Olti yoshli muxlis va Man Utdning ‘touting’ga qarshi kurashi
Urmstondan bo‘lgan 39 yoshli Katie uchun Man Utd faqat klub emas. Bu – oila tarixi, xotiralar, hatto turmush o‘rtog‘i bilan tanishgan joy. Endi esa shu hikoyaning markazida olti yoshli o‘g‘li Ruari turibdi. U – klubning “touting”ga qarshi keng ko‘lamli reydida cheklovga uchragan minglab hisoblardan biri.
Natija? Premier League ochilish uchrashuvida Hullga qarshi safar o‘yini uchun Ruari nomiga chipta so‘rashning iloji yo‘q.
“Futbolga aqldan ozgan” bola va to‘satdan qo‘yilgan to‘siq
Ruari Man Utd uchun oddiy kichkina muxlis emas. U tug‘ilganidan beri mavsumiy chiptaga ega. Oilasi bilan muntazam ravishda Old Traffordda, safar o‘yinlarida, hatto Yevropa uchrashuvlarida qatnashib keladi. O‘tgan mavsumda u Crystal Palacega qarshi o‘yinda United masqoti bo‘lgan, Seville, Istanbul va Bilbao safarlarida jamoani tribuna ortidan qo‘llab-quvvatlagan.
“U yura olganidan beri oyog‘ida to‘p,” deydi Katie. “Futbolga butunlay oshufta.”
Shunga qaramay, klubdan kelgan bitta xat hammasini o‘zgartirdi. BBC ko‘rgan elektron xabarda Man Utd Ruari hisobiga takror-takror kirishlar va “juda yuqori” sonli boshqa hisoblar bilan birga boshqarilayotgani haqidagi shubhani tilga olgan. Klub buni markazlashgan boshqaruv, demak, potensial “touting” alomati deb baholagan.
“Biz hech narsa sotmadik” – oilaning pozitsiyasi
Katie aytishicha, u 19 nafar qarindosh va do‘stdan iborat guruhning chipta ishlarini boshqaradi. Maqsad oddiy: Old Trafforddagi qo‘shiq aytiladigan sektorida yonma-yon o‘tirish. U safar o‘yinlari uchun arizalarni ham ko‘pincha o‘zi yuboradi. Oilada esa hisoblar ko‘pincha bir xil qurilmalar va bir xil internet tarmog‘i orqali boshqariladi.
U klubga yuborgan izohida bir necha nuqtani alohida ta’kidlagan:
- hech qanday chipta foyda uchun sotilmagan;
- chiptalar reklama qilinmagan yoki ruxsatsiz uchinchi shaxslarga berilmagan;
- hech qanday avtomatlashtirilgan dastur, bot yoki skript ishlatilmagan.
Kimdir o‘yinlarga bora olmaganida, ularning chiptalari Man Utdning rasmiy “forwarding” tizimi orqali boshqa oila a’zolariga o‘tkazilgan. Klubning o‘zi ham javob xatida shuni tan oladi: boshqa muxlislar bilan birga ariza topshirish yoki rasmiy forwarding tizimidan foydalanishning o‘zi yolg‘izlikda qoidabuzarlik deb hisoblanmaydi.
Ammo muammo boshqa yerda, deydi klub.
Xatda “kengroq faoliyatning miqyosi, chastotasi va naqshi” qoniqarli tushuntirilmagani yozilgan. Man Utd yakuniy xulosasiga ko‘ra, Ruari hisobidan foydalanish va u bilan bog‘liq chiptalar “boshqa shaxs nazoratiga o‘tgan” va ruxsat etilgan jarayonlardan tashqarida boshqarilgan.
Oilaga qarshi bevosita “resale” yoki bot ishlatish ayblovi qo‘yilmagan. Lekin hisob baribir cheklangan.
Minglab hisoblar, bitta bola taqdiri
Man Utd bu faqat bitta oilaga qarshi chora emasligini allaqachon ma’lum qilgan. Klub minglab hisoblarni “touting” ehtimoli bo‘yicha tekshirib, cheklovlar qo‘llaganini aytadi. Ularning fikricha, aniqlangan hisoblarning “mutlaq ko‘pchiligi” to‘g‘ri flag qilingan. Shu bilan birga, klub ba’zi begunoh muxlislar ham jarayon ichida zarar ko‘rishi mumkinligini tan olgan.
Katie oilasi aynan shunday toifaga kirganiga ishonadi.
U dastlabki apellyatsiya rad etilganini aytadi. Shunga qaramay, klubning apellyatsiya paneliga yana murojaat qilgan, lekin hozircha Ruari hisobidagi cheklov olib tashlanmagan.
Eng og‘ir qaror esa uyda qabul qilingan. Katie o‘g‘liga bo‘layotgan voqeani aytmagan.
“Buni olti yoshli bolaga yuklay olmaysiz,” deydi u.
Xabar tarixi esa keskin: 21 iyul kuni tushdan keyin klub Katiega cheklov saqlanib qolishini bildirgan. U o‘z izohini yuborganidan atigi to‘rt soat o‘tib.
Klub xatida bu qaror uning ma’lumotlari va klub o‘tkazgan tekshiruv “batafsil ko‘rib chiqilgach” qabul qilingani yozilgan.
Old Trafforddagi oila an’anasiga zarba
Katie uchun bu shunchaki chiptalar masalasi emas. Bu – oilaviy merosga tegish.
U deydi: Man Utdni qo‘llab-quvvatlash “biz qiladigan yagona narsa”. U turmush o‘rtog‘i bilan Old Traffordda tanishgan, o‘zi deyarli 20 yildirki mavsumiy chiptaga ega. Marhum onasi va opa-singillari ham xuddi shunday.
Shu fonni hisobga olganda, yangi mavsumdagi birinchi o‘yinni o‘tkazib yuborish fikri yanada og‘ir eshitiladi.
“Birinci o‘yinni albatta o‘tkazib yuboramiz,” deydi u. “Men erimga qaradim-da, ‘Qanday qilib buni undan tortib olasan?’ dedim.”
Uning X’dagi posti – unda cheklov Ruari “yuragini sindirishini” yozgan – 1,3 million martadan ko‘proq ko‘rilgan. Bu raqam bitta oilaning og‘rig‘ini kengroq muxlislar bazasidagi xavotir bilan bog‘laydi: “touting”ga qarshi kurashda chiziq qayerda chizilishi kerak?
Savol hozircha ochiq. Ruari esa, hozircha, o‘z sevimli jamoasining yangi mavsumdagi ilk safar uchrashuvini televizor ortidan tomosha qilishga majbur bo‘ladi. Shu cheklovdan keyin klub va muxlislar o‘rtasidagi ishonchni qayta tiklash oson bo‘ladimi?
