Messining rekordlari va yangi yutuqlar: Jahon chempionatida kutilmagan kun

Jahon chempionati bir kunda shuncha tarix ko‘rishi kamdan-kam uchraydi. Bu safar esa hammasi bir-biriga ulanib ketdi: Lionel Messi abadiy rekordni yangiladi, Kylian Mbappé quvib kelayotganini ochiq e’lon qildi, Erling Haaland o‘z mamlakatini yangi bosqichga olib chiqdi, kechqurun esa Jazoir dramatik qaytish bilan kunni yopdi.

Messi – tarixning mutlaq toji

Argentina – Avstriya uchrashuvi bitta savol atrofida aylanayotgandi: Messi tarixni bugun yozadimi yoki keyinga qoldiradimi? Javob uzoq kuttirmadi. Ikki gol. Yangi cho‘qqi.

Endi Lionel Messi Jahon chempionatlari tarixidagi eng yaxshi to‘purarga aylandi – 18 gol. U avval erkaklar bo‘yicha Miroslav Klose (16) rekordini, so‘ng umumiy hisobda Marta (17) ko‘rsatkichini ortda qoldirdi. Bugun maydonda bo‘lgan har bir kishi tarixiy lahzaga guvoh bo‘ldi.

Qizig‘i shundaki, bu safar u penalti tepib ham xato qildi, lekin baribir dubl qayd etdi. Argentina safida raqobat o‘yinida ilk bor Messining penaltini o‘tkazib yuborgan, ammo baribir gol urgan kuni sifatida yoziladi bu match.

Messining Jahon chempionatlaridagi barqarorligi endi boshqa darajada. U uchta turli mundialda kamida to‘rttadan gol urgan ikkinchi futbolchi bo‘ldi (2014 yilda 4, 2022 yilda 7, endi esa yana 4+), bunga qadar buni faqat Miroslav Klose uddalagandi. Yana bir qatorda – Roger Milla bilan yonma-yon: 38 yoshdan oshgan holda bitta mundialda kamida to‘rtta gol urgan yagona ikki futbolchi.

Yoshi? 38 yil, 364 kun. Bu uni Jahon chempionati tarixidagi eng yoshi katta to‘purarlar ro‘yxatida uchinchi o‘ringa qo‘yadi – faqat Kamerun afsonasi Roger Milla va Portugaliya himoyachisi Pepê undan oldinda. Qizig‘i, u bu uchinchi o‘rinni allaqachon Jazoirga qarshi ochilish uchrashuvida het-trik qilganida ham egallagandi, bugun esa shunchaki besh kun “qaridi”.

Messi endi ketma-ket olti o‘yinda gol urgan uchinchi futbolchi. Oldin bu ishni faqat Just Fontaine (1958) va Jairzinho (1970) uddalagan. Ularning nomi yoniga endi yana bir afsona qo‘shildi.

Argentinaning so‘nggi sakkizta mundial golining yettitasini Messi urgan. 2022 yildan buyon o‘tkazgan so‘nggi to‘qqizta Jahon chempionati o‘yinining sakkiztasida u gol yoki assist bilan ishtirok etgan (faqat Polshaga qarshi o‘yinda bu bo‘lmagan). Shu davr ichida – 12 gol, 3 assist.

Unutmang: 18 ta mundial golidan 9 tasi assistdan keyin kiritilgan va ularning barchasini turli jamoadoshlari uzatgan. Bugungi ochilish goliga pas bergan Facundo Medina Argentina safida ilk assistini qayd etdi.

Messi gol urgan Jahon chempionati o‘yinlarida Argentina natijasi – 9 g‘alaba, 2 durang, 1 mag‘lubiyat. O‘sha yolg‘iz mag‘lubiyat – 2022 yilda Saudiya Arabistoniga qarshi sensatsion o‘yin.

Yana bir kuchli ko‘rsatkich: Argentina Jahon chempionatida tanaffusga oldinda kirgan 38 ta o‘yindan 34 tasida mag‘lub bo‘lmagan (34-2-2). Ular Yevropa konfederatsiyasi vakiliga qarshi ilk bo‘limni oldinda yakunlagan o‘yinlarda hanuzgacha yutqazishmagan (15-2-0).

Messining terma jamoadagi umumiy raqamlari ham kattalashib bormoqda: 201 ta o‘yinda 122 gol, 42 xil raqibga qarshi gol. Avstriya – ro‘yxatdagi 42-chi.

