Pirelli uchun Bahrain Gran-prisi Sepangga ko‘chirilishi
Formula 1 taqvimi yana o‘zgardi, lekin bu safar o‘zgarishning markazida Pirelli turibdi. Bahrain Gran-prisi urush tufayli o‘zining odatdagi aprel oynidagi oynasida o‘tkazilmaydigan bo‘ldi va endi poyga Sepangdagi Kuala Lumpurga ko‘chiriladi. Shartnoma FIA, F1 va Malayziya tomoni bilan kelishib olingan, lekin bu hech kim uchun oson vazifa emas. Ayniqsa, shinalar bo‘yicha yagona yetkazib beruvchi uchun.
Chempionat 2017 yildan beri Malayziyaga qaytmagan. Demak, jamoalar ham, Pirelli ham bu trassani faqat arxivlardan, ma’lumotlar bazasidan eslaydi. Zamonaviy bolidlar og‘irroq, aerodinamikasi boshqacha, lekin shina ishlab chiqaruvchisi shunday sharoitda ham xato qilishga haqli emas.
2017 yilga qaytish
Pirelli motorsport bo‘limi direktori Dario Marrafuschi bu qarorni tasodifga tashlab qo‘ymaganini aytadi. Ular uchun asosiy tayanch – o‘sha so‘nggi Malayziya Gran-prisi.
Uning eslashicha, 2017 yil Pirelli uchun burilish davri bo‘lgan: kengroq shinalar ilk bor qo‘llanilgan mavsum edi. Shunga qaramay, o‘sha paytdagi shina o‘lchamlari va bolid paketlari bugungi konfiguratsiyaga nisbatan yetarlicha yaqin bo‘lgan.
Shu bois qaror ham aniq: 2017 yildagi ma’lumotlar asosida ishlash. O‘sha paytda Pirelli o‘rtacha (medium), yumshoq (soft) va supersoft tarkiblarni tanlagan edi – bugungi C1–C5 shkalasida bu C2–C3–C4 diapazoniga to‘g‘ri keladi. Demak, Sepangga ham shunga yaqin tanlov kutiladi, xavfli tajribalarsiz, lekin strategiya uchun yetarlicha farqli variantlar bilan.
Vaqt siqilyapti, kemalar emas, samolyotlar ishlaydi
Bu safargi qiyinchilik faqat tanlovda emas, vaqtda ham. Malayziyaga oldindan mutaxassislar yuborib, asfaltni qayta tahlil qilish, yangi o‘lchovlar olish – bularning bari uchun endi vaqt yetmaydi. Pirelli shinalarni imkon qadar tezroq ishlab chiqarishi kerak, demak, klassik dengiz orqali jo‘natish varianti ham bekor.
Bu safar yuklar havodan uchadi. Bu esa logistika, narx, zaxira hajmi – hammasini qayta hisoblash degani.
Marrafuschi taqvimdagi beqarorlik haqida gapirar ekan, ichkarida qanday rejalar tuzilishini ochib berdi: kompaniya bir nechta ssenariy bo‘yicha ishlab chiqarish qilishi, keyin esa “zaxira” partiyalarni keyingi poygalar uchun ishlatishi mumkin. Qisqa qilib aytganda, yagona kalit so‘z – moslashuvchanlik. F1ning bugungi “telba” muhitida boshqacha yashab bo‘lmaydi.
Imola, sovuq ob-havo va yetti haftalik chiziq
Taqvimdagi mish-mishlar faqat Sepang bilan tugamaydi. Qatar va Abu Dhabi bosqichlari bekor qilinishi ehtimoli haqida gaplar kuchaygan sari, mavsum yakunini Imolada o‘tkazish varianti ham ko‘tarilmoqda. Bu esa Pirelli uchun yana bir bosh og‘rig‘i.
Yevropadagi poyga uchun kompaniyaga kamida yetti haftalik ogohlantirish kerak. Imola uchun bunday muddat saqlanib qoladimi? Bu savol hozircha ochiq. Ammo agar dekabrda Emilia-Romagnada poyga bo‘lib qolsa, yana bir omil ishga tushadi – sovuq.
Bu mintaqada qishda harorat odatda 0°C dan 8°C gacha bo‘ladi. Janubiy Yevropa bo‘lishiga qaramay, ba’zan Las Vegasdan ham sovuq. Shinalar uchun esa bu – alohida test.
Marrafuschi bunday sharoitni Barselonadagi qishki testlar bilan solishtiradi. Unga ko‘ra, bu allaqachon ko‘rilgan, tushunilgan holat: ideal emas, lekin xavfsiz, qo‘rqinchli emas. Pirelli sovuqdan cho‘chimayapti, lekin tayyorgarlikni ham yengil qabul qilmaydi.
Sepangga qaytish: eski ma’lumot, yangi avlod
Kuala Lumpurga qaytish – bu nafaqat taqvimdagi bo‘shliqni to‘ldirish, balki butun paddok uchun sinov. 2017 yilda bu yerda Max Verstappen va Lewis Hamilton kabi yulduzlar kurashgan, Pirelli esa o‘sha janglardan to‘plangan ma’lumotlarga tayanib bugungi qarorlarini qabul qilmoqda.
Farq shundaki, endi bolidlar boshqacha, energiya boshqacha, lekin fizik qonunlar o‘sha-o‘sha: issiq, nam iqlim, asfaltning abrazivligi, uzoq burilishlarda yuklanish. Shinalar yana markazda bo‘ladi.
Savol bitta: Pirelli arxivdagi ma’lumotlar va cheklangan vaqt bilan Sepangni yana bir bor muvaffaqiyatli zabt eta oladimi – yoki bu kutilmagan qaytish mavsumdagi eng murakkab boshqotirmalardan biriga aylanadimi?
