Mo Salahning Trabzonsporga o'tishi: Kutilmagan qaror
Mohamed Salah kelajagi atrofidagi oylar davom etgan mish-mishlar nihoyat yakun topdi. Endi savol emas, fakt: “Liverpool” afsonasi ikki yillik shartnoma bilan “Trabzonspor” futbolchisiga aylandi va shu bilan Premyer-liga tarixidagi eng yorqin davrlardan biriga nuqta qo‘ydi.
Bu transfer ko‘pchilikni hayratda qoldirdi. Yillar davomida Saudi Pro League klublari Salah atrofida aylangan, MLS esa uning faoliyatidagi navbatdagi manzil sifatida tilga olingan edi. Ammo 34 yoshli yulduz boshqa yo‘lni tanladi – Yevropada qolib, Turkiyaning “katta uchligi”dan emas, ko‘proq tizimni buzish, tartibni chalg‘itish bilan tanilgan “Trabzonspor”ni tanladi.
Puldan kattaroq qaror
Bu safar faqat pul haqida emas. Saudiya klublari yillar davomida misrlik hujumchini asosiy nishonlardan biri sifatida ko‘rdi. “Al-Ittihad” oxirgi daqiqalarda ham harakat qildi. MLS tomonda esa “Sporting Kansas City” uning nomi atrofida jiddiy ish olib bordi.
Bu yo‘llarning har biri Salahga ulkan maosh va bonuslar va’da qilardi. U esa Yevropani tark etmadi.
Turkiyada ham u arzimas pulga o‘ynamaydi. Turkiya fond birjasiga yuborilgan rasmiy ma’lumotga ko‘ra, “Trabzonspor” unga yiliga 14,5 million funt to‘laydi va Salah nomi bilan bog‘liq mahsulotlardan tushadigan daromadning 20 foizini beradi.
Klub o‘tgan mavsum Super Ligda uchinchi o‘rinni egalladi va shu oyda Europa League pley-off bosqichida maydonga tushadi. Ikki o‘yin natijasi bo‘yicha g‘alaba – liga bosqichiga yo‘l, mag‘lubiyat esa Conference League sari burilish.
Yozgi Jahon chempionatida Misrni pley-offga olib chiqqan, 2024-25 yilgi mavsumni esa faoliyatidagi eng yorqin kampaniyalardan biri sifatida o‘tkazgan futbolchi uchun Uefa turnirlarida qolish juda katta omil bo‘lgani ko‘rinib turibdi.
Istanbul emas, Trabzon
Agar Salah Yevropada qolishni qat’iy istagan bo‘lsa, ko‘pchilik uning ismini avval “Galatasaray”, “Fenerbahce” yoki “Besiktas” bilan yonma-yon tasavvur qilgan bo‘lardi. Turkiyaga kelgan yulduzlarning aksariyati tarixan Istanbul gigantlarini tanlagan.
“Besiktas” aslida Salahni olib kelishga urindi, ammo bitim moliyaviy tuzilmasi bo‘yicha kelishmovchiliklar sabab muzokaralar to‘xtadi. Shunda eshik “Trabzonspor” uchun ochildi.
Ular mamlakatdagi eng mashhur brendlar qatoriga kirmasligi mumkin, ammo chekkada qolgan jamoa emas. Klub yetti karra Turkiya chempioni, 2021-22 yilda Super Ligni yutgan, o‘tgan mavsum esa Turkiya Kubokini ko‘tarib chiqqan. Fatih Tekke boshchiligidagi jamoa yana uchinchi o‘rinni egallab, Yevropaga qayta yo‘l oldi.
Salah bu klub tarixidagi eng katta transferga aylandi. Uning kelishi atrofidagi shov-shuv buni isbotlab turibdi: yuzlab muxlislar uni kutib olish uchun to‘planib, shaharni bayramga aylantirdi.
Turkiyada so‘nggi ikki mavsumni o‘tkazgan, 2021 yilda “Rangers” bilan Scottish Premiershipni yutgan sobiq Shotlandiya yarim himoyachisi Ryan Jack bu manzaradan ajablanmadi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Turkiya futbolining asosiy belgisi – muxlislarning beto‘xtov ehtirosi. Yirik klublar ulkan auditoriyaga ega va tribunalar jamoani oxirigacha itarib boradi.
61-daqiqa, 10-raqam va yangi ramz
Taqdimot paytida Salah qisqa muddatga ramziy 61-raqamli libosni kiyib ko‘rdi. Bu – shunchaki son emas. 61 – Trabzon avtomobil raqamlaridagi kod, shahar va muxlislar uchun alohida ma’no kasb etadi. Ular har o‘yin 61-daqiqani alohida nishonlaydi.
Ammo 2026-27 yilgi mavsumga kelib, Salah o‘zi uchun tanish raqamga qaytadi – 10. U Misr terma jamoasida ham aynan shu raqam ostida o‘ynaydi. “Trabzonspor”dagi jamoadoshi Ernest Muci klubning bosh yulduziga hurmat sifatida 10-raqamni bo‘shatib berdi.
