muvozanatini o‘zgartirdi. Rooney keyinchalik hamisha “o‘sha bola” bo‘lib qoldi – faqat yelkasidagi yuk, mas’uliyat va sovrinlar soni oshib bordi.
Bukayo Saka: akademiyadan chiqqan avlod ramzi
Bukayo Saka yetti yoshida “Arsenal” akademiyasiga qadam qo‘ydi. 17 yoshida Unai Emery qo‘l ostida asosiy jamoada debyut qildi. Oradan ko‘p o‘tmay Mikel Arteta keladi va Saka qisqa fursatda jamoaning ajralmas qismiga aylanadi.
So‘nggi besh yil ichida “Arsenal” Premyer‑liganing eng barqaror jamoalaridan biriga aylandi. Bu jarayonda Sakaning roli beqiyos – u pressingda, qarshi hujumda, yaratuvchanlikda, penaltilarda, har bir detalda bor.
Va eng muhim satr: 2025/26 mavsumida u “Arsenal”ning 22 yillik chempionlik tanaffusiga nuqta qo‘ygan jamoaning asosiy ustunlaridan biri bo‘ldi. Akademiya bolasi klubni eng og‘ir davrdan olib chiqib, yana tepaga qaytardi.
Marcus Rashford: to‘rt kunda butun mamlakatni hayratga solgan yigit
Marcus Rashford Premyer‑liga sahnasiga shov‑shuv bilan kirib kelishdan oldin, allaqachon Yevropa kechasini zabt etib bo‘lgandi. 18 yoshida UEFA Europa League doirasida “Midtjylland”ga qarshi debyut – va darhol ikki gol.
Oradan uch kun o‘tadi. “Arsenal”ga qarshi o‘yin. Yana uch daqiqada ikkita gol. To‘rt oy ichida – 18 o‘yin, 8 gol, FA Cup g‘alabasi va Euro 2016 uchun Angliya terma jamoasiga chaqiruv. Bu tezlikda ko‘tarilish kamdan‑kam futbolchiga nasib etadi.
Keyingi mavsumda u “Man Utd”ning EFL Cup va UEFA Europa League dublini qo‘lga kiritgan jamoasida muhim bo‘g‘inga aylandi, 11 gol urdi. Rashford hali ham o‘zining eng barqaror davrini izlayotgan bo‘lishi mumkin, lekin uning o‘smirlikdagi starti Premyer‑liga tarixidagi eng yorqinlaridan biri bo‘lib qoladi.
Junior Kroupi: yangi asrning “Bournemouth” mo‘jizasi
AFC Bournemouth hujumchisi Junior Kroupi Premyer‑ligadagi ilk mavsumidayoq tarixni yangiladi. 19 yoshida u debyut mavsumida 10 ta gol urgan ilk o‘smir bo‘lib, 20 yildan oshiq vaqt davom etgan chegarani buzdi.
Biroq u bu yerda to‘xtab qolmadi. 2025/26 mavsumini 13 ta gol bilan yakunladi va shu tariqa bu toifada mutlaq rekord o‘rnatdi. Avvalgi natija – 12 ta gol – Robbie Fowler (“Liverpool”) va Robbie Keane (“Coventry City”) tomonidan bo‘lishib turgan edi.
Kroupi o‘sha mavsumda liga to‘purarlari ro‘yxatida ham birgalikda to‘qqizinchi o‘rinni egalladi. “Bournemouth” darajasidagi klub uchun bunday o‘smir yulduzning paydo bo‘lishi – nafaqat sovrinlar, balki kelajakdagi ambitsiyalar haqida ham jiddiy savollar tug‘diradi.
Eng buyuk mo‘jizabola kim?
Anelka va Owenning chaqqonligi, Bale va Ronaldo qanotlarining bo‘roni, Gerrard va Fabregasning markazdagi hukmronligi, Rooneyning dahshatli zarbasi, Foden va Sakaning zamonaviy ustunligi, Rashford va Kroupining portlashi – bu ro‘yxatdagi har bir ism Premyer‑liganing turli davrlarini belgilab bergan.
Savol esa hanuz ochiq: bu o‘smirlar orasida eng buyuk Premyer‑liga mo‘jizabolasi kim edi – va navbatdagi ism qaysi akademiya darvozasidan chiqib keladi?
