Monako starti: Pogačar tormoz bosishga tayyor
2026 yilgi Vuelta a España hali start ham olmadi, lekin poyga direktori Javier Guillén allaqachon hukmni chiqardi: bu uning ko‘rgan eng og‘ir yo‘nalishi. 58 ming metrdan ortiq vertikal ko‘tarilish bilan bu so‘zlar bo‘rttirish emas. Shunga qaramay, bugungi ochilish bosqichi – Monako ko‘chalaridagi atigi 9,4 kilometrlik yakka poyga – texnik murakkabligi bilan butun poyga bo‘yicha alohida turibdi.
Qisqa masofa, lekin tinch yo‘lak emas. Marshrut bo‘ylab birin-ketin keladigan burilishlar, 170 metr ko‘tarilish va baland tezlikda xato qilishga mutlaqo joy yo‘q. Shu bois bosh favoritlardan biri, uyiga deyarli qo‘shni ko‘chalarda poyga qiladigan Tadej Pogačar ochiq aytdi: bu “60 km/soat tezlikda to‘g‘ri chiziqda uchib o‘tadigan” klassik yakka poyga bo‘lmaydi.
“Bu 60 km/soatlik to‘liq gazga bosiladigan yakka poyga bo‘lmaydi. Tormozlardan foydalanishga to‘g‘ri keladi,” – dedi u poyga oldidan bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida.
Favorit, lekin la roja uchun ehtiyotkor bashorat
Pogačar bugun mahalliy vaqt bilan 19:19 da startga chiqadi. Ob-havo prognozi Monako uchun xos: iliq, quruq, shamolsizga yaqin sharoit. Ya’ni, yo‘l sharoiti bahona bo‘la olmaydi. Lekin bu, uning fikricha, darhol la roja kiyishiga kafolat bermaydi.
UAE Team Emirates-XRG yetakchisi uy atrofidagi yo‘llarni yod olganini tan oladi, ammo baribir to‘liq razvedka o‘tkazishni rejalashtirgan. Sababi oddiy: bu yerda xatoni kechiradigan burilish yo‘q.
“Burilishlarda biroz sekinroq kirish kerak, xolos,” – deya izoh berdi u payshanba kuni, Wout van Aertning tanqidiy fikrlariga munosabat bildirar ekan. Van Aert bu yo‘nalish bo‘yicha hatto o‘ziga maxsus simulyatsiya tayyorlab, mashq qilgani haqida Het Laatste Nieuws xabar bergan, va u “tashkilotchilar bu yo‘l bilan chegarani biroz siljitib yubordi”, degan edi.
Pogačar buni dramatizatsiya qilishdan yiroq: “Men bu yo‘llarni juda, juda yaxshi bilaman. Moto, mashina, velosipedda yuraman, piyoda yuraman. Ideal emas, lekin bu 60 km/soatlik to‘liq gazga bosiladigan yakka poyga emas. Tormoz bosishga va odatdagidan biroz boshqacharoq kuch taqsimotiga to‘g‘ri keladi.”
10 daqiqalik zarba
9,4 kilometr – elit darajadagi yakka poygachi uchun o‘n daqiqaga yaqin maksimal zo‘riqish. Bunday sharoitda har bir metr, har bir burilish, hatto har bir notekislik hisobga olinadi. Pogačar aynan shuning uchun marshrut to‘siqlar bilan to‘liq yopilgach, qayta ko‘zdan kechirishni rejalashtirgan: xavfli burilishlarni ko‘z bilan o‘lchash, tormoz nuqtalarini belgilash, kirish va chiqish trayektoriyalarini aniqlash.
U bu yo‘nalishda 2022 yilgi Tour de France’ning Kopengagenda o‘tkazilgan ochilish yakka poygasini eslatuvchi jihatlar borligini aytdi. O‘shanda ham texnik, burilishlarga boy, hatto bog‘ va piyodalar yo‘laklari orasidan o‘tadigan murakkab yo‘l chizig‘i bo‘lgan edi. Faqat bu safar Monakoda yomg‘ir kutilyapti, degan gap yo‘q – Kopengendagi singari kech start olgan favoritlar uchun ob-havo lotereyasi bo‘lmaydi.
“Bu ancha texnik. Menga biroz [2022] Tour de France’dagi Kopengagen yakka poygasini eslatadi; o‘shanda ham bir bog‘ ichidan, piyodalar yo‘lagidan o‘tgandik. Oxir-oqibat, har bir sportchi o‘z kuchini o‘zi boshqarishi kerak. Qanchalik texnik bo‘lmasin, kim qanchalik tez borishni o‘zi hal qiladi,” – deydi u.
Vuelta bilan murakkab xotiralar
Pogačarning Vuelta ochilish bosqichlari bilan aloqasi har doim ham yoqimli bo‘lmagan. 2019 yilda Torrevieja yaqinida o‘tkazilgan jamoaviy yakka poygada g‘alati va kulgili, lekin xavfli hodisa yuz bergan: yaqin atrofdagi hovlilardan birida bolalar basseyni yorilib, suv pastga qarab oqib ketgan va yo‘lni sirpanchiq qilib qo‘ygan. Natijada UAE va Jumbo-Visma kabi bir nechta jamoalar yiqilib, poyga boshida jiddiy vaqt yo‘qotgan.
Shunga qaramay, Pogačarning umumiy karerasiga nazar tashlasangiz, uni hech qachon favoritlar ro‘yxatidan o‘chirib tashlashning iloji yo‘q. U hali ham yagona yetishmayotgan katta tur yetakchi formasini – Vuelta’ning la roja’sini – aynan shu birinchi kunda qo‘lga kiritish uchun bor kuchini sarflashga va’da bermoqda.
“Men hammasini beraman. Birinchi bosqich men uchun oson bo‘lmaydi. Qo‘limdan kelganini qilaman, lekin birinchi kun uchun raqobat juda yuqori bo‘ladi,” – deydi u.
Texnik ustalar uchun sahna
Monakodagi yo‘l chizig‘i faqat sof quvvatni emas, boshni ham ishlatishni talab qiladi. Pogačar ham shunga urg‘u beradi: bu yerda eng katta xavf – haddan tashqari ishtiyoq bilan burilishga kirib ketish.
“Bu yo‘lda juda tez va juda texnik bo‘lgan yigitlar bor bo‘ladi. Ular bu marshrutda juda tez bo‘lishadi. Men urinib ko‘raman; faqat poygani boshlashni, yo‘lga chiqib, qanday bo‘lishini ko‘rishni xohlayman,” – deydi u.
Bugungi kecha shunday sahna bo‘ladiki, u yerda raqamlar – 9,4 km, 170 metr ko‘tarilish, taxminan 10 daqiqa – faqat fon. Asl savol shuki: texnika, jasorat va sovuqqonlikning bu murakkab aralashmasida kim birinchi bo‘lib la roja sari tormozni kechroq bosadi?
