Mohamed Ouahbi: Professor «yo‘q» dan Jahon chempionatining chorak finaliga
Mohamed Ouahbi talabchilik paytida bir gapni eshitgan: u jismoniy tarbiya o‘qituvchisi bo‘lishga “layoqatsiz” emish. Bugun esa u Marokash terma jamoasini Jahon chempionati chorak finaliga olib chiqqan murabbiy. O‘sha professorning hukmi endi kulgiga aylanib bo‘ldi.
49 yoshli, Belgiyada tug‘ilgan mutaxassis bu turnirda hanuz mag‘lub bo‘lgani yo‘q. Uning jamoasi chiroyli, dadil o‘yin ko‘rsatmoqda va endi Foxborough, Massachusettsdagi katta sahnada ikki karra jahon chempioni Fransiyaga qarshi sinov kutib turibdi.
«Siz dars bera olmaysiz» degan ovoz
Ouahbi bu yil fransuz nashri Onze Mondial bilan suhbatda o‘sha talabalik xotirasini yana bir bor esladi. Birinchi kursda professor unga: “Siz o‘qitish, dars berish, odamlar bilan muloqot qilish uchun yaratilmagansiz”, degan.
Bugun esa u nafaqat dars beryapti, balki butun bir avlodni ilhomlantiryapti.
Futbolchi sifatida erisha olmagan cho‘qqilariga u murabbiy bo‘lib chiqdi. Uzoq yillar davomida asosiy maydon emas, akademiya maydonlarida ishladi, lekin aynan o‘sha yerda o‘zini topdi.
Anderlechtdan dunyo sahnasiga
Jahon chempionatidan atigi uch oy oldin, Marokash federatsiyasi Walid Regragui o‘rniga aynan Ouahbini tanladi. Shunda ko‘pchilik hayron bo‘ldi: kattalar futbolida tajribasi deyarli yo‘q, faqat bir mavsumgacha Anderlechtda yordamchi murabbiy bo‘lib ishlagan, xolos.
Qolgan 17 yili esa yoshlar futbolda o‘tdi. Aynan Anderlecht akademiyasida u Youri Tielemans va Jeremy Doku kabi keyinchalik Belgiya terma jamoasining yulduziga aylangan futbolchilarni tarbiyaladi.
Bu mehnatning haqiqiy mevasi o‘tgan yili keldi: Ouahbi Marokashni 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasidagi Jahon chempionati g‘olibiga aylantirdi. O‘sha yo‘lda ular yarim finalda Fransiyani penaltilarda yengdi, finalda esa Argentinani ortda qoldirdi.
Endi esa o‘sha tajriba katta futbol sahnasida sinovdan o‘tmoqda. Bu safar raqib – Kylian Mbappe boshchiligidagi, hujumda portlaydigan Fransiya.
Shubhalar, xavotirlar va keskin burilish
Ouahbi tayinlanganida, mamlakat bo‘ylab savollar ko‘paydi. Yulduzlar bilan to‘la kiyinish xonasini boshqara oladimi? Bosimga chidaydimi?
Sobiq Marokash yarim himoyachisi Abdelaziz Bennij bu kayfiyatni aniq ifodaladi: “Uning yulduzlar to‘la jamoani boshqarish qobiliyati bor-yo‘qligi haqida savollar bor edi, lekin o‘rtoqlik uchrashuvlarida ko‘rganlarimiz umidbag‘ishar edi. U hamma xavotirlar kuchaygan paytda keldi… bu katta tavakkal edi va u bunga erishdi”, – dedi u AFPga.
Tavakkal o‘zini oqladi. Jamoa nafaqat natija, balki o‘yin sifati bilan ham o‘zgardi.
Regragui soyasidan chiqish
Walid Regragui boshchiligidagi Marokash 2022 yilgi Jahon chempionatida tarix yozdi: yarim final, Fransiyaga qarshi mag‘lubiyat, lekin butun dunyoni hayratga solgan qat’iyat. Yaqinda esa bahsli Afrika Millatlar Kubogi finalida g‘alaba. Natijalar zo‘r edi, ammo uslub tobora ko‘proq tanqid qilina boshladi.
