Mercedesning texnik direktori Jeyms Allison: Strategiya va raqobat
2026-yilgi yangi reglament ostida poyga boshlanishi bilanoq paddokda bitta mashina boshqalardan ajralib turdi. Mercedes W17. Avstraliyadagi ilk start – darhol 1–2. Keyingi 11 poyganing sakkiztasida g‘alaba. Shampionatdagi aniq favorit – shubhasiz, Brakli jamoasi.
Ammo hikoya shunchaki ustunlik haqida emas. Bu – xavfli strategiya va uning hozirgi narxi haqida.
“Dizaynni muzlatmang” – vaqtdan o‘ynagan Mercedes
Allison jamoaning ichki qarorini ochiq tan oldi: W17 dizayni odatdagidan bir necha hafta kechroq “muzlatilgan”. Odatda jamoalar ma’lum bir vaqtda “design freeze” nuqtasini belgilaydi – shu kundan keyin mashina ishlab chiqarishga ketadi, keyingi g‘oyalar esa mavsum davomida yangilanish sifatida keladi.
Mercedes bu chiziqni orqaga surdi. Ishlab chiqarish muddatini siqib tashladi, lekin bir narsaga erishdi: mavsumning ilk yangilanishlari deyarli to‘liq holda startdagi mashinaning o‘ziga tiqib qo‘yildi.
Allisonning o‘zi buni “zaxiradan ham yomonroq, deyarli mutlaqo kontingentsiz reja” deb ta’riflaydi. Ya’ni, agar biror narsa noto‘g‘ri ketsa, qaytish yo‘li deyarli yo‘q edi. Lekin jamoa yangi reglamentning keskin rivojlanish egri chizig‘idan maksimal darajada foydalanishni xohladi.
Uning aytishicha, shamol tunnelida topilayotgan tezlik o‘tgan yilga nisbatan “haftasiga olti-yetti baravar” ko‘p. Bu raqamlar quruq nazariya emas – bu yangi qoidalar davrida har bir haftaning qanchalik qimmatligini ko‘rsatadi.
“Allison hisob-kitobiga ko‘ra, jamoa har ikki oyda qariyb yarim soniya topmoqda. F-1 darajasida bu ulkan sakrash.”
Natija? W17 mavsum boshida deyarli mukammal bo‘lib chiqdi. Mercedes ilk poygalarga “qurollanib” keldi – hamma yangi aerodinamik g‘oyalar, tanadagi yechimlar, konseptdagi jasorat – hammasi birinchi versiyaning o‘zida.
Kuchli start, bo‘sh pipeline
Biroq bosim ostida qilingan bu “kech tormozlash” hozir o‘zining soyasini tashlayapti. Allison tan oladi: jamoa mavsumni boshlaganda deyarli hamma narsani sarflab bo‘lgan, kulis ortida esa yangilanishlar deyarli yo‘q edi.
“Biz poyga boshida maksimal kuch bilan keldik, lekin hammasini sarflab qo‘ydik. Endi baklarni qayta to‘ldiryapmiz,” deya tushuntiradi u.
Natijada Mercedes raqiblardan “bir-ikki poyga” ortda qolyapti – yangilanishlar ritmi bo‘yicha. Ferrari va McLaren esa boshqa yo‘lni tanladi. Ular mashinalarini mavsum boshidayoq to‘liq “chegaraga” olib chiqishmadi, shuning evaziga ilk yirik yangilanish paketlarini tezroq pista yuziga olib chiqishdi.
Barcelona – Ferrari yangilanishlar bilan tezlik topgan poyga. Hungaroring – McLaren yangi pol bilan mavsumdagi ilk g‘alabasini qo‘lga kiritgan hafta. Bu tasodif emas, bu strategiya to‘qnashuvi.
Mercedes esa shu paytda hali o‘zining keyingi “paketini” yig‘ib, tayyorlab, ishlab chiqardi. Ular mavsum boshidagi yarim soniyalik ustunlikni ko‘z oldilarida erib ketayotganini ko‘rib turishdi.
Allisonning o‘zi buni juda sodda qilib aytadi: agar hamma bir xil rivojlanish tezligida bo‘lsa – “har ikki oyda yarim soniya” – unda bitta yangilanish sikli yetarli, boshlang‘ich ustunlikni butunlay yo‘qotish uchun.
Bu esa jamoa uchun xavotirli manzara: mavsum boshida hukmronlik qilgan mashina birdaniga raqobatchilar bilan bir qatorda ko‘rinib qolishi mumkin.
“Biz ritmdan chiqqanmiz”
Allisonning ta’kidlashicha, hozir paddokdagi deyarli barcha top-jamoalar bir xil “rivojlanish qiyaligida”. Farq – faqat yangilanishlar qachon pista yuziga tushayotgani va kim qaysi paytda zarba berayotganida.
“Biz biroz ritmdan chiqqanmiz,” deydi u. “Raqiblar mashinalarini ertaroq tartibga keltirishdi, keyin esa birinchi yirik yangilanishlarni mavsumda tezroq olib kelishdi. Biz esa mavsum boshida kuchga to‘la edik, lekin hammasini sarflab bo‘lgan edik.”
Mercedes hozir o‘sha “bo‘shliqni” to‘ldirish bilan ovora. Shamol tunnelida tezlik topish davom etyapdi, lekin bu raqamlar hali metallga, karbon tolaga, yangi pol va qanotlarga aylanishi kerak. Shundan keyingina – yuk mashinalariga, keyin esa poyga garajiga.
Shu orada esa Ferrari va McLaren o‘z “chiroyli yangi detallarini” pista yuziga olib chiqishda davom etadi. Har bir yangilanish – Mercedes ustunligiga navbatdagi zarba.
Allison buni yashirmaydi: “Bitta rivojlanish sikli – va boshlang‘ich yarim soniyamiz yo‘q bo‘ladi. Bu biroz qo‘rqinchli. Lekin biz bilamiz – bakda hali ko‘p narsa bor. Savol faqat bitta: qachon hammasini chiqaramiz?”
Xavfli o‘yin: oldinda qolish yoki yonib ketish?
Mercedesning hozirgi strategiyasi – nozik chiziq bo‘ylab yurish. Ular mavsum boshida ustunlikni qo‘lga kiritishdi, lekin endi raqiblarning navbatdagi zarbasini kutib, o‘z navbatini poylashyapti.
Reja oddiy, lekin shafqatsiz: “Burunni oldinda ushlab turish va keyingi yangilanish to‘lqini bilan mavsum boshidagi darajani tiklash.”
Bu esa “qorong‘uda kutish”ga o‘xshaydi. Har safar Ferrari yoki McLaren yangi pol, yangi qanot, yangi paket bilan kelganda, Mercedes garajida hamma bitta savolni o‘ylaydi: bizning navbatimiz qachon keladi?
Yangi reglament davri endigina boshlanmoqda. W17 hozircha bu davrning mezoni bo‘lib turibdi. Lekin agar Mercedes o‘zining navbatdagi “to‘lqinini” aniq vaqtda urmasa, bu davrni belgilovchi mashina boshqa ranglarda bo‘lib chiqishi ham mumkin.
