Messi: Futboldagi afsonaviy davomiylik va Argentina jamoasi

Shimoliy Amerikada bu Argentina emasdek tuyulgan paytlar bo‘ldi. Guruh bosqichidan oson uchib o‘tishdi, lekin keyin – Cape Verde, Misr, Shveysariya. Uchalasida ham qiynalish, ikki marta qo‘shimcha daqiqalar, zo‘rg‘a o‘tish. Chempionga yarashmaydigan yo‘l.

Qatar 2022’dagi mashina esa boshqa edi. O‘sha oltin tarkibdan to‘qqiz kishi 2026 uchun kelmadi. Eng og‘riqli yo‘qotish – Angel Di Maria. Messi uchun o‘n yillab o‘ng qanotdagi sherik bo‘lgan futbolchi birdan sahnadan tushdi.

Di Mariasiz Argentina qanotdan butunlay yupqalashdi. Tor yarim himoya raqiblarga qarshi hujumda ulkan yo‘laklar ochib berdi, kichik jamoalar ham bo‘shliqlardan foydalanib, yashin zarbalar uyushtira boshladi. Lekin bitta narsa o‘zgarmadi: bu jamoaning irodasi. Argentina mag‘lubiyatni tan olmaydi. Eng yuqori bosim ostida, go‘yo devorga tiralganida, aynan o‘shanda maksimal darajasini topadi.

Maydonda esa bir odam bor, haroratni muzlatib turadigan: Messi. U har safar to‘pni so‘raydi, jamoani oldinga sudraydi, jangning issig‘idan zavq oladi. Lionel Scaloni shogirdlari aynan shu auradan kuch oladi. Oddiy futbolchilardek emas, o‘ljaga tashlangan yirtqichlardek o‘ynay boshlashadi – to sovrinni tortib olmaguncha to‘xtamaydi.

39 yoshli paradoks

Messining davomiy sifati va kamtarligi mantiqqa sig‘maydi. Uning abadiy raqibi Cristiano Ronaldoning og‘riqli pasayishini “Victory has defeated you” degan mashhur jumla bilan tasvirlash mumkin bo‘lsa, Messi o‘zi haqidagi shov-shuvga hech qachon ishonmadi.

Tarixdagi eng sovrindor futbolchi har o‘yinni alohida sinov sifatida qabul qiladi. Moslashish qobiliyati esa mislsiz. Inter Miami yulduzi bu turnirda boshqalardan ko‘ra ko‘proq yurgan, ko‘pincha oddiy o‘yinchidek ko‘ringan – ayniqsa Angliyaga qarshi birinchi bo‘limda. Lekin u har doim bitta qo‘shimcha tezlikni cho‘ntagida olib yuradi.

Hal qiluvchi zonada esa hamon jarroh aniqligida ishlaydi. Angliyaga qarshi bahs bunga yorqin misol: ikki golli uzatma, to‘qqizta muvaffaqiyatli dribbling – Jahon chempionati pley-off bosqichida ilgari hech kim qayd etmagan kombinatsiya. Hozir u sakkizta gol bilan Golden Boot poygasida yetakchi, ustiga-ustak to‘rtta golli uzatma – bu borada faqat Michael Olise undan bittaga oldinda.

Shu paytgacha qilgan ishlari uning uchinchi marta World Cup Golden Ball olishiga yetarli deyish adolatdan uzoq emas. Lekin Messining eng katta yutug‘i raqamlar emas. U har bir harakatiga ma’no yuklaydi. Boshqalar yon yoki orqaga oddiy pas beradigan vaziyatlarda u kesuvchi uzatma qidiradi yoki raqiblarni ipdek tizadigan slalomga otlanadi.

Messi – mutlaq xatar izlovchi. Yigirma yildan oshiq davom etayotgan dahosini mayda bo‘laklarga bo‘lib o‘rgangan raqiblar ham uni to‘liq to‘xtata olmayapti.

Zaxirada qolmagan mehnat

Ko‘pchilik Messining uzoq umrini tug‘ma iste’dod bilan izohlaydi. To‘g‘ri, bu ham bor. Ammo uning mehnatga, qiyinchilikka chidashga bo‘lgan tayyorligi ko‘pincha e’tibordan chetda qoladi. U ancha vaqtgacha oltinchi Jahon chempionatida o‘ynashini tasdiqlamadi, faqat eng yuqori darajada yordam bera olishiga ishonch hosil qilgach, Scaloni ixtiyoriga borishini aytdi.