Qattiq intizom, chuqur mudofaa, o‘tkir qarshi hujumlar – samarali, lekin tomoshabinni doimo ham rom etavermaydigan futbol.
Ouahbi esa boshqa yo‘lni tanladi. U xavfni oshirdi, to‘pni ko‘proq talab qildi, ijodkorlikka kenglik berdi. Ayniqsa, yangi Bayern Munich futbolchisi Ismael Saibari markazda jamoaning yangi yuzi bo‘lib chiqdi.
Bu o‘zgarishlar 1:1 hisobidagi Braziliyaga qarshi o‘yinda yaqqol sezildi. Marokash nafaqat chidadi, balki tashabbusga da’vogarlik qildi. Niderlandiyaga qarshi pley-off bahsida esa penaltilardagi g‘alaba – taktika va ruhiy tayyorgarlikning sinfi bo‘ldi.
Marokash afsonasi Aziz Bouderbala ham aynan shunga urg‘u berdi: “U ikki futbol giganti – xususan Niderlandiyaga qarshi o‘yinlarda o‘z uslubini singdirdi. U o‘yinni boshqarishni bildi, hujumda tasavvurga boy rejani tanladi, lekin mudofaa mustahkamligini yo‘qotmadi. Ouahbi jamoaga qo‘shimcha qiymat olib kirdi, avvalgi uslubni shunchaki davom ettirish bilan cheklanib qolmadi”, – dedi u AFPga.
Yulduzlar va bolalar bilan bir xil tilda
Ouahbining eng katta ustunliklaridan biri – yoshlar bilan ishlashdagi tajribasi. Bu ayniqsa 18 yoshli, nihoyatda iqtidorli Ayyoub Bouaddi bilan munosabatda o‘zini ko‘rsatmoqda. Sobiq Fransiya U-21 futbolchisi bo‘lgan Bouaddi Jahon chempionati oldidan Marokashni tanladi. Bunday qarorni qabul qilish uchun murabbiyga bo‘lgan ishonch ham kerak.
Yoshlarni tushunadigan, ularning xonasiga kirib, o‘zini “o‘zlaridan biri” sifatida his qildira oladigan murabbiy – bugungi futbolning eng qimmat resurslaridan biri. Ouahbi aynan shunday.
«Al Pacino» kostyumdan sport kiyimga o‘tdi
Ouahbining yutuqlari faqat sobiq futbolchilarni emas, uning uyidagilarni ham hayratga solmoqda. U uch farzandning otasi. Eng katta muxlisi esa – otasi.
“Otam mendan juda faxrlanadi, – deydi Ouahbi. – U doim kostyumda yuradi, Brüsseldagi mahallamizda uni ‘Al Pacino’ deb chaqirishadi. Har doim kostyum va galstukda edi, endi esa men bergan sport kiyimlarimni kiyadigan bo‘ldi!”
Bu kichik tafsilot uning hikoyasiga yana bir insoniy qatlam qo‘shadi: murabbiy sifatida dunyoni zabt etayotgan yigit, lekin uyda hamon o‘g‘il, hamon farzand.
«Men» emas, «biz»
Shu bilan birga, Ouahbi shaxsiy shon-shuhratni yoqtiradiganlardan emas. U o‘zini emas, jamoani oldinga suradi.
“Men har doim loyihaga hammani jalb qilishga harakat qilaman. Men hech qachon birinchi shaxsda gapirmayman: doimo ‘biz’ yoki ‘birga’ deyman. Birinchi shaxsda gapira boshlagan onimdayoq o‘zimni jamoaviy mantiqdan uzoqlashtirgan bo‘laman. Bu – avvalo shtabning ishidir. O‘zi yolg‘iz muvaffaqiyatga erishaman, deb o‘ylagan odam uzoq ham, to‘g‘ri ham bormaydi”, – deydi u.
Endi esa uning “biz”i Fransiyaga qarshi maydonga chiqadi. Bir paytlar “siz dars bera olmaysiz” degan professor ovozi allaqachon jimib ketgan. Savol endi boshqa: Ouahbi va uning Marokashi yana bir bor futbol tarixini qayta yozadimi?
