Memphis Depay: San’at va siyosatning keskin chiziqlari
Braziliyada allaqachon asablar tarang edi. Moliyaviy muammolar, norozilik namoyishlari, tribunadagi shiorlar. Shunday paytda Memphis Depay yangi klip chiqaradi – unda Corinthians ma’muriy markazi, mashhur Parque São Jorge, alangaga o‘ralgan holda tasvirlangan.
Vaqti? Juda nozik pallada.
Shartnoma tortishuvi va keskin fon
Bir hafta avval klub uning shartnomasini uzaytirmaslikka qaror qilgan edi. Shundan keyin muzokaralar qayta ochildi va yakunda Depay seshanba kuni Corinthians bilan qolish uchun “sezilarli” maosh qisqarishiga rozi bo‘ldi.
Moliyaviy jihatdan qiynalayotgan, boshqaruv siyosati bo‘yicha muxlislar bosimi ostida qolgan klub uchun bu ijobiy signaldek ko‘rindi. Ayniqsa, 32 yoshli hujumchi atigi 24 soat oldin jamoaga Copa Libertadores chorak finaliga chiqishda yordam berganini hisobga olsak.
Ammo keyingi sahna kutilmagandi.
“Don’t Panic” va yonayotgan Parque São Jorge
Depay o‘sha kechaning ertasiga o‘zining “Don’t Panic” nomli trekiga ishlangan yangi klipini e’lon qildi. Klipda u yonayotgan Parque São Jorgeni tomosha qilayotgan kadrlar bor. Buni Braziliyada ko‘rmaslikning iloji yo‘q.
Qo‘shiqda u aniq ism tilga olmaydi, lekin “raqiblar” haqida gapiradi va bir satrda shunday deydi:
“I know a vice-president who is now my enemy.”
Bu jumla Corinthians ichkarisidagi so‘nggi tortishuvlarni eslatmay qolmaydi. Klub rahbariyati atrofida allaqachon keskinlik kuchli, muxlislar esa egalik tuzilmasi va moliyaviy boshqaruvni keskin tanqid qilayotgan bir paytda.
Klip esa bu fonni yanada qizdirib yubordi.
Depayning javobi: san’at, nafrat emas
Shu shov-shuv ortidan Depay ijtimoiy tarmoqlarda bayonot bilan chiqdi. U avvalo muxlislarning ko‘chadagi harakatlariga to‘xtaldi:
u kelayotgan norozilik namoyishlari tinch o‘tishini, odamlar fikrini xotirjam ifoda etishini istashini aytdi. So‘ng esa asosiy savol – klip va yonayotgan klub binosi tasviri haqida gapirdi.
Depayning ta’kidlashicha, klip “oylar oldin” suratga olingan, hozirgi tortishuvlar fonida ataylab chiqarilmagan. U buni qat’iy urg‘uladi:
bu – san’at, shaxsiy pozitsiya yoki zo‘ravonlikka chaqiriq emas.
Gollandiyalik futbolchi ayniqsa olovli sahnalarga alohida izoh berdi: u “har qanday turdagi zo‘ravonlikka mutlaqo qarshi” ekanini yozdi. Ya’ni, yonayotgan Parque São Jorge – ramziy obraz, real hayot uchun signal emas, degan ma’noni u ochiqchasiga ilgari surdi.
Muxlislar, rahbariyat va Depay o‘rtasidagi ingichka chiziq
Corinthians atrofidagi vaziyat allaqachon portlash nuqtasiga yaqin. Muxlislar klub egalari va boshqaruviga qarshi keskin chiqmoqda, stadion tashqarisida shiorlar, bannerlar, bosim kuchaygan.
Shunday paytda asosiy yulduzlardan biri yonayotgan klub markazini o‘z klipiga joylashtirsa, bu tasvir qanday qabul qilinishi aniq: bu san’atmi yoki o‘tkir siyosiy ishora?
Depay o‘zini birinchi variant tomon qat’iy tortmoqda. Lekin Braziliya futbolida ramzlar kamdan-kam hollarda neytral qoladi. Ayniqsa, Corinthians kabi tarixan siyosiy va ijtimoiy ma’noga ega klubda.
Savol shunday: Depayning “bu faqat san’at” degan pozitsiyasi yetarlimi – yoki bu klip allaqachon klubdagi keskin mavsumning navbatdagi yong‘in nuqtasiga aylanib bo‘ldimi?
