Millwall va West Ham o'rtasidagi tarixiy derbi qaytmoqda
Den ichida vaqt orqaga qaytadi. Tribunalar titraydi, eski qo‘shiqlar yangraydi, yodlar jonlanadi. Millwall va West Ham United o‘rtasidagi dushmanlik, o‘n yildan ortiq vaqt davomida faqat xotiralar, hikoyalar va arxiv kadrlari bilan yashab kelgan bo‘lsa, shanba kuni tushdan avval nihoyat yana maydonga tushadi.
Soat 12:30 BST. Londonning janubida 100-derbi. Millwall – West Ham. Faqat bir necha mil masofa, lekin butun avlodlarni qamrab olgan nafrat va faxr tarixi.
Unutilgan emas, faqat kutib turibdi
Fevral 2012. Bu ikki klubning rasmiy o‘yinlarda oxirgi uchrashuvi. O‘shandan beri hammasi o‘zgardi: murabbiylar almashdi, tarkiblar yangilandi, klublar ko‘tarildi, qulab tushdi, qayta tiklandi. Ammo bu qarama-qarshilik hech qachon yo‘qolmagan. U faqat jim bo‘lib yotdi.
Endi esa Den yana sahnaga aylanadi. Bu uchrashuv shunchaki kalendar sanasi emas. Bu o‘yin ota-bobolardan farzandlarga o‘tgan, mahallalar, oilalar, ish joylarida bahs-munozaralarga sabab bo‘lgan to‘qnashuv. Katta yoshdagilar uchun – qaytish, kichiklar uchun – ilk marta jonli ravishda dushmanlikning qanday ko‘rinishini ko‘rish imkoniyati.
Millwall muxlisi George Cole buni juda yaxshi biladi. U 2012-yilda bu jamoalar oxirgi marta to‘qnash kelganida atigi 10 yoshda edi. Endi esa u kattalar safida, ammo shu kungacha bu derbini o‘z ko‘zi bilan ko‘rmagan.
U BBC Radio London’ga shunday degan:
«O‘sha paytda juda yosh edim, shuning uchun eng faol muxlislik yillarimda bu o‘yinni boshdan kechirishga ulgurmadim. Millwall nuqtai nazaridan, biz uchun vaziyatni emas, aynan o‘yinning o‘zini o‘ynash juda muhim. Ma’lum darajadagi ehtiros zarur va u maydonga chiqadi, lekin xotirjamlik ham shunchalik muhim».
Shu fikr hozir butun klub atrofida aylanmoqda. Hissiyotlar chulg‘agan, ammo o‘yinchilar sovuqqon bo‘lishi kerak bo‘lgan kun.
Nuno uchun bu shunchaki navbatdagi tur emas
West Ham bu bahsga boshqa kayfiyatda kirib keladi. Ular Championship jadvalining tepasida. Mavsum boshidagi muvaffaqiyatsiz start ortda qoldi, ketma-ket ijobiy natijalar esa ularni raqiblaridan ancha balandga olib chiqdi.
Oxirgi liga uchrashuvida Wrexham ustidan 6:0 hisobidagi yirik g‘alaba – bu jamoaning hozirgi ritmini aniq ko‘rsatib turibdi. Ha, haftaning o‘rtasida Carabao Cup doirasida Fulhamga 3:2 hisobida yutqazishdi, lekin ligadagi sur’at boshqa. Endi esa shu sur’atni Den kabi bosimli, portlovchi muhitga olib kirish vazifasi turibdi.
West Ham bosh murabbiyi Nuno Espirito Santo bu kabi kunlarni ko‘p ko‘rgan odam. U nimaga kirib borayotganini aniq biladi.
Portugal mutaxassisi shunday deydi:
«Hepimiz bunday o‘yinlarni boshdan kechirganmiz, ular klublar uchun juda maxsus. Men faoliyatim davomida ko‘plab dushmanliklarga guvoh bo‘lganman, o‘yinchilarimizning ko‘pchiligi ham shunday – va biz bilamizki, hammasi maydon ichida hal bo‘ladi. O‘yin taqdirini maydon belgilaydi. Bu shovqin emas, 40 ming yoki 20 ming emas, aynan ichkaridagi o‘yin. Albatta, bu maxsus o‘yin va biz buning farqiga boramiz».
Murabbiy uchun bu derbining atrofidagi shovqin emas, aynan o‘sha 90 daqiqa muhim. U futbolchilaridan ham shuni talab qiladi.
Shovqin o‘chsa, kim sovuqqon qoladi?
Den’dagi muhit ko‘p narsani yutib yuborishi mumkin: reja, taktika, hatto tajribani ham. Ayniqsa, yosh futbolchilar uchun bu sinov. Nuno shu yerda tajribali o‘yinchilarga tayanadi – ular nafaqat to‘p bilan, balki bosim ostida qaror qabul qilishda ham jamoani sudrab chiqishi kerak.
West Ham lageridan kelayotgan asosiy xabar aniq: bu dushmanlikdan qochish emas, aksincha, uni qabul qilish, ammo unga bo‘ysunib qolmaslik kerak. Hissiyotlar – yonuvchi yoqilg‘i, lekin rul baribir sovuqqon bo‘lishi zarur.
Millwall tomoni uchun esa bu kun – o‘z uyida, o‘z devorlari ichida, o‘z tarixini eslatib qo‘yish imkoniyati. Ular jadvalda raqiblaridan uzoqda bo‘lishi mumkin, ammo bunday o‘yinlarda raqamlar tezda ma’nosiz bo‘lib qoladi.
Endi savol bitta: bu qaytgan derbida ustunlikni kim egallaydi – tarix va Denning g‘azabi bilan qurollangan Millwallmi yoki Championship cho‘qqisiga chiqib olgan, o‘ziga ishongan West Hammi? Javobni faqat maydon beradi.
