Monakodagi bahs yakunlandi: Gasly podiumdan ayrildi

Monakodagi bahs yakuniga yetdi. Ammo bu safar trekda emas, Parijdagi sud zalida.

McLaren va Red Bull apellyatsiyada g‘alaba qozondi, Monako Gran-prisidagi yakuniy natijalar yana qayta yozildi. Eng katta zarbani esa Alpine va Pierre Gasly qabul qildi.

Gasly podiumnidan ayrildi

Alpine iyun oyida o‘z apellyatsiyasini yutgan, Gaslyga berilgan ikkita besh soniyalik jarima bekor qilingan, fransuz esa protokolda uchinchi o‘ringa ko‘tarilgandi. Endi esa hammasi ortga qaytdi.

Sud qaroriga ko‘ra, o‘sha ilk rasmiy natijalar tiklandi: Gasly uchinchi emas, yana ettinchi. Monakoda yo‘l ustida uchinchi bo‘lib marraga yetgan pilot uchun bu juda og‘ir zarba.

Alpine jarimalarni poyga davomida umuman o‘tamagandi – ular o‘sha paytdanoq o‘lchov noto‘g‘ri qo‘llanilgan, deb ishongan. Natijada risk qilishdi, keyin esa apellyatsiyada yutib, podiumniga chiqishdi. Endi esa sud yakuniy nuqtani qo‘ydi va bu podiumni qaytarib oldi.

Podiumning yangi egasi – Hadjar

Natijalar qayta tuzilishi bilan Red Bull haydovchisi Isack Hadjar uchinchi o‘ringa qaytdi. McLaren poygachisi Oscar Piastri to‘rtinchi pog‘onani egalladi.

Racing Bulls dueti ham yutqazmadi: Liam Lawson beshinchi, Arvid Lindblad oltinchi o‘ringa ko‘tarildi. Gasly esa ular ortida, yettinchi bo‘lib qayta joylashtirildi.

Alpine bayonotida o‘zini “nohaq jazolangan” deb his qilishini ochiq aytdi, biroq sud qarorini tan olishdan boshqa chorasi yo‘q. Ular allaqachon uchinchi o‘rin kubogini Red Bull’ning Milton Keynesdagi bazasiga jo‘natganini ma’lum qildi. Shunga qaramay, ishni yanada yuqori instansiyaga – Sport arbitraj sudiga olib chiqish ehtimolini ham ko‘rib chiqyapti.

Bahs markazida – 77 santimetr

Mojaroni tug‘dirgan nuqta juda texnik, lekin Formula 1 uchun hal qiluvchi: pit-leyndagi tezlik chegarasini o‘lchash masofasi.

Rasmiy o‘lchovga ko‘ra, pit-leynga belgilangan uzunlik bir qiymatni ko‘rsatgan, ammo keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, haydovchi bosib o‘tishi mumkin bo‘lgan eng qisqa yo‘l bundan 77 santimetrga kam bo‘lgan. Aynan shu yangi “qisqa chiziq” bo‘yicha hisoblanganda, Gasly tezlik chegarasini oshirmagani aniqlangan va Alpine apellyatsiyasi qanoatlantirilgandi.

McLaren va Red Bull esa bu holatni sport adolati nuqtai nazaridan qabul qilmadi. Ularning pozitsiyasi aniq: poyga boshlanishidan oldin barcha jamoalar bir xil masofaga kalibrovka qilgan bo‘lsa, keyinroq boshqa chiziqni topib, faqat bitta haydovchi uchun mezonni o‘zgartirib bo‘lmaydi.

Sud aynan shu tamoyilni qo‘llab-quvvatladi.

Sudning asosiy xulosalari

• Pit-leyndagi tezlik cheklovi o‘lchovi uchun masofani belgilash vakolati Formula 1 rasmiy taymerlariga tegishli.
• Tezlik “aniq lahzadagi” ko‘rsatkich bo‘yicha emas, balki tegishli tayming sektoridagi o‘rtacha tezlik bo‘yicha baholanadi.
• Har bir mashina uchun qo‘llanadigan masofa bir xil bo‘lishi shart.
• Poyga oldidan va davomida barcha jamoalarga e’lon qilingan masofa mezoni keyinchalik orqaga qarab o‘zgartirilmaydi – hatto keyinroq geometrik jihatdan aniqroq chiziq topilgan taqdirda ham.