Penaltilar esa uning mundialdagi eng murakkab bo‘ligi bo‘lib qolmoqda. 7 marta 11 metrlik nuqtadan zarba bergan, 3 tasini urganicha yo‘q – bu turnir tarixidagi eng ko‘p uringan va eng ko‘p boy berilgan penaltilar. 2006 yildan beri Argentina safida Jahon chempionatida penalti tepgan yagona futbolchi ham o‘zi. Ariel Ortega 2002 yilda Shvetsiyaga qarshi urina olmaganidan beri penalti mas’uliyati faqat Messiga tegishli. Mundialda Argentina uchun oxirgi bo‘lib penalti golini Messidan boshqa futbolchi sifatida Gabriel Batistuta 1998 yilda Angliyaga va Yamaykaga qarshi kiritgan.

Shunga qaramay, Messi 35 yoshdan keyingi mundial gollari bo‘yicha o‘zi alohida bo‘lim. U bu yoshdan keyin Jahon chempionatlarida 12 gol urdi – bu ko‘rsatkich butun karerasi davomida Harry Kane (10), Cristiano Ronaldo (8), Diego Maradona (8), Rivaldo (8), Neymar (8), Thierry Henry (6) kiritgan mundial gollaridan ham ko‘p. Penalti bo‘yicha esa uning Jahon chempionatlaridagi 57 foizlik muvaffaqiyat koeffitsienti – u penalti tepgan barcha musobaqalar ichida ikkinchi eng yomon ko‘rsatkich.

Rekordlar kitobi ochildi. Va sahifalar hanuz bo‘sh.

Mbappé – quvib kelayotgan meros

Kun davom etar ekan, sahnaga Kylian Mbappé chiqdi. Fransiya Iroqqa qarshi o‘yinda hech qanday ehtirosli dramatika qilmadi – 3:0, sovuqqon, ishonchli, nazorat ostidagi g‘alaba. Lekin bu o‘yinning mazmuni hisobda emas, raqamlarda yashiringan edi.

Mbappé endi 16 ta Jahon chempionati goliga ega. Bu uni Miroslav Klose bilan tenglashtirdi – erkaklar futboli tarixida Messi (18) ortidan ikkinchi pog‘onada. Marta esa ayollar futbolida 17 gol bilan alohida turibdi, ammo umumiy jadvalda endi uchinchi.

Mbappé yana bir noyob qatorda paydo bo‘ldi: u ketma-ket uchta mundial uchrashuvida kamida ikki tadan gol urgan to‘rtinchi futbolchi bo‘ldi. Bunga qadar buni faqat Sándor Kocsis (1954 yilda to‘rt o‘yinda), Guillermo Stabile (1930) va 2022–26 yillardagi Messi bajargan.

Uning Jahon chempionatlaridagi ko‘p golli o‘yinlari soni – olti. Besh marta dubl, bir marta het-trik. Bunday sermahsullik bu turnir tarixida hech kimda bo‘lmagan.

So‘nggi uchta mundial golining ikkitasi jarima maydonchasidan tashqaridan kiritilgan. Ilgari esa dastlabki 13 golining faqat bittasi uzoq masofadan urilgandi. Mbappé o‘yinini o‘zgartiryaptimi yoki raqiblar uni ichkarida yopib qo‘yyaptimi – natija baribir bir xil: to‘p darvozada.

Bugun u yana bir yirik bosqichni ortda qoldirdi – Fransiya safida 100-o‘yin. 27 yosh-u 184 kunlik yoshda. Bu bilan u fransuz futboli tarixida eng yosh “yuzlikchi”ga aylandi, Yevropada esa bu marraga eng erta yetgan to‘rtinchi futbolchi bo‘ldi.

Fransiya hujumidagi boshqa ismlar ham jim qolmadi. Michael Olise bitta o‘yinda ikkita golli uzatma berdi – Jahon chempionatida buni fransuzlar safida oxirgi bo‘lib Antoine Griezmann 2022 yil chorak finalda Angliyaga qarshi bajargandi. Olise shu bilan 2026 yilgi mundialda uchta assist bilan Alexander Isak bilan tenglashdi.

Ousmane Dembélé nihoyat o‘z seriyasini sindirdi – yirik turnirlarda 20 ta o‘yindan keyin ilk bor gol urdi, Jahon chempionatidagi 13-uchrashuvida ilk bor to‘p kiritdi.