Bu hammasi ramz. Klub unga nafaqat katta maosh, balki markaziy sahna, rahbarlik rolini ham topshirayotganini ko‘rsatadi.
Super Lig yulduzlar ligasiga aylanmoqda
Salahning kelishi Turkiya futbolining yangi yo‘nalishini yanada yaqqolroq ko‘rsatdi. Bugun Super Lig tarkibiga qarasangiz, tanish ismlar ko‘p: Victor Osimhen, Leroy Sane, Ilkay Gundogan, Nathan Ake, Leandro Trossard – hammasi shu chempionatda. “Trabzonspor”ning o‘zida esa Andre Onana, Ruslan Malinovskyi, Stefan Savic kabi futbolchilar allaqachon bor.
O‘tgan yozda Super Lig dunyoda net transfer xarajatlari bo‘yicha faqat Premier League va Saudi Pro League’dan keyin uchinchi o‘rinda qayd etildi. Bu raqamlar Turkiya chempionatining ambitsiyasini ochiq ko‘rsatadi.
Bu ambitsiyaning orqasida o‘ziga xos iqtisodiyot yotadi. Yirik klublar Uefa turnirlaridan yevroda katta daromad oladi, ichki xarajatlarning muhim qismi esa hali ham turk lirasi bilan qoplanadi. Mamlakatdagi uzoq davom etayotgan yuqori inflyatsiya ichki qarzlarning nisbiy yukini kamaytirib, klublarga kutilganidan ko‘ra ko‘proq harakat erkinligi berdi.
Natijada “Trabzonspor” Salahga moliyaviy jihatdan raqobatbardosh paket taklif qila oldi. Mahalliy xabarlarga ko‘ra, u 2028 yil iyungacha mo‘ljallangan ikki yillik shartnomaga imzo chekdi, yiliga qariyb 7,3 million funt maosh, bonuslar va o‘z nomi bilan bog‘liq savdo tushumidan ulush oladi. Saudiyadagi ehtimoliy maoshidan past, lekin Yevropa, Yevrokuboklar va stadion to‘lib-toshadigan muhit – bu kombinatsiya uning uchun boshqacha qiymatga ega bo‘ldi.
Shu tariqa Super Lig faoliyatining so‘nggi bosqichiga kirayotgan futbolchilar uchun raqobatbardosh maosh, ehtirosli muxlislar va Yevropa sahnasini birlashtirgan ligaga aylanmoqda.
Kuchli, ammo hanuz chekkada turgan liga
Shunga qaramay, Turkiya chempionati hali ham Yevropaning eng yuqori qatlamidan ancha uzoqda. Opta reytingiga ko‘ra, u hozircha dunyodagi 14-eng kuchli liga xolos – Daniya, Polsha va hatto Angliyaning Championshipidan keyin turadi.
Yevropa maydonlarida ham turk klublarining yo‘li oson bo‘lmadi. 2000 yilda “Galatasaray” Uefa Cupni yutganidan beri faqat bitta turk jamoasi yirik Uefa turnirida yarim finalgacha bora oldi. Bu hamon Turkiya gigantlari bilan Yevropaning haqiqiy kuch markazlari o‘rtasida sezilarli tafovut borligini ko‘rsatadi.
Salah uchun esa bu – murosa yo‘li. U Yevropadan butunlay ketmadi, lekin eng yuqori darajadagi klublar bosimidan biroz chetga chiqdi. Baribir qit’a miqyosidagi turnirlarda qatnashadi, shu bilan birga Turkiyaning eng jo‘shqin futbol muhitlaridan biriga sho‘ng‘iydi.
Maydondan tashqaridagi g‘alaba
“Trabzonspor” uchun bu transfer faqat gollar va g‘alabalar haqida emas. Salahning kelishi klubning global imidjini darhol ko‘taradi, tijoriy imkoniyatlarni kengaytiradi va zamonaviy futbolning eng sotiladigan brendlaridan birini Trabzonga olib keladi.
Ryan Jack fikricha, bu qadam Turkiya futboliga xalqaro qiziqishni ham oshiradi. “Liverpool” muxlislari, Salahni sevib tomosha qiladigan millionlab odamlar endi ko‘zini Super Ligga qaratadi. U o‘zi Turkiyaga ko‘chib o‘tganda, yaqinlari va do‘stlari shu sabab o‘sha liga o‘yinlarini tomosha qila boshlaganini aytadi. Endi esa Salah harakati butun dunyo bo‘ylab ko‘proq tomoshabinni ekran qarshisiga tortishi aniq.
O‘zi uchun esa bu transfer, ehtimol, yana bir katta kontraktdan ham qadrliroq. U Yevropada qoladi. Mahalliy sovrinlar uchun kurashadi. Yevrokuboklarda o‘ynaydi. Va Turkiyaning eng tarixiy klublaridan birida shubhasiz bosh qahramonga aylanadi.
Manzil ko‘pchilik kutgan joy bo‘lmadi. Lekin aynan shunday kutilmagan burilishlar katta kareralarni yangi bob bilan davom ettiradi. Endi savol bitta: Trabzondagi bu bob Salah merosini qay darajada o‘zgartira oladi?