Sud qarorida ta’kidlanishicha, pit-leyndagi uzunlik poyga haftaligi davomida lenta bilan o‘lchangan, qayta tekshirilgan, mashg‘ulotlardan tortib poyganing o‘ziga qadar aynan shu qiymat qo‘llangan. Tashvishlar paydo bo‘lganda ham shu raqam qayta ko‘rib chiqilib, tasdiqlangan. Hech bir vaqtda jamoalarga “boshqa masofa amal qiladi” degan signal berilmagan.

Shu bois, sud “sport adolati mutlaqo istisno qiladi” degan qat’iy ibora bilan, poyga yakunlangach bitta ishtirokchi foydasiga kalibrovka parametrini boshqa geometrik yondashuvga almashtirish mumkin emasligini yozma ravishda qayd etdi.

Mercedes va ochkolardan ayrilgan Russell

Pit-leyndagi tezlik mojarosi faqat Alpine va Gasly bilan cheklanib qolmadi. Bir qator haydovchilar, jumladan Mercedes poygachisi George Russell ham jarimalar tufayli natijalarini yo‘qotdi.

Britaniyalik haydovchi dastlab Isack Hadjar va Pierre Gasly oldida yurayotgan edi. Mercedesning da’vosiga ko‘ra, Russell ham hech qachon 60 km/soat chegarasini buzmagan. Ammo u olgan jarimani keyingi pit-stopda to‘g‘ri o‘tamagan. Shu xato unga yanada og‘ir zarba bo‘ldi: qo‘shimcha drive-through jazosi, natijada ochkolardan tashqariga – 12-o‘ringa tushib ketdi.

Apellyatsiya sudi bu holatni alohida ko‘rib chiqmadi. Ularning vazifasi faqat McLaren va Red Bull’ning Gasly jarimasining bekor qilinishiga qarshi shikoyatini ko‘rib chiqish bilan cheklangan. Shuning uchun Hamilton, Russell yoki Piastri’ga berilgan pit-leyndagi tezlik jarimalarining o‘zi to‘g‘ri bo‘lganmi, yo‘qmi – bu safar muhokama qilinmadi.

Jamoalarning pozitsiyasi

Alpine o‘z bayonotida Gasly mashinasi Monakoda pit-leyndagi tezlik chegarasini biror lahzada ham oshirmaganini “to‘liq saqlab qolishlarini” aytdi. Ular qarorni noto‘g‘ri, o‘zlarini esa jazolangan deb hisoblaydi, ammo diqqatni yana trekdagi ishlashga qaratishlarini ta’kidladi. Jamoa hali ham chempionatda yaqin va keskin kurashda ekanini eslatib o‘tdi.

McLaren esa qarorni olqishladi. Ular uchun bu faqat Piastri yo‘qotgan ikki ochko emas, tamoyil masalasi edi. Jamoa bayonotida apellyatsiya “hech bir raqibga yoki federatsiyaga qarshi emas, balki butun sport manfaatlari yo‘lida, reglamentning barqaror va adolatli qo‘llanishini ta’minlash uchun” ko‘tarilgani ta’kidlandi.

Endi nima bo‘ladi?

Monako Gran-prisi allaqachon tarixga aylandi, lekin uning soyasi hanuz paddok bo‘ylab yurgandek. Jamoalar endi nafaqat sekundlar, balki santimetrlar ustidan ham bahs yuritmoqda.

Alpine uchun savol aniq: ular Sport arbitraj sudiga qadar boradimi yoki bu jangni shu yerda yakunlaydimi?

Natijalar esa allaqachon kuchga kirdi. Podiumning yangi egalari bor. Chempionat jadvali o‘zgardi. Endi esa hamma bitta narsa haqida o‘ylayapti – kelasi safar pit-leynga kirganda, kimning hisob-kitobi chindan ham aniq bo‘ladi?