Oxford United 9/11ga bog‘langan yozuv uchun uzr so‘radi
Angliyaning League One vakili Oxford United o‘zini kutilmaganda siyosiy va tarixiy bo‘hron markazida topdi. Klub yangi savdo kolleksiyasini ishga tushirdi, undagi “United 93” yozuvi esa 9/11 fojiasi bilan bog‘lanib ketib, jamoani tezkor uzr so‘rashga majbur qildi.
“Campus Collection” va kutilmagan ramz
Tongda klub o‘zining yangi “Campus Collection” liniyasini taqdim etdi – amerika sport uslubidagi kiyimlar, retro kollej kayfiyati, katta shriftlar, “varsity” estetikasiga yo‘g‘rilgan dizaynlar. G‘oya sodda edi: 1893 yilda tashkil topgan klub tarixiga ishora qilish, raqamlar bilan o‘ynash, “United 93” shaklida qisqartma berish.
Shu yerda hammasi chigallashdi.
“United 93” – bu shunchaki klubning 1893 yildagi tug‘ilishiga ishora qiluvchi raqamlar yig‘indisi emas. Bu nom 2001 yil 11 sentyabr kuni Al-Qoida tomonidan o‘g‘irlab ketilgan United Airlines Flight 93 reysi bilan uzviy bog‘langan. O‘sha kuni to‘rtta yo‘lovchi samolyoti hujum nishoniga aylangan, 2 977 kishi halok bo‘lgan. Flight 93 esa Shanksville (Pennsylvania) yaqiniga qulab tushgan, bortdagi 44 kishining barchasi vafot etgan.
Bu fojia haqida 2006 yilda “United 93” nomli film ham suratga olingan. Demak, bu ibora global xotira, og‘riqli ramzga aylangan.
Shunday bir sharoitda klubning yangi kolleksiyasida “United 93” yozuvi paydo bo‘lishi ijtimoiy tarmoqlarda darhol e’tiborga tushdi. Mahsulotlar ertalab saytga chiqdi, oradan ko‘p o‘tmay esa shoshilinch tarzda olib tashlandi.
Sana tanlashdagi ikkilanish va kechikkan sezgirlik
Ma’lum bo‘lishicha, Oxford United aslida bu kolleksiyani 9 sentyabr kuni, AQShda NFL mavsumi starti bilan bir paytda taqdim etmoqchi bo‘lgan. Lekin klub ichida shu sana 9/11 yilligi bilan juda yaqin tushishi bo‘yicha xavotir paydo bo‘lgach, chiqish sanasi keyinga surilgan.
Sana o‘zgardi, lekin asosiy muammo – “United 93” yozuvi – baribir e’tibordan chetda qoldi. Natijada kolleksiya kechikib bo‘lsa ham sotuvga chiqdi va darhol keskin munozaraga sabab bo‘ldi.
Klubning rasmiy uzri
Tushdan keyin Oxford United rasmiy bayonot bilan chiqdi va ochiqchasiga bosh egdi.
Klub “Campus Collection” ishga tushirilgani uchun “chin dildan uzr so‘rashini” ma’lum qildi. Bayonotda bu yozuv va dizaynlar “tarixiy kontekst va assotsiatsiyalar to‘liq tushunilmagan holda” chiqarilgani ta’kidlandi.
“Bu mahsulot savdoga chiqish bosqichiga umuman yetmasligi kerak edi va biz to‘liq tekshiruv o‘tkazmaganimiz uchun to‘liq javobgarlikni o‘z zimmamizga olamiz”, – deyiladi klub izohida.
Oxford United kolleksiya “darhol” savdodan olib tashlanganini, ichki tasdiqlash jarayonlari qayta ko‘rib chiqilayotganini bildirdi. Maqsad aniq: bunday xato qayta takrorlanmasligi kerak.
Bayonot oxirida klub yana bir bor “bu xato va keltirilgan ranjishlar uchun” samimiy uzr so‘radi.
Ijtimoiy tarmoqlarda ikki xil kayfiyat
Reaksiya bir yoqlama bo‘lmadi. Kimdir bu masalani haddan tashqari bo‘rttirilgan deb bildi, boshqalar esa klubni mutlaqo tayyorgarliksiz va beparvo yondashuvda aybladi.
Bir foydalanuvchi “hamma narsa ham Amerikaga bog‘lanmaydi” deya yozib, raqamlar tasodifiy to‘qnash kelgani, ortiqcha shov-shuvga hojat yo‘qligini uqtirdi. Boshqa tomonda esa bu ish “havaskorona” deb baholandi, hatto “keyingi safar hech bo‘lmasa Google’dan qidiring, bu haqda film ham bor-ku” degan keskin izohlar paydo bo‘ldi.
Bir tomonda global fojiani eslatadigan ramz. Ikkinchi tomonda esa o‘z tarixiga raqamlar orqali ishora qilmoqchi bo‘lgan klub. O‘rtada esa – birgina tasdiqlash bosqichida to‘xtatilishi mumkin bo‘lgan dizayn qarori.
Oxford United endi nafaqat savdo bo‘limi, balki butun klub madaniyatida ham hushyorlikni oshirishi kerak bo‘ladi. Chunki bugungi futbol olamida bitta yozuv, bitta raqam, bitta tasvir ham klub obro‘sini sinovga qo‘yishi mumkin.
