Oxford United “United 93” shiori bilan bog‘liq xato
Oxford United Amerika sport uslubidan ilhomlangan yangi kiyimlar turkumini taqdim etmoqchi edi. G‘oya sodda edi, brend ohangi zamonaviy, nomi esa – “Campus Collection”. Ammo birgina raqam butun loyihani ikki soat ichida yer bilan yakson qildi.
Kiyimlarda katta qilib yozilgan shior: “United 93”.
Klub buni o‘z tarixiga ishora sifatida tanlagan: Oxford 1893-yilda tashkil topgan, “93” esa shu sanaga bog‘langan ramz. Ammo shu raqamlar ketma-ketligi butun dunyo xotirasida butunlay boshqa ma’noga ega.
11 sentabr, 2001-yil. “United 93” – al-Qoida terrorchilari tomonidan o‘g‘irlab ketilgan to‘rtta ichki yo‘nalishdagi samolyotdan biri. Yo‘lovchilarning jasoratli qarshiligi tufayli u Vashingtondagi hukumat binosiga urilmaydi, biroq yakunda dala ichiga qulashi natijasida bortdagi 44 kishi halok bo‘ladi. Keyinchalik shu fojia haqida “United 93” nomli film ham suratga olinadi.
Shu tarixiy yukni inobatga olmagani Oxford United’ni og‘ir holatga tushirdi.
Noto‘g‘ri sana, noto‘g‘ri shior
Klub dastlab “Campus Collection”ni aynan 11 sentabr kuni taqdim etishni rejalashtirgan. Bu kun – uch mingga yaqin odam hayotiga zomin bo‘lgan xurujlarning 25 yilligi bo‘lib qoladi. Tabiiyki, bunday sana atrofidagi sezgirlik haqida xavotirlar paydo bo‘ldi va taqdimot surildi.
Ammo muammo faqat sanada emas edi. Onlayn savdo yakunda juma kuni ertalab ishga tushirilganda, suratlarda NFL uslubidagi futbolka ko‘rinadi: ko‘krakda katta “United 93” yozuvi. Shunda hamma narsa chindan ham noto‘g‘ri tomonga ketgani ayon bo‘ldi.
Kolleksiya saytda atigi taxminan ikki soat turdi. Klub mazmunni anglab yetishi bilan sahifa o‘chirildi.
Klubning tezkor uzri va ichki tanbeh
Oxford United rasmiy bayonotida bu brending “tarixiy kontekst va assotsiatsiyalar”ni hisobga olmasdan ishga tushirilganini tan oldi. Matnda “tegishli tekshiruvlar yetarli darajada o‘tkazilmagani” uchun to‘liq javobgarlik o‘z zimmasiga olinishi aytiladi.
Klub darhol kolleksiyani savdodan olib tashladi va ichki tasdiqlash jarayonlarini qayta ko‘rib chiqayotganini ma’lum qildi. Maqsad aniq: bunday xato yana takrorlanmasligi kerak.
Bayonotning ohangi keskin edi, ayni paytda ochiq: bu xato, bu beparvolik, va buning uchun kechirim so‘raladi.
Muxlislar bo‘lingan: g‘azab va tushunishga urinish
Oxford tarafdorlari orasida munosabat bir xil bo‘lmadi. Kimdir buni kechirilmas deb bildi, boshqalar esa qo‘pol, ammo niyatsiz xato sifatida qabul qildi.
Yellows Forum’dagi bir foydalanuvchi bu ishni “monumental cock-up” deb atadi va agar bunday qarorni o‘zi imzolaganida, ishdan bo‘shatilishini kutishini yozdi. Boshqa bir muxlis esa, “ideal emas”, biroq buni ko‘rganlarning barchasi ortida yomon niyat yo‘qligini anglashini, muammo shunchaki umuman o‘ylab ko‘rilmagani va sezgirlik yetishmaganida ekanini ta’kidladi.
Bir tomonda – terror qurbonlari xotirasi. Ikkinchi tomonda – klubning tarixiy sanasini raqam orqali ifodalashga bo‘lgan urinish. O‘rtada esa sport marketingi va ijtimoiy xotira to‘qnashuvi.
Oxford United bu safar tezda ortga chekindi. Endi savol boshqa: bu dars klub devorlari ichida qay darajada chuqur o‘zlashtiriladi?