Fransiya uchun bu g‘alaba yana bir barqarorlik belgisiga aylandi: ketma-ket to‘rtinchi mundialda guruh bosqichining dastlabki ikki o‘yinida g‘alaba. Ilgari o‘tkazgan 13 turniridan atigi birida bunga erishgan edi. Ular endi ketma-ket to‘rtinchi Jahon chempionatida pley-offga yo‘l oldi – bu ham mamlakat tarixidagi eng uzun seriya.

Osiyo vakillariga qarshi statistikasi ham mustahkam: 6 o‘yin, 5 g‘alaba, 1 durang, birorta mag‘lubiyat yo‘q. Bunday “AFC”ga qarshi mag‘lubiyatsiz seriyaga faqat Niderlandiya (7 o‘yin) ega.

Messi rekord o‘rnatayotgan bir paytda, Mbappé uning izidan shiddat bilan quvib kelmoqda. Savol bitta: bu poyga qachongacha davom etadi?

Haaland va Norvegiya – yangi hudud

Kunning uchinchi spektakli – Norvegiya va Senegal. Hisob – 3:2. O‘yinning ichida esa bitta markaziy figura: Erling Haaland.

U Norvegiya Jahon chempionati tarixidagi eng yaxshi to‘purari bo‘ldi – atigi bir nechta o‘yinda 4 gol. Lekin bu faqat raqamning boshlanishi.

Norvegiya ilk bor ketma-ket ikki mundialda pley-offga chiqdi. 1998 yildan keyingi ilk qatnashuvlarida shunday barqarorlik – bu mamlakat futboli uchun yangi daraja. Yana bir chiziq: ular ilk bor bitta mundialda bir nechta g‘alaba qayd etishdi.

Haaland esa turnirni portlatib yubordi. U Jahon chempionatidagi dastlabki ikki o‘yining har birida dubl qilgan oltinchi futbolchi. So‘nggi 50 yilda buni faqat bitta futbolchi bajargan – Harry Kane 2018 yilda.

Norvegiya terma jamoasidagi formasi yanada hayratlanarli: raqobat o‘yinlarida 12 o‘yindan beri to‘xtamasdan gol urib kelmoqda. So‘nggi 21 rasmiy uchrashuvining 18 tasida to‘p kiritgan.

U gol urganida Norvegiya deyarli xato qilmaydi. Haaland gol kiritgan barcha musobaqalar bo‘yicha ketma-ket 16 g‘alaba. Bu davrda u 30 gol urgan. Raqobat o‘yinlarida esa 12 o‘yindan iborat g‘alabalar seriyasi, umumiy hisob – 53:9. Raqiblar bu bo‘yronni qanday to‘xtatishni hali topgani yo‘q.

Norvegiya endi shunchaki yoqimli syurpriz emas. Haaland bor joyda har bir pley-off o‘yini boshqacha tus oladi.

Jazoirning kechki qaytishi

Kun oxirida esa boshqa ohang yangradi. Iordaniya hisobni ochdi, Jazoir yana bir marta qiyin ssenariyga tushgandek tuyuldi. Lekin bu safar tarix o‘zgardi.

Jazoir Jahon chempionati tarixida ilk bor hisobda ortda qolgan o‘yinda g‘alaba qozondi. Avval bu kabi to‘qqizta uchrashuvda ular birorta ham g‘alaba ko‘rmagandi (0 g‘alaba, 2 durang, 7 mag‘lubiyat). Endi esa bu qator ham sindi.

Ular “AFC” vakillariga qarshi mundialdagi ikkinchi g‘alabasini qo‘lga kiritdi. Birinchisi 2014 yilda Janubiy Koreyaga qarshi 4:2 hisobidagi o‘sha yodda qolgan o‘yin edi.

Riyad Mahrez esa yana bir bor sahnaga chiqdi. Uning tenglashtiruvchi golga bergan golli uzatmasi uni Jahon chempionatida gol yoki assist qayd etgan eng yoshi katta jazoirlik futbolchiga aylantirdi – 35 yosh, 121 kun. Tajriba hamon o‘z so‘zini aytmoqda.

Bir kun ichida to‘rtta turli hikoya. Biri – abadiylik haqida. Biri – quvib kelayotgan meros haqida. Biri – yangi kuchning sahnaga chiqishi. Biri – hech qachon taslim bo‘lmaslik haqida.

Bu mundialda yana nimalar kutyapmiz? Savol ochiq, rekordlar esa allaqachon yugurishni boshlab bo‘ldi.