Oxirgi besh hafta ichida u bu savolga barcha shubhalarni yo‘q qiladigan javob berdi. Endi esa mehnat mevasidan rohatlanmoqda.

Angliyaga qarshi g‘alabadan keyin u shunday dedi: u bir yil davomida aynan shu turnirga tayyorgarlik ko‘rganini, bor kuchini berishga hozir bo‘lib kelganini, hozir esa faqat zavqlanishni istashini ta’kidladi. Bu oxirgi Jahon chempionatimi, degan savolni yopiq qoldirdi. “Bu jamoa hech kimga qarzdor emas, har doim borini beradi”, dedi u. “Biz o‘z futbolimiz va qat’iyatimiz bilan yutishga chiqdik va yana finaldamiz. Angliyani o‘z maydoniga tiqib qo‘ydik, qo‘shimcha bo‘limsiz ham yutishimiz mumkinligini ko‘rsatdik. Orqadan kelib g‘alaba qozonish uchun xotirjamlik va xarakter topdik. Rostini aytsam, bu o‘yindan rohatlandik”.

Qatarda Messi orzusidagi so‘nggi sovrinni quvib, go‘yo jin urib qo‘ygandek o‘ynagan. U yerda zavqdan ko‘ra zo‘riqish ko‘proq edi. Hozir ham intensivlik yo‘qolmagan, lekin yelkasidan og‘ir yuk tushganidan beri u ancha yengil, xursand ko‘rinadi.

Eng hayratlanarlisi – charchoq deyarli sezilmaydi. Angliya shu yozda ko‘rganimizcha, eng energiyaga to‘la Messi versiyasiga duch keldi. U pley-off bosqichlarida 420 daqiqa maydonda bo‘ldi, ammo final arafasida u hali endi cho‘qqiga chiqayotgandek taassurot qoldiryapti. Ispaniya ham uni qo‘rqitolmaydi.

Messining o‘zi bu raqib haqida shunday dedi: ularni yaxshi bilishini, yillar davomida o‘sha uslubda o‘ynab kelayotganini, ko‘plab futbolchilarini Barcelonadan tanishini, o‘sha klubni sevib kuzatishini aytdi. “Bu maxsus o‘yin, Jahon chempionati finali. Menimcha, teng kurash bo‘ladi”, deya qo‘shib qo‘ydi u.

Ispaniya bilan shaxmat o‘yini

Argentina Ispaniyaga Fransiyaga qarshi birinchi yarim finaldagidek hukmronlik qilishga yo‘l qo‘ymaydi. Turnirdagi eng kuchli hujum chizig‘i aynan o‘sha kechada chilparchin bo‘ldi: Kylian Mbappe, Ousmane Dembele, Michael Olise – barchasi o‘chirilgan, Ispaniya har bo‘sh to‘pni yutib oldi, 2018 yilgi chempion atrofida doira chizdi.

Fransiya ilk daqiqalardanoq ruhiy to‘siq bilan maydonga tushgani ko‘rindi. Euro 2024 va o‘tgan yilgi Nations League’da La Roja’dan yegan zarbalarning xotirasi ularni qisib qo‘ydi. Argentina bunday yukni ko‘tarmaydi. Agar ular Angliyani orqaga surishga majbur qilgan o‘sha shiddat bilan maydonga tushsa, Ispaniya odatdagi erkin, oqimli futbolini namoyish eta olmasligi mumkin.

Scaloni albatta Lamine Yamal uchun ham rejaga ega bo‘ladi. Barcelona mo‘’jizasi turnirga jarohat bilan kelgani uchun ritmini asta-sekin topdi, lekin yakuniy zarbasi yetishmayapti. Ba’zan chaqnadi, Luis de la Fuente jamoasi uchun ko‘p yugurdi, ammo finalda Messi bilan Golden Ball uchun kurashadigan darajaga chiqishi kutilmaydi.

Ballon d’Or ham Yamal uchun hozircha yiroq. Buning uchun Ispaniya g‘alabasida bir necha gol urishi kerak bo‘ladi, chunki klub darajasida o‘tgan mavsumdagi 42 golli ishtiroki hamon Bayern Munich safida 68 golli ishtirok qayd etgan Harry Kane’dan 26 taga kam. Agar finalda sahnaga Messi chiqsa va hal qiluvchi rol o‘ynasa, ingliz hujumchisining imkoniyatlari yanada so‘nishi mumkin. Kane allaqachon Argentina va Norvegiyaga qarshi pley-off uchrashuvlarida sust o‘yinlari uchun afsuslanishi aniq.

Messi 2023 yilgi Ballon d’Orni Erling Haalanddan asosan monumental Jahon chempionati tufayli tortib olgandi, lekin Paris Saint-Germain’dagi so‘nggi mavsumida ham 41 golli ishtirok va Ligue 1 chempionligini qo‘lga kiritganini unutmaslik kerak. U 2026 yilgi marosim oldidan ham shunga o‘xshash balansni shakllantirib bo‘ldi – bu safar Inter Miami bilan.

Sir David Beckham egalik qilayotgan klub birinchi marta MLS Cupni boshi uzra ko‘tardi, bunga Messining dahosi yo‘l ochdi. U pley-offda atigi olti o‘yinda 13 golli ishtirok bilan liga rekordini yangiladi, muntazam mavsumda esa 29 gol bilan Golden Bootni oldi. Bularning bari bir qator jarohatlarga qaramay amalga oshdi, o‘sha paytda uning erta nafaqaga chiqishi haqida gap-so‘zlar chiqqandi.

Qisqa tanaffusdan so‘ng Messi 2026 yilgi MLS mavsumini ham ideal holatda boshladi: Miami’ning dastlabki 15 uchrashuvida faqat ikkitasida maydonda to‘liq bo‘lmadi, lekin allaqachon yana 20 golli ishtirokni jamg‘ardi. Ha, MLS hali Yevropaning besh yirik ligasi bilan obro‘da tenglasha olmaydi, ammo Messining sahnadagi shou va rekordlari klubni butunlay boshqa orbitaga olib chiqdi.

Bu ham uning Ballon d’Or da’vosini yanada mustahkamlaydi. Aslida bunga ham muhtoj emas. Yamal, Mbappe va yangi avlodning boshqa ramziy yulduzlarini eng katta sahnada soyada qoldirishning o‘zi xalqaro jurnalistlar hay’atining xayolida uni birinchi raqamga aylantirishga yetadi.

Butun mamlakatning yuragi bitta odam atrofida urmoqda

Elita jamoalarning eng yaxshi futbolchisi atrofida qurilishi odatiy. Argentinada esa bu munosabat bundan ancha chuqur. Butun tarkib Messiga bag‘ishlangan. Har biri tanasini to‘siq qilib qo‘yishga tayyor, faqat u erkin nafas olsin, o‘zini erkin ifoda etsin. Ular Messining afsonasini kengaytirish uchun hamma narsaga rozi, har qanday shaxsiy ambitsiyani chetga surib, sahnani unga bo‘shatishgan.

Guiliano Simeone Angliyaga qarshi o‘yindan keyin jonli efirda ko‘z yoshini zo‘rg‘a tiyib turdi. Undan Messining so‘nggi Jahon chempionatida qatnashish haqida so‘raganlarida, u ovozi titrab shunday dedi: “Biz bilamiz, Messi 39 yoshda, u futbolchining orzu qiladigan hamma narsasiga erishgan… lekin baribir eng yaxshisi sifatida kurashmoqda. Shuning uchun bizda faqat bitta yo‘l bor – bor kuchimizni berish, uning va Argentina uchun yugurish”.

Jamoa bu turnir uchun yangi qo‘shiqni ham quchoq ochib qabul qildi – “La Cuarta Estrella”. Undagi so‘zlar shunday: “Biz uchinchisini Lionel bilan yutdik, yana chempion bo‘lishni xohlaymiz, va 32 yil o‘tib, La Scaloneta 10-raqamdan o‘g‘irlangan kubok uchun qasos oladi. Men ko‘ylakda to‘rtinchi yulduz porlashini ko‘rmoqchiman. Beshikdan qabrgacha argentinalik, Folklendlar uchun, Diego uchun, Leo’ning so‘nggi chiqishi uchun. Argentina, yana chempion bo‘lishingni ko‘rmoqchiman”.

Faol futbolchi hech qachon bunchalik afsonaviy darajada ko‘tarilib, shu darajaga mos yashaganmi? Messi “dunyo darajasidagi futbolchi” degan tushunchaning o‘zini bir necha bor qayta yozdi. Endi esa u sport chegaralarini ham yorib chiqqan nuqtaga yetdi.

Shunday paytda savol bitta: yakshanba kuni uchinchi Jahon chempionati finali qanday tugashidan qat’i nazar, to‘qqizinchi Ballon d’Or undan boshqa birovga berilishi mumkinmi?